II SA/Wa 1165/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym po rozpoznaniu sprzeciwu M. G. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 1165/15 w sprawie ze skargi M. G. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. M. G. w skardze zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 30 września 2015 r., referendarz sądowy umorzył postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych i przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, w następstwie czego Okręgowa Rada Adwokacka w W. wyznaczyła do reprezentowania interesów skarżącej adwokata E. A. Na skutek wypowiedzenia przez skarżącą pełnomocnictwa dla adwokat E. A. (k- 74), kolejnym wnioskiem z dnia 1 kwietnia 2016 r. M. G. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia w jej sprawie adwokata. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 18 marca 2016 r., umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i przyznania adwokata (k-137). W dniu 1 kwietnia 2016 r., skarżąca złożyła w Sądzie kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, a referendarz sądowy postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2016 r., (k-152) umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że wniosek jest bezprzedmiotowy, bowiem skarżąca jest ustawowo zwolniona od opłacenia kosztów sądowych, a ponadto postanowieniem z dnia 30 września 2015 r., przyznano jej prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. W wyznaczonym terminie M. G. skierowała sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu sprzeciwu strona zarzuciła referendarzowi wydanie postanowienia niezgodnego z prawem. Podniosła, że decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., Prezydent [...] orzekł o przywróceniu jej statusu osoby poszukującej pracy. Wskazała, że Sąd popełnił błąd i nie zwolnił jej ani z kosztów ani z pomocy adwokata, a adwokaci wyznaczani z urzędu pominęli kwestie istotne w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że na mocy art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2-8, pkt 10-14, pkt 19-32, pkt 34-39, pkt 41-47, pkt 51, pkt 52, pkt 55, pkt 57, pkt 58, pkt 60-69, pkt 71, pkt 72 i pkt 74-81 ustawy zmieniającej, stosuje się również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. W pozostałym zakresie do tych postępowań stosuje się przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w brzmieniu dotychczasowym. Ustawa nowelizująca weszła w życie w dniu 15 sierpnia 2015 r. Postępowanie sądowe w niniejszej sprawie zostało wszczęte skargą wniesioną po 15 sierpnia 2015 r., to jest 18 listopada 2015 r., zatem zgodnie z art. 2 ustawy nowelizującej, przepis art. 260 p.p.s.a., stosuje się w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą. Zgodnie z art. 260 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że w myśl przepisu art. 243 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U.2012.270 ze zm.), dalej "ustawa p.p.s.a."), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Podkreślenia wymaga, że prawomocne orzeczenie wydane w przedmiocie prawa pomocy wyklucza rozpoznanie następnego wniosku złożonego w tym samym postępowaniu sądowoadministracyjnym, przez tę samą stronę, w tym samym zakresie, opartego na tych samych podstawach faktycznych Taka sytuacja występuje w niniejszej sprawie. Jak wskazano już wcześniej postanowieniem z dnia [...] września 2015 r. (k-39), referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i umorzył w zakresie kosztów sądowych. Jednocześnie, do chwili obecnej, prawo to nie zostało skarżącej cofnięte na podstawie art. 249 ustawy p.p.s.a. Powyższe oznacza, że w toku całego postępowania sądowego (aż do jego prawomocnego zakończenia) skarżąca zwolniona jest od kosztów sądowych. Z tych względów skarżąca nie może skutecznie domagać ponownego przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Zatem rozpoznanie kolejnego złożonego przez skarżącą wniosku było i jest bezprzedmiotowe. Stosownie zaś do art. 249 a ustawy p.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W świetle powyższych wywodów należy uznać, iż referendarz sądowy prawidłowo zastosował tryb o którym mowa w przepisie art. 249 a p.p.s.a. Wbrew zarzutom skarżącej brak było przesłanek do przyznania jej prawa pomocy. Natomiast kwestie dotyczące ustalenia statusu skarżącej jako osoby poszukującej pracy, jak również odnoszące się do legalności zaskarżonej decyzji nie mogą stanowić przesłanek dla oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy. Okoliczności te pozostają bowiem poza zakresem przesłanek zawartych w art. 249 a i art. 246 p.p.s.a. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, nie znajdując podstaw do uwzględnienia złożonego sprzeciwu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 249a w związku z art. 260 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.