II SA/Wa 1157/06

WyrokWSA w Warszawie2006-11-08

Skład orzekający: Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędzia WSA Bronisław Szydło, Asesor WSA Janusz Walawski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego, nie wzywając strony do usunięcia braków formalnych podania, jeśli nie jest pewien, czy podanie jest odwołaniem, czy wnioskiem o stwierdzenie nieważności?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może domniemywać, o co wnosi strona, ani rozstrzygać sprawy według własnej oceny jej żądania. W przypadku wątpliwości co do charakteru pisma strony, organ powinien wezwać ją do usunięcia braków formalnych zgodnie z art. 64 § 2 Kpa. Odmowa wszczęcia postępowania bez takiego wezwania jest nieuprawniona i przedwczesna.
Stan faktyczny
Skarżący Z. J. złożył pismo określone jako odwołanie od rozkazu personalnego z 1990 r. dotyczącego zwolnienia ze służby. Organ pierwszej instancji odmówił wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności rozkazu, uznając go za ukształtowany z mocy prawa, a nie decyzję administracyjną. Organ drugiej instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji z powodu nierozpatrzenia odwołania.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...], a także określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędzia WSA Bronisław Szydło, Asesor WSA Janusz Walawski (spr.), Protokolant Małgorzata Płodzicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2006 r. sprawy ze skargi Z. J. na decyzję Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. z dnia [...] lipca 1990 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję poprzedzającą z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...], 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Z. J. w dniu 4 października 2006 r. złożył do Komendanta Głównego Policji "odwołanie od rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] lipca 1990 r. p.o. Szefa Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. [...] M. B." W powyżej określonym piśmie Z. J. wskazał m.in., iż w dniu 14 września 2004 r. otrzymał wyciąg z rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] lipca 1990 r. dotyczący zwolnienia go ze służby z dniem 31 lipca 1990 r. na podstawie art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Urzędzie Ochrony Państwa (Dz. U. Nr 30, poz. 180). Podkreślił, że decyzja w tym zakresie nie objęła jego odwołania do Centralnej Komisji Kwalifikacyjnej. Stwierdził, że w rozkazie o zwolnieniu podano jako podstawę rozwiązania stosunku służbowego art. 131 ust. 1 określonej powyżej ustawy, natomiast w świadectwie pracy jako podstawę zwolnienia powołano art. 131 ust. 2 ustawy o Urzędzie Ochrony Państwa. Komendant Główny Policji postanowieniem z dnia 2004 r. nr [...] stwierdził niedopuszczalność odwołania z uwagi na fakt, iż rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji p.o. Szefa Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w G. z dnia [...] lipca 1990 r. nr [...] nie stanowił decyzji administracyjnej. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi złożonej przez Z. J. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 lipca 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 656/05 stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia, gdyż uznał że zostały naruszone przepisy o właściwości. Sąd stwierdził, iż Komendant Główny Policji nie był właściwy w sprawie przedmiotowego odwołania i na podstawie art. 65 § 1 Kpa zobowiązany był je przekazać do organu właściwego, którym był Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, działając na podstawie art. 157 § 3 Kpa, w dniu [...] kwietnia 2006 r. wydał decyzję nr [...], którą odmówił wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. z dnia [...] lipca 1990 r. o zwolnieniu Z. J. ze służby. W uzasadnieniu decyzji organ podał m.in., że "odwołanie" ww. należy traktować jako wniosek o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. nr [...] z dnia [...] lipca 1990 r. Zwolnienie ze służby Z. J. nastąpiło na podstawie art. 131 ust. 1 ustawy o Urzędzie Ochrony Państwa. Jego sytuacja została ukształtowana z mocy prawa, a nie w drodze decyzji administracyjnej. Zatem od przedmiotowego rozkazu personalnego nie mogło przysługiwać odwołanie, ani też inny środek zaskarżenia. Rozkaz ten nie stanowił rozstrzygnięcia administracyjnego wydanego w toku postępowania administracyjnego, był jedynie informacją dla celów ewidencyjnych potwierdzających fakt zwolnienia ze służby (por. wyrok NSA z dnia 2 grudnia 1996 r. sygn. akt II SA 1088/96). Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz na podstawie art. 157 § 3 Kpa wydał decyzję, którą utrzymał w mocy decyzję poprzedzającą i stwierdził, iż podstawą takiego rozstrzygnięcia jest istnienie przyczyny przedmiotowej przesądzającej o niedopuszczalności wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji, jaką jest w niniejszej sprawie ukształtowana z mocy prawa sytuacja odwołującego się. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi złożonej przez Z. J. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o jej uchylenie w związku z nierozpatrzeniem przez organ jego odwołania od rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] lipca 1990 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Artykuł 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) statuuje zasadę kontroli przez sądy administracyjne działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, jednakże z przyczyn innych niż w niej podniesione. Zgodnie bowiem z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną. Jak wynika z akt sprawy, skarżący złożył do Komendanta Głównego Policji w dniu 4 października 2004 r. pismo, które określił jako odwołanie od rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. z dnia [...] lipca 1990 r. W związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lipca 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 656/05, Komendant Główny Policji w dniu [...] grudnia 2005 r. wydał postanowienie nr [...], którym przekazał powyżej określone odwołanie do rozpoznania przez Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. W tym miejscu należy podać, że zgodnie z art. 64 § 2 Kpa, jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Z akt administracyjnych wynika, że organ nie zastosował się do dyspozycji określonej w powyżej przytoczonym przepisie Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ nie może domniemywać, o co wnosi zainteresowany i rozstrzygać sprawy według własnej oceny jego żądania. Należy podkreślić, że sprecyzowanie żądania jest niezbędne ze względu na to, że żądanie to jest wiążące dla organu i zakreśla zakres rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie organ bez wyjaśnienia uznał, że przedmiotowe odwołanie skarżącego jest wnioskiem o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. z dnia [...] lipca 1990 r. nr [...], przy jednoczesnym stwierdzeniu, iż sytuacja skarżącego została ukształtowana z mocy prawa, a rozkaz ten nie jest decyzją administracyjną. Takie działanie organu należy uznać za nieuprawnione, a podjęte rozstrzygnięcie za co najmniej przedwczesne, aczkolwiek możliwe, przy dopełnieniu przez organ obowiązku wynikającego z art. 64 § 2 Kpa. W tym stanie rzeczy Sąd odstąpił od badania zasadności podniesionych w skardze zarzutów, jak i argumentów podniesionych w odpowiedzi na skargę. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło