II SA/Wa 1156/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), Sędzia WSA Andrzej Góraj, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę Postanowieniem z [...] maja 2024 r. nr [...]Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych (dalej: "PUODO", "organ"), działając na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572; dalej: "k.p.a.") i art. 12 ustawy z dnia 14 grudnia 2018 r. o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości (Dz. U. z 2023 r., poz. 1206; dalej: "u.o.d.o. w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości"), odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie skargi M. M. (dalej: "skarżący") z [...] lipca 2023 r. na: - uznanie przez Prezesa Sądu Apelacyjnego w R., pismem z [...] lipca 2023 r., za nieuzasadnioną skargę skarżącego z [...] czerwca 2023 r. oraz - wskazanie przez Prezesa Sądu Okręgowego w T. w piśmie z [...] czerwca 2023 r., że w wyroku z [...] marca 2023 r. w sprawie o sygn. akt [...] nie zostały przytoczone dane osobowe skarżącego, a zatem nie doszło do przetwarzania jego danych osobowych. W uzasadnieniu powyższego postanowienia organ wyjaśnił, iż w skardze z [...] kwietnia 2023 r. skarżący zgłosił PUODO nieprawidłowości w procesie przetwarzania jego danych osobowych przez Sąd Okręgowy w T., polegające na wykorzystaniu ich w sprawie o sygn. akt [...]. Skargę tę organ - przekazał, przy piśmie z [...] maja 2023 r., według właściwości do Prezesa Sądu Apelacyjnego w R. w oparciu o art. 65 § 1 k.p.a. w związku z art. 175db oraz art. 175dd § 1 pkt 2 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 21 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 334 ze zm., dalej: "u.s.p."), o czym poinformował skarżącego. W dniu [...] lipca 2023 r. do PUODO wpłynęło kolejne pismo skarżącego, opatrzone datą [...] lipca 2023 r. i stanowiące skargę na uznanie, przez Prezesa Sądu Apelacyjnego w R. (w piśmie z [...] lipca 2023 r.) za nieuzasadnioną skargę skarżącego z [...] czerwca 2023 r., jak również na wskazanie przez Prezesa Sądu Okręgowego w T. w piśmie z [...] czerwca 2023 r., że w wyroku z [...] marca 2023 r. w sprawie o sygn. akt [...] nie zostały przytoczone dane osobowe skarżącego, a zatem nie doszło do przetwarzania jego danych osobowych. Do powyższej skargi skarżący dołączył: - kopię odpisu wyroku Sądu Okręgowego w T., [...]Wydział Karny, z [...] marca 2023 r., sygn. akt [...] , z odręcznie zaznaczonym fragmentem o treści "II Ka [...] w R." i dopiskiem przy nim "M. M. - są to moje dane osobowe dopisane do M. M."; - kopię pisma Prezesa Sądu Apelacyjnego w R. z [...] lipca 2023 r. informującego skarżącego, iż niniejsze pismo jest odpowiedzią na pismo skarżącego z [...] czerwca 2023 r., skierowane do Krajowej Rady Sądownictwa, które zostało przekazane Prezesowi Sądu Apelacyjnego w R. do rozpatrzenia według właściwości, a ponadto, że podnoszone przez skarżącego kwestie były już przedmiotem badania na skutek przekazanej przez organ skargi z [...] kwietnia 2023 r.; - kopię pisma Prezesa Sądu Okręgowego w T. z [...] czerwca 2023 r. informującego, iż po rozpatrzeniu skargi skarżącego z [...] kwietnia 2023 r. na nieprawidłowości w procesie przetwarzania jego danych osobowych przez Sąd Okręgowy w T. w sprawie o sygn. akt [...] oraz przez Sąd Rejonowy w Kolbuszowej, stwierdzono, że w wyroku Sądu Okręgowego w T. z [...] marca 2023 r., sygn. akt [...] , nie zostały przytoczone dane osobowe skarżącego. Zatem nie doszło do przetwarzania jego danych osobowych w sposób niezgodny z prawem, w tym poprzez niezgodne z prawem udostępnienie tych danych przez Sąd Rejonowy w Kolbuszowej. Motywując podjęte rozstrzygnięcie, PUODO podkreślił, iż może podejmować tylko te czynności, które znajdują się w zakresie jego uprawnień, a także tylko w tych sprawach, które należą do jego właściwości. W tym kontekście organ wskazał, że nie jest uprawniony do nadzorowania operacji przetwarzania dokonywanych przez sądy powszechne w ramach sprawowania przez nie wymiaru sprawiedliwości. Wyłączenie uprawnień PUODO w tym zakresie wynika przede wszystkim z treści art. 1 pkt 3 u.o.d.o. w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości. Jednocześnie w myśl art. 175dd § 1 u.s.p., nadzór nad przetwarzaniem danych osobowych, których administratorami są sądy, zgodnie z art. 175da i art. 175db, wykonują w zakresie działalności sądu: (pkt 1) rejonowego - prezes sądu okręgowego; (pkt 2) okręgowego - prezes sądu apelacyjnego; (pkt 3) apelacyjnego - Krajowa Rada Sądownictwa. Z kolei art. 175db u.s.p. przewiduje, iż administratorami danych osobowych przetwarzanych w postępowaniach sądowych w ramach sprawowania wymiaru sprawiedliwości albo realizacji zadań z zakresu ochrony prawnej są sądy. Ponadto przepisy określające uprawnienia i właściwość organu nie przyznają mu kompetencji do badania prawidłowości merytorycznego rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd w sprawie skargi, która wpłynęła do tego organu lub sądu, nawet jeżeli ta skarga dotyczy przetwarzania danych osobowych. Zdaniem skarżącego, doszło do przecieku i przetwarzania jego danych osobowych, ponieważ w wyroku z [...] marca 2023 r., sygn. akt [...] , dotyczącym sprawy M. M., dopisano jego dane osobowe. Skarżący uznał, że to sędzia - przewodnicząca składu orzekającego w ww. sprawie karnej zdobyła i wykorzystała dane osobowe skarżącego bez jego zgody. W odpowiedzi na skargę PUODO wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie zaznaczyć trzeba, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym w oparciu o art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Pierwszy z ww. przepisów stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Natomiast art. 120 p.p.s.a. wskazuje, iż w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Do podjęcia rozstrzygnięcia o odmowie wszczęcia postępowania doprowadziła PUODO trafna konkluzja, że nie posiada on kompetencji do rozpatrzenia sprawy zainicjowanej skargą skarżącego. Wedle art. 55 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych - Dz. Urz. UE L 119 z dnia 4 maja 2016 r., str. 1 ze sprost.; dalej: "RODO"), każdy organ nadzorczy jest właściwy do wypełniania zadań i wykonywania uprawnień powierzonych mu zgodnie z RODO na terytorium swojego państwa członkowskiego. Jednakże art. 55 ust. 3 RODO stanowi, iż organy nadzorcze nie są właściwe do nadzorowania operacji przetwarzania danych przez sądy w ramach sprawowania przez nie wymiaru sprawiedliwości. Wyłączenie kompetencji organu w zakresie wskazanym w ww. przepisie jest uwarunkowane ochroną konstytucyjnej niezawisłości sądów. Sprawowanie przez PUODO nadzoru nad przetwarzaniem danych w zakresie orzekania przez sądy oznaczałoby niedopuszczalną ingerencję w działalność orzeczniczą sądów. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 2 marca 2001 r., sygn. akt II SA 401/00 (publ. Wokanda 2001 r. nr 9, poz. 33), Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych (obecnie: PUODO) nie jest organem kontrolującym ani nadzorującym prawidłowość stosowania prawa materialnego i procesowego w sprawach należących do właściwości innych organów, służb czy sądów, których orzeczenia podlegają ocenom w toku instancji, czy w inny sposób określony odpowiednimi procedurami. Z akt administracyjnych rozpoznawanej sprawy jednoznacznie wynika, że przedmiotem skargi skarżącego jest przetwarzanie danych osobowych przez Sąd Okręgowy w T., które skarżący upatruje w podaniu jego danych osobowych w zakresie: imion rodziców, nazwiska panieńskiego matki, daty i miejsca urodzenia - przy imieniu i nazwisku osoby, wobec której zapadł wyrok Sądu Okręgowego w T., II Wydział Karny, z [...] marca 2023 r., sygn. akt [...] . Na przedłożonej przez skarżącego kopii odpisu ww. orzeczenia, dane te zostały odręcznie obramowane i dopisano przy nich: "M. M. - są to moje dane osobowe dopisane do M. M.". Nie ulega wątpliwości, iż działalność orzecznicza sądu powszechnego stanowi przejaw wymiaru sprawiedliwości. Stosownie do treści motywu 20 RODO, rozporządzenie to ma zastosowanie m.in. do działań sądów i innych organów wymiaru sprawiedliwości, niemniej prawo Unii lub prawo państwa członkowskiego może doprecyzować operacje i procedury przetwarzania danych osobowych przez sądy i inne organy wymiaru sprawiedliwości. Właściwość organów nadzorczych nie powinna dotyczyć przetwarzania danych osobowych przez sądy w ramach sprawowania wymiaru sprawiedliwości - tak by chronić niezawisłość sprawowania wymiaru sprawiedliwości. Powinna istnieć możliwość powierzenia nadzoru nad takimi operacjami przetwarzania danych specjalnym organom w systemie wymiaru sprawiedliwości państwa członkowskiego, organy te powinny w szczególności zapewnić przestrzeganie przepisów rozporządzenia, zwiększać w wymiarze sprawiedliwości wiedzę o jego obowiązkach wynikających z niniejszego rozporządzenia oraz rozpatrywać skargi związane z takim operacjami przetwarzania danych. W konsekwencji nadzór nad operacjami przetwarzania danych w systemie wymiaru sprawiedliwości powierzono odpowiednim organom. Kwestię tę reguluje art. 175dd § 1 pkt 2 u.s.p., który wskazuje prezesa sądu apelacyjnego jako organ sprawujący nadzór nad przetwarzaniem danych osobowych, których administratorem jest sąd okręgowy. W konsekwencji PUODO prawidłowo przekazał (przy piśmie z [...] maja 2023 r.) skargę skarżącego z [...] kwietnia 2023 r. - zgodnie z właściwością - Prezesowi Sądu Apelacyjnego w R., który otrzymał również (w tym samym przedmiocie) skargę skarżącego z [...] czerwca 2023 r. przekazaną przez Krajową Radę Sądownictwa. Tę ostatnią skargę Prezes Sądu Apelacyjnego w R. rozpatrzył pismem z [...] lipca 2023 r., zwracając się uprzednio o wyjaśnienia do Prezesa Sądu Okręgowego w T. (które zostały udzielone w piśmie z [...] czerwca 2023 r.). Okoliczność, iż skarżący nie jest zadowolony z wyniku rozpoznania jego skargi przez Prezesa Sądu Apelacyjnego w R. nie ma wpływu na fakt, że ww. organ w ramach swoich kompetencji, wyznaczonych przepisem art. 175dd § 2 pkt 1 u.s.p., rozpatrzył skargę skarżącego z [...] czerwca 2023 r. W świetle powyższego uzasadnione jest stanowisko, iż PUODO nie jest organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej przetwarzania danych osobowych skarżącego w ramach postępowania przed sądem powszechnym. Brak kognicji organu musiał skutkować odmową wszczęcia postępowania na mocy art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Cytowany przepis znajduje zastosowanie do postępowań w sprawach objętych zakresem regulacji rozdziału 2 u.o.d.o. w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości (vide art. 12 u.o.d.o. w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości). Podsumowując, brak właściwości rzeczowej PUODO jest przesłanką bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego, zatem zaskarżone rozstrzygnięcie organu o odmowie wszczęcia postępowania jest prawidłowe. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.