II SA/Wa 1161/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, Asesor WSA Lucyna Staniszewska, Protokolant referent stażysta Marta Stec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2024 r. sprawy ze skargi B. N., A. N., S. N., M. N. i A. N. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały Uchwałą z dnia [...] kwietnia 2023 r. Zarząd Dzielnicy [...] odmówił zakwalifikowania A., B., S., M. i A. N. do udzielenia pomocy mieszkaniowej z mieszkaniowego zasobu [...]. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że sprawa została rozpatrzona w oparciu o przepisy Uchwały Nr XXIl1/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r, w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy. Dalej przywołano § 9 ust.1 ww. uchwały i wskazano na ustalenia z których wynika, że małżonkowie B. i A. N. po swoich zmarłych rodzicach nabyli spadek, lecz pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku, nie dostarczyli dokumentów .stwierdzających co wchodziło w masę spadkowy. Mając powyższe na uwadze Urząd sam ustalił, że A. N. figuruje w rejestrach podatkowych jako właściciel nieruchomości położonej na terenie gminy [...]. Łączna powierzchnia wszystkich gruntów, w tym użytków rolnych wynosi [...] ha a ponadto jest właścicielem budynku mieszkalnego usytuowanego na ww. gruntach o powierzchni użytkowej 60 metrów kwadratowych. Powyższe organ skwitował stwierdzeniem, że zgodnie z przepisami wymienionymi w podstawie prawnej przedmiotowej Uchwały rozstrzygnął o niezakwalifikowaniu wnioskodawców do udzielenia pomocy mieszkaniowej. Pismem z dnia 5 maja 2023 r. wnioskodawcy wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą uchwałę zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art.7, art.75 par.1, art.77 par.1, art.78 par.1, art.80 par.1 i art.107 par 3 ustawy Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy oraz dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, polegającą na tym, że nie ustalono stanu technicznego odziedziczonego budynku podczas, gdy budynek ten nie nadaje się do zamieszkania. W oparciu o powyższe wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały. Dodatkowo przywołano przepis par.32 ust.8 i podniesiono okoliczność podania nieprawdy przez wnioskodawców. Na rozprawie w dniu 21 marca 2023r. skarżąca S. N. oświadczyła, że nieruchomość opisaną w uchwale odziedziczył jej ojciec wspólnie ze swoim bratem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.); zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. W myśl art. 147 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Zgodnie z oceną prawną wyrażoną w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08 (publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl), znajdująca odpowiednie zastosowanie w niniejszej sprawie, uchwała zarządu dzielnicy [...] w przedmiocie zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, w tym także lokalu będącego pracownią służącą prowadzeniu działalności w dziedzinie kultury i sztuki, jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. Uchwała ta dotyczy bowiem działań organów gmin, podejmowanych w innej niż umowa prawnej formie działania administracji, a mianowicie w drodze nienormatywnych aktów ogólnych organów jednostek samorządu terytorialnego, podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej. Przepis art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. W ocenie tut. Sądu skarga oceniania w świetle powyższych kryteriów jawiła się jako dopuszczalna co do zasady, a także merytorycznie uzasadniona. W pierwszej kolejności zauważyć należało, że w postępowaniu poprzedzającym udzielenie pomocy mieszkaniowej z mieszkaniowego zasobu gminy nie mają zastosowania wprost przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, dotyczące wydawania decyzji administracyjnych, chociaż w art. 21 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 150 ze zm.) ustawodawca określił działania organu gminy jako "rozpatrywanie i załatwianie" wniosków o najem lokali, co wyraźnie nawiązuje do pojęć z zakresu procedury administracyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 997/09, publ.: j.w.). Nie oznacza to jednak, że podstawowe standardy określone zasadami ogólnymi Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 k.p.a., nie mają zastosowania do postępowania zakończonego wydaniem aktu z zakresu administracji publicznej. Powołany przepis stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Co oczywiste, wnioski wysnute przez organ w wyniku subsumcji stosowanej normy prawnej pod konkretny stan faktyczny, winny pozostawać w zgodzie z zasadami logicznego rozumowania i zasadą racjonalności. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że zaskarżona uchwała wydana została z naruszeniem przepisu art.7 K.p.a. w zw. z § 9 ust. 1 Uchwały Nr XXIl1/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r, w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy. W myśl w/w przepisu uchwały, odmawia się pomocy mieszkaniowej, jeżeli wnioskodawca, jego małżonek, osoba pozostająca faktycznie we wspólnym pożyciu lub inna osoba zgłoszona do wspólnego zamieszkiwania jest właścicielem lokalu, budynku mieszkalnego lub jego części, który pozwala na zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie, poprzez zamieszkanie w ww. nieruchomości bądź jej zbycia na wolnym rynku. W świetle treści powyższej regulacji, organ dokonując jej subsumpcji winien przede wszystkim poczynić ustalenia faktyczne co do tego, czy budynek mieszkalny będący własnością którejś z osób wskazanych we wniosku, nadaje się do zamieszkania. Oczywistym i nie wymagającym dowodu jest przecież to, że zaspokoić potrzeby mieszkaniowe może wyłącznie lokal, którego stan techniczny, wielkość i usytuowanie, umożliwiają wykorzystanie na potrzeby mieszkaniowe. Przy czym pamiętać tu należy, iż chodzi o potrzeby mieszkaniowe wszystkich osób, których dotyczy wniosek. Co zaś się tyczy materii zbycia nieruchomości na wolnym rynku to powołując ową przesłankę organ powinien uprzednio ustalić (choćby w przybliżeniu) , jaką wartość ma sporna nieruchomość a także jaką wartość mają lokale mieszkalne znajdujące się w gminie rozpoznającej wniosek. Tylko bowiem poczynienie powyższych ustaleń pozwoli organowi na realną ocenę tego, czy środki uzyskane ze sprzedaży posiadanej nieruchomości umożliwią zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych wnioskodawców we własnym zakresie. Przenosząc powyższe na realia faktyczne sprawy uznać należało, że organ nie podołał obowiązkowi wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego. Nie wyjaśniając tego, czy stan techniczny budynku położonego w gminie [...] umożliwia zamieszkanie w nim wszystkich osób zgłoszonych do wniosku, jak też nie wyjaśniając tego, czy kwota uzyskana ze sprzedaży nieruchomości w Załuskach umożliwiłaby wnioskodawcom zaspokojenie ich potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie, przedwcześnie rozstrzygnął sprawę merytorycznie. Ponownie rozpoznając sprawę organ zobowiązany będzie więc do tego, by usunąć powyższe uchybienia, co umożliwi wydanie rozstrzygnięcia nie noszącego cech arbitralności. Na marginesie wyjaśnić należało, iż tut. Sąd nie mógł odnosić się do wskazanej w odpowiedzi na skargę materii opisanej w par.32 ust.8 Uchwały Nr XXIl1/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r, w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy. Wyjaśnienia tej kwestii próżno bowiem szukać w uzasadnieniu skarżonego rozstrzygnięcia. Tym samym organ pozbawił tut. Sąd możliwości poznania sposobu swego rozumowania a tym samym możliwości jego oceny. Omawiany brak jest zaś o tyle istotny, iż część ustaleń faktycznych organ poczynił we własnym zakresie. Tym bardziej więc winien wyjaśnić to, jaki wpływ na rozstrzygnięcie mają okoliczności faktyczne opisane w par.32 ust.8 w/w aktu prawnego. W świetle powyższych okoliczności uznać należało, że zaszły podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały na podstawie art. 147 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wobec naruszenia przez organ art.7 K.p.a. w zw. z § 9 ust.1 uchwały Nr XXIII/669/2019 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy. Nadto mając na względzie to, że skoro od dnia podjęcia zaskarżonej uchwały, nie minął jeszcze jeden rok do dnia orzekania, to tym samym nie zachodziło wyłączenie o jakim mowa w art. 94 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 594 z późn. zm.), który to przepis wyłącza możliwość stwierdzenia nieważności uchwały z uwagi na upływ jednego roku od jej podjęcia. Rozpatrując sprawę ponownie organ weźmie pod uwagę dokonaną powyżej ocenę prawną i faktyczną. W konsekwencji, mając na względzie procesowe i materialne przepisy uchwały Nr XXIII/669/2019 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy , w sposób jednoznaczny i pełny ustali stan faktyczny sprawy co umożliwi ocenę tego, czy skarżący spełniają przesłanki do przyznania im pomocy mieszkaniowej z puli mieszkaniowego zasobu [...].