II SA/Wa 1154/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 marca 2022 r. sprawy ze skargi W. C. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Akademii [...] w W. z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium rektora 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Odwoławczej Komisji Stypendialnej Akademii [...] w W. na rzecz skarżącej kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Odwoławcza Komisja Stypendialna Akademia [...] w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...], na podstawie art. 104 i art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 1960 r., Nr 30, poz. 168 z późn. zm.), art. 86 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r., poz. 1668 z późn. zm.) oraz art. 281 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r., poz. 1669 z późn. zm.), a także w zw. z § 9 Regulaminu świadczeń dla studentów i doktorantów Akademii [...] w [...] oraz zgodnie z Zarządzeniem nr [...] Rektora A[...] w [...] z dnia [...].11.2020 r., po rozpoznaniu wniosku W. C. o ponowne rozpatrzenie sprawy odmowy przyznania stypendium rektora, utrzymała w mocy decyzję Wydziałowej Komisji Stypendialnej Wydziału [...] w [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. o odmowie przyznania stypendium rektora za wyróżniające wyniki w nauce, osiągnięcia naukowe, osiągnięcia artystyczne, osiągnięcia sportowe. W uzasadnieniu decyzji OKS wskazała, że postanowiła podtrzymać w całości wskazana wyżej decyzję o nieprzyznaniu stypendium rektora dla najlepszych studentów na rok akademicki 2020/2021 w A[...][...], powołując się na § 9 pkt. 4 Regulaminu przyznawania i ustalania wysokości świadczeń pomocy materialnej dla studentów Akademii [...] w [...]. Wskazano: stan osobowy 4 r. fizjoterapia jednolite magisterskie wynosi 67 osób, 10% stanowi 7 osób. Na kierunku fizjoterapia jednolite magisterskie podział przyznanych stypendiów rektora (sport/nauka) wynosi: sport 4%, nauka 96%. W roku akademickim 2020/2021 na w/w roczniku stypendium rektora za wysoką średnią, osiągnięcia naukowe, osiągnięcia artystyczne otrzymało 7 osób, natomiast stypendium rektora za osiągnięcia sportowe nikt nie otrzymał (co daje łącznie 7 osób). W roku akademickim 2020/2021 na ww. roczniku stypendium rektora za osiągnięcia sportowe było przyznawane w ramach I i II kategorii. Za wysoką średnią ocen, osiągnięcia naukowe i artystyczne stypendium rektora otrzymało 7 osób, natomiast stypendium rektora za osiągnięcia sportowe nie otrzymał nikt, co daje łącznie 7 osób. OKS podniosła, że mając powyższe na uwadze, a w szczególności obowiązujące Szczegółowe kryteria warunkujące ubieganie się studenta o stypendium rektora oraz zasad przyznawania punktów stanowiące załącznik nr 8 do Regulaminu świadczeń dla studentów i doktorantów A[...] w [...] oraz po zapoznaniu się z dokumentacją w sprawie, utrzymano w mocy decyzję o nieprzyznaniu stypendium Rektora na rok akademicki 2020/2021. Decyzja Odwoławczej Komisji Stypendialnej Akademii [...] w [...] z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi W. C. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych skarżąca zarzuciła: 1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 86 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce w związku z § 9 Regulaminu świadczeń dla studentów i doktorantów A[...] w [...], stanowiącego Załącznik do Zarządzenia [...] Rektora A[...][...] z dnia [...] września 2020 r. oraz w zw. z pkt. 2 ppkt. 1 Załącznika nr 8 ww. Regulaminu świadczeń dla studentów i doktorantów A[...] w [...] - przez błędne zastosowanie wyżej wymienionych przepisów i wadliwe ustalenie, iż skarżącej W. C. nie powinno być przyznane stypendium rektora za osiągnięcia sportowe; 2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. przez nieuchylenie decyzji z dnia [...] grudnia 2020 r. pomimo faktu, iż decyzja ta jest sprzeczna z regulacjami zawartymi w art. 107 § 1 pkt. 6 i art. 107 § 3 k.p.a. z uwagi na fakt, iż z treści uzasadnienia nie sposób wywieść w oparciu o jakie przesłanki organ podjął decyzję odmowną w zakresie wniosku o przyznanie stypendium, co uprawnia do przyjęcia tezy, iż decyzja ta w rzeczywistości nie została uzasadniona; - 107 § 1 pkt. 6 i art. 107 § 3 k.p.a. przez ich niezastosowanie i sporządzenie uzasadnienia, które nie wyjaśnia w oparciu o jakie przesłanki organ podjął zaskarżoną decyzją, co uprawnia do przyjęcia tezy, iż decyzja ta w rzeczywistości nie została uzasadniona; - art. 8 § 1 k.p.a. przez zignorowanie ustalonej naruszonym przepisem zasady równego traktowania, która oznacza, że wszystkie strony znajdujące się w takiej samej sytuacji powinny być traktowane w porównywalny sposób, bez jakichkolwiek przejawów dyskryminacji, w sytuacji gdy innemu studentowi IV roku [...] Wydziału [...] tej samej uczelni, tj. A[...] w [...] i na podstawie tych samych reguł, które znalazły zastosowanie w przypadku skarżącej, zostało przyznane stypendium za zajęcie medalowej pozycji na akademickich mistrzostwach Polski w kolarstwie. W uzasadnieniu skarżąca rozszerzyła argumentację zarzutów podkreślając, że uzasadnienie żadnej z kwestionowanych decyzji w istocie nie zawiera wyjaśnienia w oparciu o jakie przesłanki wydane zostało rozstrzygnięcie o odmowie przyznania prawa do stypendium rektora. Podniosła, że nie zostały w sposób zrozumiały i niebudzący wątpliwości przywołane stosowne przepisy zastosowane przez organy, jak również nie wskazano jakie kryteria przyjęto przy dokonywaniu podziału puli środków przeznaczonych na stypendia rektora. Fakt ten w zasadzie uniemożliwia podjęcie konstruktywnej polemiki z powziętymi decyzjami i stawia skarżącą w sytuacji, w której pozbawiono ją możliwości obrony jej praw. Odwoławcza Komisja Stypendialna Akademia [...] w [...] w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie. Za niezasadny organ uznał zarzut naruszenia prawa materialnego. Wskazał m.in., że powołany w skardze przepis ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce wyłącznie ogólnie wylicza, o jakie rodzaje świadczeń stypendialnych może w uczelni wyższej w Polsce student się ubiegać, natomiast § 9 Regulaminu określa ogólne zasady ubiegania się o jedno z powyższych świadczeń, tzn. stypendium rektora, wskazując jakie mogą być warunki ubiegania się o te stypendium. Dopiero załącznik nr 8 do Regulaminu określa, zgodnie z § 9 ust. 14 Regulaminu, szczegółowe kryteria przyznawania stypendium rektora. Trudno zatem, zdaniem organu, mówić (skarżąca tego zresztą konkretnie nie wskazuje), by nastąpiło naruszenie ogólnych wskazanych wyżej przepisów powołanej ustawy i Regulaminu, natomiast zarzuty co do naruszenia szczegółowych kryteriów wskazanych w załączniku nr 8 do Regulaminu nie mają pokrycia w faktach. Z uwagi na to, że A[...][...] jest uczelnią o profilu sportowym, to kryteria ubiegania się o stypendia rektora z tytułu osiągnięć sportowych są w sposób naturalny wyższe, niż na innych uczelniach nieposiadających tego profilu. Być może zatem skarżąca uznaje po prostu określone w Regulaminie i jego załącznikach zasady za dla niej subiektywnie niesprawiedliwe, jednak nie jest to przyczyną, dla której można by było podważać legalność ich obowiązywania tudzież przedstawiać zarzut ich naruszenia w odniesieniu do indywidualnej sytuacji skarżącej studentki. W dalszej części odpowiedzi na skargę organ wskazał, że skarżąca składając wniosek o stypendium rektora wskazała, jako osiągnięcie z tytułu którego ubiega się o to stypendium, vicemistrzostwo Polski w kolarstwie szosowym w wyścigu drużynowym w kategorii U-23. Osiągnięcie to miało miejsce w dniu [...] października 2019 r., a zatem spełniało podstawowy wymóg Regulaminu (§ 9 ust. 13), tzn. osiągnięcie te pochodziło z roku akademickiego poprzedzającego rok złożenia wniosku. Studentka spełniła też wymóg określony w § 9 ust. 1 Regulaminu, tzn. zaliczyła rok studiów w poprzednim roku akademickim i została wpisany na kolejny rok studiów. Organ wskazał, że niestety, studentka nie spełniła warunku określonego w załączniku nr 8 do Regulaminu ( "Szczegółowe kryteria warunkujące ubieganie się studenta o stypendium rektora oraz zasady przyznawania punktów") gdyż osiągnięcia w dyscyplinie sportowej “kolarstwo" uzyskane w ramach Mistrzostw Polski nie są premiowane w aspekcie możliwości ubiegania się o stypendium II kategorii za osiągnięcia sportowe (skarżąca nie spełnia tez oczywiście warunków ubiegania się o stypendium sportowe 1 kategorii, ze względu na rangę zawodów, w których uzyskała osiągniecie). Dyscyplinami, w których osiągnięcia te (medaliści Mistrzostw Polski) są premiowane są: futsal, jeździectwo, judo, lekkoatletyka, piłka ręczna, piłce nożnej, piłka siatkowa, koszykówka, pływanie, podnoszenie ciężarów, rugby, szermierka, taekwondo olimpijskie, wioślarstwo, zapasy (str. 4 załącznika). Lista premiowanych dyscyplin sportowych jest ustalana w porozumieniu z samorządem studenckim i taka właśnie została ustalona mając na uwadze dyscypliny sportowe o charakterze strategicznym dla sportu uczelnianego AWF Warszawa. Studentka mogłaby się co najwyżej obiegać o stypendium sportowe III kategorii (medaliści akademickich mistrzostw Polski lub medaliści mistrzostw Polski AZS w klasyfikacji ogólnej, którzy reprezentowali A[...] w [...] - gdzie w tej kategorii stypendium nie następuje już odniesienie do konkretnych dyscyplin sportowych, w których osiągnięcie musi być uzyskane), jednak uzyskane przez skarżącą osiągnięcie nie było uzyskane w ramach akademickich mistrzostw Polski lub mistrzostw Polski AZS. W wydziale, w którym studiuje skarżąca, w roku akademickim 2020/2021 nie były ponadto przyznawane stypendia rektora III kategorii ze względu na to, że stypendia I i II kategorii wyczerpały całą pulę środków pozostających w dyspozycji tego wydziału na stypendia z tytułu osiągnięć sportowych. Wobec niespełniania jednak podstawowego, wskazanego wyżej warunku, element ten jest bez większego znaczenia i stypendium nie mogło by być i tak przyznane, co potwierdza decyzja wydana w sprawie w I instancji z dnia [...] grudnia 2020 r. Składając odwołanie od powyższej decyzji skarżąca przedstawiła jeszcze jeden dokument, którego nie przedstawiła składając wniosek o stypendium - potwierdzenie uczestnictwa w akademickich mistrzostwach Polski w kolarstwie szosowym. Dokument ten jednak nie ma i nie może mieć żadnego wpływu na rozstrzygniecie, gdyż: a) pomimo, że osiągnięcia w akademickich mistrzostwach Polski w zakresie ubiegania się o stypendium rektora nie zawierają (w przeciwieństwie relatywizacji do dyscyplin w ramach Mistrzostw Polski seniorów lub młodzieżowców), odniesienia do konkretnych dyscyplin, w których mogą być one premiowane stypendium rektora, to skarżąca przedstawiła jako “osiągnięcie" sam udział w tych zawodach, a zgodnie z załącznikiem nr 8 do Regulaminu premiuje się w zakresie tego rodzaju współzawodnictwa wyłącznie medalistów; b) udział skarżącej w akademickich mistrzostwach Polski miał miejsce w roku akademickim 2018/2019 ([...] czerwca 2019 r.), zatem nie spełniał ogólnego warunku (§ 9 ust. 13 Regulaminu), by wykazywane osiągnięcia pochodziły z roku akademickiego bezpośrednio poprzedzającego złożenie wniosku (w tym przypadku mogłyby być to osiągnięcia wyłącznie z roku akademickiego 2019/2020, a nie jeszcze poprzedniego). Wskazano, że rok akademicki, zgodnie z art. 66 ustawy, trwa od dnia 1 października do dnia 30 września. Organ wskazał, że jak z powyższego widać, zarówno dokumenty załączone pierwotnie przez skarżącą do wniosku o stypendium, jak i dokument, o który wniosek na etapie odwołania został uzupełniony, nie mogły być podstawą przyznania stypendium rektora w roku akademickim 2020/2021, zgodnie z przepisami ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, Regulaminu oraz jego załącznika nr 8. Zarzuty skarżącej w tym zakresie wynikają być może z niedostatecznego zapoznania się z przepisami regulującymi warunki przyznawania stypendium rektora z tytułu osiągnięć sportowych lub z ich błędnej interpretacji. Organ wskazał też, że niezasadny jest zarzut rzekomego nierównego traktowania dwóch osób znajdującej się w tej samej sytuacji prawnej. Organ uzasadnił szeroko swoje stanowisko w tym zakresie. Organ nie zgodził się też z zarzutem braku lub niewłaściwego uzasadnienia otrzymanych decyzji, tzn. naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Organ stwierdził m.in., że decyzje spełniają wszelkie wymogi formalne oraz oparte są na prawidłowych podstawach prawnych. Organ wskazał, że w przypadku żadnej z otrzymanych przez siebie decyzji skarżąca nie skorzystała z dyspozycji art. 111 § 1 k.p.a., zgodnie z którym mogła według organu zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia. Trudno zatem zdaniem organu zarzucać podmiotom wydającym decyzje niepodjęcie przez organ czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a także niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlegała uwzględnieniu. W sprawie niniejszej organ naruszył przepisy art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256), zwanej dalej k.p.a., w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżona decyzja nie poddaje się w istocie kontroli sądu administracyjnego. Zgodnie z pierwszym z powołanych przepisów, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stosownie do art. 77 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.) Zgodnie zaś z art. 107 § 3 k.p.a., uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W zaskarżonej decyzji nie przywołano żadnych ustaleń stanu faktycznego, nie wiadomo nawet z jakiego tytułu skarżąca ubiegała się o stypendium. Treść uzasadnienia decyzji Odwoławczej Komisji Stypendialnej nie wskazuje, aby organ w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy. Organ nie powołał także i nie przytoczył treści przepisu stanowiącego podstawę materialnoprawną decyzji. OKS powołała się jedynie na § 9 pkt 4 Regulaminu, także nie przytaczając przy tym jego treści. Przepis ten stanowi, że stypendium rektora przyznawane jest 10% liczby studentów każdego kierunku, roku i poziomu studiów prowadzonego w A[...] w [...] (zapis powyższy nie dotyczy doktorantów). Liczbę stypendiów rektora przyznanych za wyróżniające wyniki w nauce, osiągnięcia naukowe lub artystyczne oraz stypendiów rektora przyznanych za osiągnięcia sportowe we współzawodnictwie międzynarodowym lub krajowym określają dziekani w porozumieniu z odwoławczą komisją stypendialną. Przepis ten nie określa zatem żadnych kryteriów przyznawania stypendium rektora, o którym mowa w sprawie. Powołany w decyzji art. 86 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce stanowi jedynie, że przyznanie świadczenia, o którym mowa w ust. 1 -4, oraz odmowa jego przyznania następują w drodze decyzji administracyjnej. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, jakich kryteriów skarżąca nie spełniła, jakie powinna była spełnić, aby uzyskać stypendium. Organ odwoławczy nie odniósł się w ogóle do zarzutów odwołania. Strona w odwołaniu wskazywała, że w roku 2019 zdobyła V-ce Mistrzostwo Polski w jeździe drużynowej na czas w kolarstwie szosowym oraz brała udział w Akademickich Mistrzostwach Polski również w kolarstwie szosowym. Podniosła też w odwołaniu, że spełnia warunki kryterium dotyczącego przyznawania stypendium rektora za osiągnięcia sportowe. Przywołała przykład innej osoby, która uzyskała pozytywną decyzję, wskazując, że jej przypadek powinien zostać rozpatrzony podobnie. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odnosi się do żadnej z podniesionych przez odwołującą się kwestii i nie wyjaśnia zasadności utrzymania w mocy decyzji o odmowie przyznania stypendium rektora. Podkreślenia wymaga, że odpowiedź na skargę nie stanowi indywidualnego aktu administracyjnego i nie może zastępować uzasadnienia decyzji, nie może sanować jego braków. Wskazania wymaga jednocześnie, że należyte uzasadnienie decyzji należy do podstawowych obowiązków organu. Uzasadnienie to powinno być zrozumiałe i nie powinno pozostawiać wątpliwości dlaczego organ rozstrzygnął sprawę w taki a nie inny sposób. Nieuprawnione jest czynienie przez organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę zarzutu stronie, że nie skorzystała z art. 111 § 1 k.p.a. Powołany przepis nie służy do uzupełniania uzasadnienia decyzji. Brak uzasadnienia zaskarżonej decyzji spełniającego wymogi art. 107 § 3 k.p.a., jest na tyle istotnym uchybieniem, które – w związku z brakiem ustaleń stanu faktycznego w decyzji i brakiem odniesienia się do zarzutów odwołania – mógł mieć wpływ na wynik niniejszej sprawy. Z tego względu zaskarżona decyzja nie mogła się ostać w obrocie prawnym. Ponownie rozpoznając i rozstrzygając sprawę organ odwoławczy uwzględni przedstawione wyżej wskazania. Uzasadnienie decyzji powinno spełniać wszystkie wymogi art. 107 § 3 k.p.a. i powinno z niego jednoznacznie wynikać dlaczego organ rozstrzygnął sprawę w taki a nie inny sposób. Organ obowiązany jest odnieść się do zarzutów odwołania. Z uzasadnienia powinno wynikać, jakie fakty organ odwoławczy uznał za udowodnione, na podstawie jakich dowodów je ustalił oraz wskazywać przyczyny, z powodu których organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej innym dowodom, czy twierdzeniom strony. Stan faktyczny sprawy nie powinien budzić wątpliwości. Sąd wskazuje też, że podstawę procesową do wydania decyzji przez organ odwoławczy stanowi art. 138 k.p.a. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O zwrocie kosztów postępowania sądowego, jak w punkcie 2 wyroku, Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy. Do kosztów tych Sąd zaliczył uiszczony wpis sądowy od skargi (200 zł).