II SA/Wa 1157/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński (spr.), Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung, Olga Żurawska-Matusiak, Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2015 r. sprawy ze skargi P. H. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku oddala skargę. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz z art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 1440 ze zm.) utrzymał w mocy swoją poprzedzającą decyzję z dnia [...] kwietnia 2015 r. o odmowie przyznania P. H. renty rodzinnej w drodze wyjątku po zmarłej w dniu [...] listopada 2014 r. matce U. H. W uzasadnieniu decyzji organ omówił treść art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i wskazał, iż z dokumentacji zawartej w aktach rentowych wynika, że U. H. na przestrzeni 52 lat, wykazała tylko 11 lat, 10 miesięcy i 27 dni okresów składkowych oraz 3 lata, 11 miesięcy i 19 dni okresów nieskładkowych. Okresy nieskładkowe zostały ograniczone do 1/3 udowodnionych okresów składkowych. Natomiast w ocenianym do uprawnień 10-leciu przed dniem jej śmierci, zamiast 5 lat okresów składkowych i nieskładkowych, wymaganych do przyznania świadczenia w trybie zwykłym, został udowodniony okres wynoszący jedynie 1 rok, 11 miesięcy i 8 dni. Okresy nieskładkowe zostały ograniczone do 1/3 udowodnionych okresów składkowych. Ponadto od dnia 9 września 1984 r. do dnia 5 listopada 1985 r., od dnia 3 stycznia 1997 r. do dnia 11 czerwca 2000 r., od dnia 1 września 2000 r. do dnia 25 lipca 2004 r. oraz od dnia 24 lipca 2005 r. do dnia 22 stycznia 2012 r. - tj. przez okres wynoszący łącznie ponad 14 lat, nie został udokumentowany jakikolwiek okres zatrudnienia U. H., poparty opłacaniem składek na ubezpieczenie społeczne oraz ubezpieczenia emerytalne i rentowe, co spowodowało brak uprawnień do świadczenia w trybie zwykłym. W ocenie organu, w niniejszej sprawie nie zostały wykazane szczególne okoliczności uniemożliwiające przezwyciężenie przeszkód w kontynuowaniu przez U. H. ubezpieczenia oraz nabyciu uprawnień do świadczenia w trybie zwykłym, bowiem w wykazanych przerwach w ubezpieczeniu nie była orzeczona przez lekarza orzecznika ZUS całkowita niezdolność do pracy. Nie istniały zatem przeciwwskazania, ze względu na stan zdrowia lub inne szczególne okoliczności, które uniemożliwiały kontynuowanie zatrudnienia, w celu zapewnienia w przyszłości uprawnień do świadczenia w trybie zwykłym. P. H. zaskarżył powyższą decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona, czyli w tej sprawie - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą – ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek – podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może przyznać w drodze wyjątku świadczenia w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie, przy czym do przyznania tego świadczenia niezbędne jest łączne spełnienie wszystkich wyżej wymienionych warunków. Podkreślenia wymaga okoliczność, że użyte w powyższym przepisie pojęcie "w drodze wyjątku" nie dotyczy wyjątkowych potrzeb czy niedostatku, albo sytuacji życiowej starającego się o to świadczenie. Skarżący P. H. urodził się w dniu [...] sierpnia 1993 r., zatem w chwili orzekania przez organ miał 21 lat. Z akt sprawy nie wynika, aby był niezdolny do pracy. Zatem, zgodnie z treścią art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jako osoba pełnoletnia i zdolna do pracy, automatycznie wyłączona jest z grona osób, do których adresowany jest powyższy przepis. P. H. nie należy bowiem do grona osób, które ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek nie mogą podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym. Z tych też przyczyn sentencja zaskarżonej oraz utrzymanej nią w mocy decyzji z dnia [...] kwietnia 2015 r. odpowiada prawu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dostrzega wadliwość argumentacji Prezesa ZUS zawartej w uzasadnieniu obu wydanych w niniejszej sprawie decyzji. Przy wyżej wskazanym stanie faktycznym sprawy (wiek oraz zdolność skarżącego do pracy), bezzasadne, było badanie przez organ zagadnienia istnienia szczególnych okoliczności, które uniemożliwiły matce zainteresowanego uzyskanie ubezpieczenia (a co za tym idzie uprawnień zainteresowanego do renty rodzinnej) w trybie zwykłym. Jednakże w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie bezsensowne byłoby uchylenie, tylko z tej przyczyny, zaskarżonych decyzji, skoro z materiału sprawy niezbicie wynika oczywisty brak możliwości zastosowania wobec P. H. art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych a nadto wydana w wyniku takiego uchylenia decyzja również byłaby odmowna. Z powyżej przedstawionych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 132 i art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.