II SA/Wa 1154/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.K. z dnia [...] czerwca 2011 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B.K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: 1. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić w niniejszej sprawie dla B.K. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. B.K. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. Z podanej przez skarżącego, w rubryce 10. formularza wniosku, kwoty dochodu miesięcznego wynika, że dochód ten w dwuosobowym gospodarstwie domowym, które prowadzi wraz z żoną, wynosi 1239 zł brutto. Źródłem zaś tego dochodu jest świadczenie emerytalne żony skarżącego. Dochód ten uzupełnia przyznany skarżącemu zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł netto. Nadto, skarżący wskazał, że powyższa kwota emerytury jest, z uwagi na niezbędne koszty leczenia (porady specjalistyczne poza systemem ubezpieczeń zdrowotnych) oraz wysokość stałych wydatków, niewystarczająca na pokrycie kosztów ustanowienia adwokata. Skarżący dokonał zestawienia tych wydatków i stwierdził, że po ich odliczeniu wolna do dyspozycji kwota wynosi zaledwie 529 zł. Z kolei, z akt administracyjnych wynika, że skarżący jest osobą całkowicie niezdolną do pracy (v. orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] września 2010 r., k. 26 akt administracyjnych). Jednocześnie wnioskodawca jako wyłączny, wspólny składnik majątku wymienił lokal mieszkalny o pow. 26 m2 (v. rubryka 7. formularza wniosku). W pierwszej kolejności należy rozpoznać wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Otóż, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "e" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa ze skargi B.K., ponieważ przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja rozstrzygająca o prawie do świadczenia przewidzianego w ustawie z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004r. Nr 39, poz. 353 ze zm.), a więc akt administracyjny ściśle dotyczący praw z zakresu ubezpieczeń społecznych. Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania, zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia nie wydaje się w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tym właśnie zakresie przez stronę wniosek podlega oddaleniu. Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. ppsa, postanowiono, jak w pkt 1 sentencji. Odrębnie natomiast należy rozpoznać wniosek w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. W myśl zaś art. 246 § 1 ppsa, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie skarżący wykazał, że osiągany w jego gospodarstwie domowym dochód, w rozbiciu na każdą z osób w nim pozostających, wynosi ok. 620 zł brutto i pochodzi wyłącznie z jednego źródła. W konsekwencji oznacza to, że skarżący pozostaje na faktycznym utrzymaniu żony i nie ma środków na pokrycie wydatków związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono, jak w pkt 2 sentencji.