II SA/Wa 1167/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Joanna Kube, Protokolant Łukasz Pilip, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2005 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przeniesienia służbowego - oddala skargę - Raportem z dnia 7 grudnia 2004 r. M. C. wystąpiła do [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w G. o przeniesienie jej z dniem 1 stycznia 2005 r. do pełnienia służby w Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w M. [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w G. decyzją z dnia [...] lutego 2005 r., wydanej na podstawie art. 37 c ust. 3 pkt 3 oraz art. 37 d ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1230 ze zm.), odmówił skarżącej przeniesienia służbowego z Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w T. do dalszego pełnienia służby w Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w M. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że mąż M. C. pełni służbę na stanowisku Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w M. i przeniesienie skarżącej do tej jednostki spowodowałoby, że mąż skarżącej stałby się przełożonym żony, co mogłoby wpływać na prawidłowość funkcjonowania i właściwą organizację pracy tej jednostki organizacyjnej Państwowej Straży Pożarnej. M. C. od tej decyzji odwołała się do Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej, który to decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i odmówił żądaniu skarżącej przeniesienia jej z Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w T. do dalszego pełnienia służby w Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w M. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż prowadzone postępowanie dotyczy możliwości przeniesienia strażaka na wniosek, nie zaś przeniesienia służbowego, którego to określenia użyto w decyzji organu pierwszej instancji, a którego to określenia nie zna ustawa o Państwowej Straży Pożarnej. Ustawa ta bowiem przewiduje jedynie przeniesienie strażaka na wniosek, za zgodą lub z urzędu. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej uchylając decyzję wskazał, że nieprawidłowe było zatem użycie przez organ pierwszej instancji art. 37 c ust. 3 pkt 3 powołanej ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, jako podstawy prawnej decyzji. Przepis ten bowiem dotyczy przeniesienia strażaka do jednostki organizacyjnej w innej miejscowości z urzędu nie zaś na wniosek, co miało miejsce w sytuacji skarżącej. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał ponadto, że zatrudnienie małżonków w tej samej jednostce organizacyjnej nie jest zabronione jednak jest niewskazane. Może bowiem powodować zarzuty o stronniczość męża jako przełożonego żony, a organa Państwowej Straży Pożarnej starają się unikać takich sytuacji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. C. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Decyzji zarzuciła, że przyjęcie przez organ zasady, że sam fakt podległości służbowej pomiędzy mężem a żoną w jednostce organizacyjnej Państwowej Straży Pożarnej jest dowodem stronniczości, jest błędne. Wskazała, że taka sytuacja podległości już występowała i nie notowano z tego powodu nieprawidłowości, wskazujących na uprzywilejowanie osoby podległej. Skarżąca zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 7, 8 i 11 kpa oraz przepisów o Państwowej Straży Pożarnej wskazała również, że organ nie uwzględnił w swojej decyzji zasady słusznego interesu obywatela. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i powołał argumenty zawarte w swojej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy Administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, 1269 ze zm.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie jest legalność decyzji w przedmiocie odmowy przeniesienia skarżącej na jej wniosek z Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w T. do dalszego pełnienia służby w Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w M. Materialnoprawną podstawą decyzji jest art. 37 c ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1230 ze zm.), zgodnie z którym strażak może być przeniesiony do pełnienia służby w innej miejscowości na własny wniosek lub za jego zgodą. A zatem decyzja wydana przez organ na podstawie tego artykułu ma charakter uznaniowy. Uznanie stwarza organowi administracji publicznej możliwość działania na własną odpowiedzialność, jakkolwiek na podstawie upoważnienia udzielonego przez ustawodawcę. Uznaniowy charakter decyzji nie wyklucza wprawdzie samo przez się jej sądowej kontroli, ale oznacza, iż kontrola ta sprowadza się zasadniczo do badania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej, zarówno przepisów szczegółowych, jak i zasad ogólnych określonych w rozdziale drugim Kodeksu postępowania administracyjnego. W szczególności sąd kontroluje, czy w toku tego postępowania podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zebrano wszystkie dowody w celu ustalenia istnienia bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej oraz czy podjęta na ich podstawie decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego, czyli czy nie nosi ona cech dowolności. Badaniu podlega zatem to, czy przy wydawaniu zaskarżonej decyzji spełniona została zawarta w art. 7 kpa powinność uwzględnienia słusznego interesu społecznego i słusznego interesu strony oraz czy respektowana była konstytucyjna zasada równości wobec prawa. Samo rozstrzygnięcie, dokonane na podstawie kryteriów słuszności i celowości pozostaje już jednak poza kontrolą sądowo-administracyjną. Sąd administracyjny nie jest władny wkraczać w to uznanie, gdyż wtedy musiałby dokonać oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia słuszności i celowości, wykraczając poza granice określone w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, dokonując oceny zaskarżonej decyzji w omówionym wyżej zakresie, nie stwierdził aby naruszała ona prawo w stopniu uzasadniającym jej wzruszenie. Decyzja uznaniowa może być przez sąd uchylona w wypadkach stwierdzenia, iż została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdy organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. W ocenie Sądu w postępowaniu administracyjnym prawidłowo wyważono racje wynikające ze słusznego interesu strony jak również racje wynikające z interesu społecznego. Faktem jest bowiem, na co słusznie zwrócił uwagę w swojej decyzji Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej, że organa Państwowej Straży Pożarnej winny dbać o własny wizerunek i zapobiegać wszelkim możliwościom istnienia stronniczości w podejmowaniu decyzji i innych czynności przełożonego. Niewątpliwie bardzo istotnym argumentem podniesionym przez organ w decyzji, również przemawiającym za odmową wyrażenia zgody na przeniesienie skarżącej do pełnienia dalszej służby w Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w M., w której to jednostce Straży Pożarnej funkcję Komendanta pełnił mąż skarżącej, jest dbałość o nieskazitelność polityki kadrowej w ocenie opinii społecznej. Zgodzić się należy z poglądem organu, że interes służby jest na tyle ważny, że wymaga on pewnych ograniczeń ze strony funkcjonariuszy. Wprawdzie zgodnie z art. 37 c ust. 1 powołanej ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, który to przepis był podstawą prawną decyzji, mowa jest tylko o tym, że strażak może być przeniesiony do pełnienia służby w innej miejscowości na własny wniosek lub za jego zgodą, to nie można jednak pominąć przy ocenie tego interesu zapisu art. 37 c ust. 3 pkt 3 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Zgodnie z nim strażak może być przeniesiony z urzędu do jednostki organizacyjnej w innej miejscowości, w razie pełnienia służby w tej samej jednostce organizacyjnej przez małżonków albo osoby pozostające ze sobą w stosunku pokrewieństwa do drugiego stopnia włącznie lub powinowactwa pierwszego stopnia, jeżeli pomiędzy tymi osobami istnieje stosunek podległości służbowej. A zatem jeżeli strażak może być przeniesiony z urzędu do jednostki organizacyjnej w innej miejscowości, w razie pełnienia służby w tej samej jednostce organizacyjnej przez małżonków, to również ten aspekt sprawy winien brany być pod uwagę w sytuacji, gdy z takim wnioskiem wystąpi strona tym zainteresowana. Jeśli zaś chodzi o argument skarżącej, że nie podlega ona bezpośrednio Komendantowi Państwowej Straży Pożarnej a jedynie zastępcy Komendanta Państwowej Straży Pożarnej to nie znajduje on uzasadnienia, bowiem na czele jednostki Państwowej Straży Pożarnej stoi jej Komendant nie zaś jego zastępca. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, wyrażonym w zaskarżonej decyzji, że stosunek służbowy strażaka nie jest stosunkiem pracy i charakteryzuje się określoną dyspozycyjnością, czyli daleko idącą swobodą jednostronnego kształtowania pozycji prawnej funkcjonariusza przez przełożonego służbowego jak również zwiększoną dyscypliną służbową. Jako nietrafny ocenić należy również zarzut skarżącej dotyczący naruszenia przez organ art. 7, 8 i 11 kpa, bowiem jak wynika z akt sprawy przeprowadził on postępowanie dowodowe i właściwie ocenił materiał sprawy jak również przedstawił stronie w uzasadnieniu decyzji zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu tej sprawy. Jeśli zaś chodzi o zgłoszony przez skarżącą wniosek o zwrot kosztów postępowania to wskazać należy, że zgodnie z art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnego do celowego dochodzenia praw. Zgodnie zaś z art. 209 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204. Tak więc nie było podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 151 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę oddalił.