II SA/Wa 1158/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk (spr.), Sędziowie WSA Anna Mierzejewska, Adam Lipiński, Protokolant Asystent sędziego Łukasz Mazur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi M. H. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie przymusowego wykwaterowania z lokalu mieszkalnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji; 2) zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Decyzją z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w K., działając na podstawie art. 38 ust. 2 i art. 45 ust. 1 w związku z art. 37 ust. 2 i art. 13 ust. 6 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (t. j.: Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), orzekł o przymusowym wykwaterowaniu M. H. z lokalu mieszkalnego, położonego w B. przy ul. [...], z uwagi na nieuiszczenie przez zainteresowanego opłat pośrednich i opłat za używanie ww. kwatery stałej przez łączny okres dłuższy niż trzy miesiące. W odwołaniu od tej decyzji M. H. zarzucił, że ustalona przez organ kwota zadłużenia, wynosząca 22.099,08 zł, jest zbyt wysoka, w szczególności nie wskazano, jakie należności tworzą tę sumę. Podkreślił, że nie kwestionuje faktu zadłużenia w opłatach za czynsz, chciałby jednak wiedzieć, co organ potraktował jako należność, zwłaszcza że ponosząc wydatki związane z modernizacją lokalu, to on winien otrzymać od organów WAM zwrot kosztów, jakie poniósł, choćby w zakresie wymiany stolarki okiennej, której koszt wyniósł w 2002 r. 6.000,00 zł. Zwrócił się także z prośbą, by zaniechano wykwaterowania go z lokalu z uwagi na jego sytuację osobistą i zdrowotną. Zaznaczył, że chciałby jak najszybciej spłacić zadłużenie, by móc dalej zamieszkiwać w przedmiotowym lokalu. Decyzją z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 13 ust. 7 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję M. H. podniósł, że rozstrzygnięcie organu jest nieprawidłowe, gdyż w sprawie błędnie ustalono stan faktyczny, dopuszczono się uchybień w gromadzeniu dowodów i nie ustalono rzeczywistego zadłużenia w opłatach czynszowych, lecz przyjęto domniemaną wysokość zadłużenia. Wniósł o zweryfikowanie rzetelności i staranności działań organów WAM w przeprowadzonym w jego sprawie postępowaniu administracyjnym. Skarżący zawarł także w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Udzielając odpowiedzi na skargę, Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację, jakiej użył w zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 4 października 2010 r. o sygn. akt II SA/Wa 1158/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na pismo Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2011 r., Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w D. nadesłał w dniu 19 stycznia 2011 r. kopię orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...], wydanego w sprawie M. H.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z brzmieniem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2). Rację ma Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, twierdząc, że organ administracji publicznej za podstawę swego rozstrzygnięcia przyjmuje stan faktyczny istniejący w dniu orzekania. Również Sąd, kontrolując legalność podjętych w sprawie decyzji, ocenia ich prawidłowość na dzień ich wydania. Nie może jednak budzić wątpliwości, że ocena Sądu musi być dokonana przy uwzględnieniu wszelkich okoliczności, które w sprawie wystąpiły i miały znaczenie prawne dla podjętych decyzji, w tym także okoliczności, które – jako nowe i nieznane organowi, a istniejące w dniu wydania decyzji – wyszły na jaw już po jej wydaniu, lecz przed rozstrzygnięciem sprawy przez Sąd. W niniejszej sprawie tą nową okolicznością, nieznaną organowi, a istniejącą w dniu wydania decyzji, jest datowana od 2008 r. w stopniu lekkim niepełnosprawność M. H., którą potwierdza orzeczenie o stopniu jego niepełnosprawności nr [...], wydane przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w D. w dniu [...] sierpnia 2010 r. na podstawie art. 6b ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 3, art. 4 ust. 3 i art. 6b ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t. j.: Dz. U. z 2008 r. Nr 14, poz. 92 ze zm.). Z akt sprawy wynika, że decyzja organu I instancji została podjęta w dniu [...] marca 2010 r. (doręczona w dniu 22 marca 2010 r. – dowód – potwierdzona za zgodność z oryginałem kserokopia zwrotnego potwierdzenia odbioru – k. 27 akt administracyjnych sprawy) i w dniu tym organ nie wiedział o istniejącej od 2008 r. w stopniu lekkim niepełnosprawności skarżącego. Także organ II instancji w chwili wydania zaskarżonej decyzji w dniu [...] maja 2010 r. (doręczona w dniu 19 maja 2010 r. – dowód – zwrotne potwierdzenie odbioru – k. 64 akt administracyjnych sprawy) o tej okoliczności nie wiedział, gdyż wspomniane orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w D. pochodzi z dnia [...] sierpnia 2010 r. Fakt, iż niepełnosprawność skarżącego istnieje już od 2008 r. (nie była tylko stwierdzona orzeczeniem), świadczy, że okoliczność ta istniała w momencie wydania zarówno decyzji organu I instancji, jak i organu II instancji, co wypełnia dyspozycję art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Stosownie do jego treści, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Istniejąca od 2008 r. w stopniu lekkim niepełnosprawność M. H. jest nową okolicznością, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa, mającą istotne znaczenie w sprawie, albowiem w myśl – obowiązującego w dniu wydania zaskarżonej decyzji – art. 45 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (t. j.: Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.) do przymusowego wykwaterowania m.in. niepełnosprawnego, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. j.: Dz. U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728 ze zm.), nie stosuje się trybu, o którym mowa w ust. 1 i 2. W tym przypadku dyrektor oddziału regionalnego Agencji występuje do sądu z pozwem o nakazanie opróżnienia lokalu mieszkalnego, orzeczenie o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego, o wezwanie do udziału w procesie gminy oraz określenie odszkodowania. Z przepisu tego wynika, że do osoby niepełnosprawnej (w zakresie niepełnosprawności ustawa o pomocy społecznej odwołuje się do przepisów ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych), a taką osobą był skarżący od 2008 r., nie może być stosowany tryb z art. 45 ust. 1 i 2, a więc tryb, jaki został przyjęty w przedmiotowej sprawie. Decyzja organu I instancji została bowiem wydana w oparciu o art. 38 ust. 2 oraz art. 45 ust. 1 w związku z art. 37 ust. 2 i art. 13 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Również obecne brzmienie art. 45 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (t. j.: Dz. U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367 ze zm.) zachowuje regulację o niestosowaniu trybu decyzyjnego do osób niepełnosprawnych, przy czym jego aktualna treść już wprost odwołuje się w tym względzie do przepisów ww. ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, a nie jak w dniu wydania zaskarżonej decyzji – poprzez ustawę o pomocy społecznej, która w zakresie niepełnosprawności odsyłała do ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w razie wystąpienia w sprawie jednej z przesłanek wznowieniowych, określonych w przepisach ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, sąd administracyjny jest zobligowany do wydania rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ma to tym większe znaczenie, że ujawniona przesłanka wznowieniowa nie pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, gdyż w zaistniałych okolicznościach nie ma podstaw do stosowania trybu decyzyjnego w przedmiocie przymusowego wykwaterowania skarżącego z lokalu mieszkalnego. Dlatego też, Sąd uchylił obie podjęte w sprawie decyzje. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" w związku z art. 135 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. W oparciu o art. 152 ww. ustawy, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w całości.