II SA/Wa 1148/15
PostanowienieWSA w Warszawie2015-08-28
Skład orzekający: Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać umorzony, jeśli strona jest ustawowo zwolniona z obowiązku ich uiszczania, a czy wniosek o ustanowienie radcy prawnego powinien zostać uwzględniony, gdy strona wykaże brak możliwości poniesienia tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania rodziny?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu jako zbędne, gdy strona jest ustawowo zwolniona z ich uiszczania. Prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego może zostać przyznane, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co w niniejszej sprawie zostało udowodnione przez skarżącą.Stan faktyczny
Skarżąca M. E. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wnioskodawczyni wskazała, że jest całkowicie niezdolna do pracy, samotnie wychowuje dwóch małoletnich synów, a jej jedynym dochodem są alimenty i zasiłek pielęgnacyjny. Podniosła, że uzyskane środki nie wystarczają na utrzymanie rodziny i zakup leków. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Przyznano M. E. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2015 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku M. E. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi M. E. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: 1. umorzyć postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać M. E. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.
M. E. zwróciła się o przyznanie jej w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.
We wniosku podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z małoletnimi synami ur. w 2006 r. i w 2009 r., których wychowuje sama. Wskazała, że od 2013 r. jest całkowicie niezdolna do pracy (choroba [...]), a jedyny dochód rodziny stanowią alimenty od męża w kwocie 2.000 zł oraz zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł. Oświadczyła, że nie ma innych dochodów, oszczędności, majątku ani przedmiotów wartościowych. Podniosła, że uzyskiwane środki nie wystarczają na utrzymanie rodziny oraz zakup koniecznych leków.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarżąca, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Zgodnie z art. 249a § 1 powołanej ustawy, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Przepis ten został dodany przez art. 1 pkt 66 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658) i znajduje zastosowanie do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie, tj. przed dniem 15 sierpnia 2015 r.
Skoro zatem skarżąca w niniejszej sprawie jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych, to postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, jako zbędne, należało umorzyć.
Natomiast art. 262 cytowanej ustawy stanowi, że przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Stosownie zaś do art. 245 § 1 i 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Jak wynika ze złożonego wniosku oraz akt sprawy, skarżąca jest osobą niezdolną do pracy (ciężko chorą), otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny oraz alimenty od męża w kwocie 2.000 zł, ma na utrzymaniu dwóch synów, nie ma żadnego majątku ani oszczędności. Koszty utrzymania rodziny są znaczne, bowiem dzieci są w wieku szkolnym, a wnioskodawczyni wymaga stałego leczenia.
Należy więc uznać, biorąc pod uwagę wysokość otrzymywanych dochodów oraz obecne koszty utrzymania i leczenia, że skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i dzieci.
Z tych względów, na podstawie art. 249a § 1 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. b oraz art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 262 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło