II SA/Wa 1163/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.), Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Adam Lipiński, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2015 r. sprawy ze skargi H. B. i J. B. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania i umieszczenia na liście oczekujących na najem lokalu mieszkalnego - oddala skargę - Uchwałą nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. w sprawie odmowy zakwalifikowania Państwa H. i J. B. do umieszczenia na liście oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu z zasobu [...], na podstawie art. 6 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 41, poz. 361 ze zm.) i § 6 pkt 8 uchwały nr XLVI/1422/2008 Rady m.st. Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonania niektórych zadań i kompetencji m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2008 r. Nr 220, poz. 9485 ze zm.) oraz § 45 pkt 5 Statutu Dzielnicy [...]stanowiącego załącznik nr 11 do Uchwały nr LXX/2182/2010 Rady m.st. Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 r. w sprawie nadania statutów dzielnicom m. st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2010 r. Nr 32, poz. 453 ze zm.) i § 24 ust. 1 w związku z § 22 ust. 2 pkt 4 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2009 r. Nr 132, poz. 3937 ze zm.) a także z protokołu nr [...] Komisji Mieszkaniowej z dnia [...] stycznia 2014 r. odmówiono zakwalifikowania Państwa H. i J. B. do umieszczenia na liści osób oczekujących na najem lokalu z zasobu [...] W uzasadnieniu uchwały organ podał, że Państwo H. i J. B. wraz z synem (lat 48) w dniu [...] listopada 2013 r. złożyli wniosek o zawarcie umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony mieszkaniowego zasobu [...] podając, że zamieszkują w lokalu nr [...] przy ulicy [...] w W. Zainteresowani przedłożyli akt notarialny Rep. [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2013 roku z którego wynika, że małżeństwo H. i J. B. zawarli z Firmą [...] umowę pożyczki oraz przeniesienia własnościowego spółdzielczego prawa do ww. lokalu (4 pokoje z kuchnią o pow. użytkowej 62,20 m2) na zabezpieczenie. Ustalili również, że w przypadku niespłacenia całej kwoty pożyczki wraz z odsetkami w wyznaczonym terminie poddadzą się rygorowi egzekucji. Zainteresowani nie zwrócili długu i musieli opuścić oraz wymeldować się z zajmowanego do tej pory swojego własnościowego lokalu. Jednocześnie poinformowali, że obecnie wynajmują mieszkanie i umowa wynajmu lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. (o powierzchni użytkowej 100 m2) została przedłożona w urzędzie dopiero po wezwaniu zainteresowanych do uzupełnienia wniosku. Z uwagi na fakt, że wnioskodawcy nie złożyli w wyznaczonym terminie niezbędnych dodatkowych dokumentów i rozporządzili w okresie ostatnich 5 lat posiadanym tytułem prawnym do spółdzielczego-własnościowego lokalu uznano, że należy odmownie rozpatrzyć wniosek. Komisja Mieszkaniowa w oparciu o § 22 ust. 2 pkt 4 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m. st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 roku w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy wydała opinię negatywną i Zarząd Dzielnicy [...] odmówił zakwalifikowania Państwa H. i J. B. do umieszczenia na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu [...]. W stosunku do uchwały złożyli odwołanie, które zostało potraktowane przez Urząd jako wniosek o zaprzestanie naruszania prawa. W odwołaniu podali , że zostali oszukani przez spółkę [...]. Ich zadłużenie wynosiło 53 000 zł. Wartość mieszkania została przez spółkę zaniżona z 330 000 zł do 200 000 zł. H. B. jest chora na cukrzycę, a jej mąż jest po operacji głowy. Oboje mają ukończone 70 lat. Syn, który z nimi mieszka, jest bezrobotny. Czynsz za wynajęte mieszkanie jest bardzo wysoki. Mieszka z nimi córka z dwojgiem dzieci, ma bardzo niską pensję, a na dzieci otrzymuje alimenty. Muszą dokonać opłat za czynsz i inne świadczenia, nie starcza im na lekarstwa. Organ nie znalazł podstaw do zmiany swojego stanowiska i podkreślił, że podstawą niezakwalifikowania wniosku, był przepis § 22 ust. 2 pkt 4 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy. Przepis ten zobowiązuje organ do wnikliwej analizy wniosku i w przypadku rozporządzenia przez wnioskodawcę pod jakimkolwiek tytułem posiadanym prawem do lokalu w okresie ostatnich 5 lat przed dniem złożenia wniosku (tak jak w przedmiotowej sprawie) - może stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku. Powyższa uchwała stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skargi H. i J. B., opisali swoją trudną sytuację rodzinną i finansową. Podkreślili, że zostali oszukani przez spółkę z którą podpisali umowę, o treści dla nich niezrozumiałej i za dług 6 400 zł stracili mieszkanie o wartości 300 000 zł. Teraz mieszkają z rodziną, tj. synem, córką i jej dziećmi w wynajętym mieszkaniu. Koszt najmu mieszkania, oraz opłaty za media są dla nich ogromnym obciążeniem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ przypomniał, że H. i J. B. złożyli w dniu [...] listopada 2013 r. wniosek o zawarcie umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony. Poinformowali, że wynajmują lokal nr [...] przy ulicy [...] w W. o powierzchni użytkowej około 100 m2. Ponieważ w 2013 roku zbyli lokal nr [...] przy ul. [...] w W. (o powierzchni użytkowej 62,20 m2), Komisja Mieszkaniowa opiniująca sprawy mieszkaniowe w Dzielnicy [...] wydała opinię negatywną w oparciu o § 22 ust. 2 pkt 4 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 roku w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2009 r. Nr 132, poz. 3937 z późn. zm.). Zarząd Dzielnicy [...] w dniu [...] stycznia 2014 r. uchwałą nr [...] odmówił umieszczenia skarżących na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu z zasobu [...]. W dniu [...] marca 2014 roku Państwo B. złożyli odwołanie od ww. uchwały motywując go faktem oszukania ich przy zawarciu umowy pożyczki, której niespłacenie skutkowało przejęciem lokalu przez Spółkę [...] za zaniżoną cenę. Ponadto przypomnieli, że są osobami schorowanymi, mają na utrzymaniu bezrobotnego syna i pomagają córce. Pismo zostało przedłożone Komisji Mieszkaniowej, która w dniu [...] kwietnia 2014 roku (Protokół nr [...]) podtrzymała swoją wcześniejszą negatywną opinię. Argumenty Skarżących nie zostały uwzględnione, ponieważ w dalszym ciągu nie upłynęło 5 lat od daty zbycia lokalu, a w wynajmowanym lokalu o pow. mieszkalnej 65 m2, w którym zamieszkuje 6 osób, nadal przekroczone jest kryterium metrażowe, na które wskazuje § 4 uchwały nr LN/lll/1751/2009 Rady m.st. Warszawy. Ponieważ wynajmowany przez skarżących lokal jest mieszkaniem pełnowartościowym, nie zaistniały także podstawy do zastosowania § 5 ust. 2 pkt 3 ww. uchwały Rady m.st. Warszawy, gdyż trudna sytuacja zdrowotna skarżących nie jest związana z ich aktualnymi warunkami mieszkaniowymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniania na podstawie ww. kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08 (publ.: https://orzeczenia.nsa.gov.pl) określił, iż uchwała Zarządu Dzielnicy [...]odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego zasobu gminy, jest innym niż prawo miejscowe aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.". NSA stwierdził ponadto, że jest to rozstrzygnięcie indywidualne, gdyż rozstrzyga, czy określonej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy. Zauważyć należy, że podstawę prawną zaskarżonej uchwały indywidualnej stanowi uchwała nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy, która zawiera zarówno przepisy materialne, jak i procesowe – reguluje tryb podejmowania uchwały indywidualnej, jak również faktyczne podstawy jej przyjęcia. W stosunku do uchwał indywidualnych nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej: "K.p.a.", co powoduje, że nie podlegają one kontroli sądu administracyjnego pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Kontrola sądowoadministracyjna takich uchwał dokonywana jest w trybie art. 147 § 2 P.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 147 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Natomiast, stosownie do przepisu art. 147 § 2 P.p.s.a., rozstrzygnięcia w sprawach indywidualnych, wydane na podstawie uchwały lub aktu, o których mowa w § 1, podlegają wzruszeniu w trybie określonym w postępowaniu administracyjnym albo w postępowaniu szczególnym. Przystępując do rozpoznania niniejszej skargi wskazać należy, że odmowne załatwienie wniosku skarżących, jak wskazano w treści zaskarżonej uchwały Zarządu Dzielnicy [...] wynika z zastosowania fakultatywnych, a więc wysoce ocennych, kryteriów odmowy zawartych w § 22 ust. 2 pkt 4 powołanej uchwały z dnia 9 lipca 2009 r. Zgodnie bowiem z § 22 ust. 5 odmowa złożenia oświadczeń i dokumentów, o których mowa w ust. 1, potwierdzenie w nich nieprawdy, odmowa złożenia oświadczeń bądź dokumentów umożliwiających przeprowadzenie analizy, o której mowa w ust. 2 , jak również uzyskane w toku analizy, o której mowa w ust. 2, mogą stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku. Kryteria, jakie powinna spełniać osoba ubiegająca się o wynajem lokalu z zasobu mieszkaniowego gminy określa przepis § 4 ww. uchwały podjętej na podstawie art. 20 ust. 3 i art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.). Powołany przepis ustanawia kryteria, jakie powinna spełniać osoba ubiegająca się o wynajem lokalu z zasobu mieszkaniowego gminy. W świetle powołanego przepisu, lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom: 1) które są bezdomne albo pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych, przy czym za trudne warunki mieszkaniowe uznaje się zamieszkiwanie za zgodą właściciela w lokalu, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6 m2 powierzchni mieszkalnej, a także zamieszkiwanie w pomieszczeniach nienadających się na stały pobyt ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, a nadto, 2) w których gospodarstwie domowym średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza minimum dochodowego. W kolejnych przepisach tej uchwały w rozdziale 2 "Wynajem lokali na czas nieokreślony osobom pozostającym w trudnych warunkach mieszkaniowych i materialnych" ustalono, w jakich przypadkach nie stosuje się warunków określonych w § 4 uchwały i odmawia się wynajęcia lokalu - § 6 uchwały. Natomiast tryb rozpatrywania wniosków określa rozdział 7 "Tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o zawarcie umowy najmu lokali oraz sposób poddania tych spraw kontroli społecznej" powołanej uchwały. Przepis § 22 ust. 2 pkt 2, 4 i 5 powołanej uchwały wskazuje, iż przy rozpatrywaniu wniosków osób występujących o zawarcie umowy najmu lokalu należy poddać wnikliwej analizie m.in. zamieszkiwanie wnioskodawcy i innych osób zgłoszonych we wniosku do wspólnego zamieszkiwania w lokalu za zgodą właściciela, jak też rozporządzanie, przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone do wspólnego zamieszkiwania, pod jakimkolwiek tytułem posiadanym prawem do lokalu, budynku mieszkalnego lub jego części w okresie ostatnich pięciu lat przed dniem złożenia wniosku, a także fakt dokonania przez te osoby zamiany lokalu, budynku mieszkalnego lub jego części na lokal kwalifikujący ich do ubiegania się o poprawę warunków zamieszkiwania w ramach mieszkaniowego zasobu, oraz dodatkowo w przypadku osób ubiegających się o najem lokalu na podstawie § 4, § 12 i § 31: a) warunki mieszkaniowe w poprzednich miejscach zamieszkania, b) warunki mieszkaniowe wstępnych, zstępnych, współmałżonka wnioskodawcy lub osoby pozostającej we wspólnym pożyciu i uwzględnić możliwość zamieszkania wnioskodawcy w tych lokalach. Odmowa złożenia oświadczeń i dokumentów, o których mowa w ust. 1 (dotyczących stanu majątkowego oraz dokumentacji potwierdzającej posiadane tytuły prawne do lokali), potwierdzenie w nich nieprawdy, odmowa złożenia oświadczeń bądź dokumentów umożliwiających przeprowadzenie analizy, o której mowa w ust. 2, jak również informacje uzyskane w toku analizy, o której mowa w ust. 2, mogą stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku - § 22 ust. 5 ww. uchwały. W rozpoznawanej sprawie organ odmówił skarżącym umieszczenia ich na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu z zasobów [...], uznając, że wnioskodawcy nie złożyli w wyznaczonym terminie niezbędnych dodatkowych dokumentów i rozporządzili w okresie ostatnich 5 lat posiadanym tytułem prawnym do spółdzielczego własnościowego lokalu. Wobec powyższych ustaleń, zdaniem Sądu, zaskarżona uchwała nie narusza prawa. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.