II SA/Wa 1167/07
WyrokWSA w Warszawie2007-10-02
Skład orzekający: Adam Lipiński, Anna Mierzejewska, Jarosław Trelka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie administracyjne dotyczące przyznania świadczenia wyrównawczego, jeśli obowiązujące przepisy prawa materialnego nie przewidują takiego świadczenia, a sprawa została już prawomocnie osądzona przez sąd powszechny w zakresie odszkodowania za uszczerbek na zdrowiu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie administracyjne dotyczące przyznania świadczenia wyrównawczego, ponieważ w obowiązującym stanie prawnym nie przewidziano takiego świadczenia dla osób udzielających pomocy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Ponadto, sprawa dotycząca odszkodowania za uszczerbek na zdrowiu została już prawomocnie rozstrzygnięta przez sąd powszechny, co skutkuje brakiem możliwości prowadzenia dalszego postępowania administracyjnego w tej kwestii z uwagi na zasadę res iudicata.Stan faktyczny
Pan J. P., emeryt UOP, złożył wniosek o przyznanie świadczenia wyrównawczego z uwagi na uszczerbek na zdrowiu doznany w związku z udzielaniem pomocy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, wskazując na brak podstaw prawnych w obowiązujących przepisach. Organ drugiej instancji utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego, domagając się uchylenia decyzji. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński, Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.), Asesor WSA Jarosław Trelka, Protokolant B. G., po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2007 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego dotyczącego przyznania świadczenia wyrównawczego oddala skargę
Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego decyzją [...] z dnia [...] marca 2007 r., na podstawie art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz upoważnienia Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w Warszawie z dnia 22 lutego 2007 r., po rozpoznaniu wniosku Pana J. P. z dnia 27 listopada 2006 r. postanowił umorzyć postępowanie administracyjne w sprawie przyznania Panu J. P. emerytowi UOP, świadczenia wyrównawczego dla osoby poszkodowanej.
W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskiem z dnia 27 listopada 2006 r. Pan J. P. zwrócił się o przyznanie świadczenia wyrównawczego z uwagi na zmniejszenie się jego wynagrodzenia za pracę, wskutek uszczerbku na zdrowiu jakiego doznał w związku z udzielaniem pomocy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego.
We wniosku powołał się na nieobowiązujące przepisy Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie trybu i zasad przyznawania świadczeń odszkodowawczych przysługujących w razie utraty życia lub poniesienia uszczerbku na zdrowiu albo w mieniu podczas korzystania lub w związku z korzystaniem z pomocy innych osób przez Urząd Ochrony Państwa (Dz. U. z 1998 r. Nr 8, poz. 27).
Dalej organ podkreślił, że przyznawanie świadczeń osobom, niebędącym funkcjonariuszami ABW (UOP), które straciły życie lub poniosły uszczerbek na zdrowiu albo szkodę w mieniu reguluje rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 sierpnia 2003 r. (Dz. U. z 2003 r. Nr 160, poz. 1558). Wobec powyższego w obowiązującym stanie prawnym nie ma możliwości przyznania wnioskowanego świadczenia wyrównawczego - obecne przepisy nie przewidują wypłaty takiego świadczenia. Jedynym świadczeniem przewidzianym przepisami jest jednorazowe odszkodowanie z tytułu uszczerbku na zdrowiu.
Sąd Rejonowy w R. zasądził na rzecz Pana J. P. jednorazowe odszkodowanie.
Wobec braku przepisów prawa materialnego w omawianym zakresie, postępowanie w takiej sprawie jest bezprzedmiotowe.
W ustawowym terminie w/w złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W uzasadnieniu wskazał, że wniosek z dnia 26 listopada 2006 r. był wyłącznie ponagleniem i doprecyzowaniem roszczenia o które się ubiega, a sam wniosek o rentę wyrównawczą przysługującą na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia z 1998 r. złożył w dniu 27 lutego 1998 r.
Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) po rozpoznaniu wniosku Pana J. P. o ponowne rozpoznanie sprawy w przedmiocie przyznania świadczenia wyrównawczego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że we wniosku z dnia 9 stycznia 1998 r., strona nie wnosiła roszczenia o przyznanie renty wyrównawczej, a jedynie o przyznanie świadczenia odszkodowawczego z tytułu poniesienia uszczerbku na zdrowiu zgodnie z przepisami rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 stycznia 1998 r. w sprawie trybu i zasad przyznawania świadczeń odszkodowawczych przysługujących w razie utraty życia lub poniesienia uszczerbku na zdrowiu albo mieniu podczas korzystania lub w związku z korzystaniem z pomocy innych osób przez Urząd Ochrony Państwa (Dz. U. Nr 8, poz. 27 ze zm.).
Sąd Okręgowy w R. wyrokiem z dnia 22 grudnia 2005 r. zasądził na rzecz Pana J. P. jednorazowe odszkodowanie z tytułu uszczerbku na zdrowiu oraz całkowitej niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji. Odszkodowanie to zostało wypłacone.
Dalej organ podkreślił, że roszczenie o przyznanie świadczenia wyrównawczego strona wniosła we wniosku z dnia 27 listopada 2006 r.
Obecnie obowiązujące przepisy tj. rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 sierpnia 2003 r. (Dz. U. Nr 160, poz. 1558) nie przewidują świadczenia wyrównawczego jako roszczenia przysługującego osobom udzielającym pomocy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Jedynym świadczeniem przewidzianym przepisami jest jednorazowe odszkodowanie z tytułu uszczerbku na zdrowiu, które zostało stronie wypłacone.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że wnosił o przyznanie mu świadczeń odszkodowawczych jakie przysługiwałyby mu na podstawie przepisów rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 stycznia 1998 r. w sprawie trybu i zasad przyznawania świadczeń odszkodowawczych przysługujących w razie utraty życia lub poniesienia uszczerbku na zdrowiu albo mieniu podczas korzystania lub w związku z korzystaniem z pomocy innych osób przez Urząd Ochrony Państwa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powołując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 13 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do rozpoznawania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.
Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.
W ocenie Sądu słusznie organ wskazał, że nie można traktować wniosku z 27 listopada 2006 r. jako ponaglenia i doprecyzowania roszczenia z którym wstąpił skarżący składając wniosek w dniu 27 lutego 1998 r. Sprawa z tego wniosku została prawomocnie osądzona przez Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w R., który wyrokiem z dnia 22 grudnia 2005 r. sygn. akt [...] zasądził na rzecz Pana J. P. jednorazowe odszkodowanie z tytułu uszczerbku na zdrowiu oraz całkowitej niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji, które skarżącemu zostało wypłacone.
W tej sytuacji ze względu na res iudicata, nie jest możliwe prowadzenie jakiegokolwiek postępowania administracyjnego w tej sprawie.
Wobec powyższego organ prawidłowo wniosek z dnia 27 listopada 2006 r., o świadczenie wyrównawcze potraktował jako nowy wniosek, a nie uzupełnienie wniosku z dnia 27 lutego 1998 r.
Podkreślić należy, że w dacie złożenia powyższego wniosku, obowiązujące przepisy nie przewidywały przyznania świadczenia jakiego domaga się skarżący. Zgodnie z rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 sierpnia 2003 r. w sprawie odszkodowań przyznawanych osobom udzielającym pomocy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego niebędącym jej funkcjonariuszami (Dz. U. Nr 160, poz. 1558) jedynymi świadczeniami są jednorazowe odszkodowania za poniesiony uszczerbek na zdrowiu lub z tytułu orzeczenia całkowitej niezdolności do pracy oraz do samodzielnej egzystencji.
Wobec powyższego wniosek skarżącego o świadczenie wyrównawcze nie mógł być rozpatrywany z uwagi na brak materialnej podstawy prawnej do orzekania o przyznanie takiego świadczenia, a prowadzenie postępowania w takiej sprawie byłoby bezprzedmiotowe.
W ocenie Sądu na podstawie art. 105 § 1 kpa organ prawidłowo umorzył postępowanie, wobec bezprzedmiotowości postępowania.
Mając powyższe na uwadze na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło