II SA/Wa 1167/11

WyrokWSA w Warszawie2011-12-19

Skład orzekający: Anna Mierzejewska, Andrzej Góraj, Teresa Zyglewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okres podróży służbowej statkiem morskim z rejonu działań wojennych do kraju, po zakończeniu misji, może być uznany za okres pełnienia służby poza granicami państwa lub przebywania w strefie działań wojennych, uzasadniający wydanie zaświadczenia o takim charakterze?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nieprawidłowo zinterpretowały status żołnierza w okresie podróży służbowej statkiem morskim z rejonu działań wojennych do kraju. Okoliczność konwojowania sprzętu wojskowego po zakończeniu misji powinna zostać uwzględniona przy ustalaniu statusu żołnierza i jego ewentualnych uprawnień. Sąd wskazał na potrzebę ponownego ustalenia stanu faktycznego i prawnego przez organ, w tym wyjaśnienia, czy i kiedy rejon działania kontyngentu przestał być uznawany za strefę działań wojennych.
Stan faktyczny
Skarżący W. K. zwrócił się o wydanie zaświadczenia o przebywaniu w strefie działań wojennych do określonej daty oraz o wydanie nowego zaświadczenia o pełnieniu służby poza granicami państwa w określonym okresie. Organy administracji odmówiły wydania zaświadczenia, uznając, że w spornym okresie skarżący był w podróży służbowej do kraju po zakończeniu misji, a nie pełnił służby w strefie działań wojennych. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów dotyczących należności pieniężnych żołnierzy zawodowych i kwestionował kwalifikację okresu podróży morskiej jako zwykłej podróży służbowej.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Dowódcy Operacyjnego Sił Zbrojnych, a także określił, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.) Sędziowie WSA Andrzej Góraj Teresa Zyglewska Protokolant referent stażysta Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi W. K. na postanowienie Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] i utrzymane nim w mocy postanowienie Dowódcy Operacyjnego Sił Zbrojnych z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...], 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości. Szef Sztabu Generalnego WP postanowieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r., na podstawie art. 144, art. 138 § 1 pkt 1, art. 217 § 1 i 2, art. 218-219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071) oraz w oparciu o Rozkaz Nr [...] Szefa Sztabu Generalnego WP z dnia [...] maja 2010 r. w sprawie upoważnienia [...] A. W. do załatwiania spraw w imieniu Szefa Sztabu Generalnego WP, wydanego na podstawie art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, po rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez W. K. na postanowienie nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r. Dowódcy Operacyjnego Sił Zbrojnych, postanowił utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia organ podał, że W. K. zwrócił się o wydanie zaświadczenia o jego przebywaniu w strefie działań wojennych do [...] listopada 2008 r. oraz o wydanie nowego zaświadczenia o pełnieniu służby poza granicami państwa w [...] w składzie [...] w okresie od dnia [...] stycznia 2008 r. do dnia [...] listopada 2008 r. Następnie wskazał, że organ I instancji prawidłowo ustalił , że o użyciu Polskiego Kontyngentu Wojskowego decyduje Prezydent RP , zgodnie z art. 3 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych RP poza granicami państwa. Kontyngent przestał funkcjonować w [...] z dniem [...] października 2008 r. (MP z 2007 r. Nr 100, poz 1088). W dacie, co do której organ miał wydać zaświadczenie, strona nie posiadała statusu żołnierza [...]. Takie rozumowanie doprowadziło do odmowy wydania zaświadczenia żądanej treści, bowiem po zakończeniu bytu [...] strona nie pełniła służby: - w [...] -w strefie działań wojennych. Konwojowanie sprzętu drogą morską do Polski przez wody [...] i dalej do Polski, zdaniem organu I instancji, nie upoważnia do przyjęcia stanowiska strony i wydania zaświadczenia żądanej treści. W zażaleniu na postanowienie, W. K. zarzucił naruszenie art. 102 ust 3 ustawy pragmatycznej, § 16 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 czerwca 2004 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami państwa (Dz. U. nr 162, poz 1698 ze zm.) oraz § 24 i 25 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 maja 2004 r. w sprawie pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa (Dz.U. nr 149 poz 1479 ze zm.) Dalej organ wskazał , że zgodnie z ustalonym stanem faktycznym skarżący z rejonu działania [...] został odwołany rozkazem nr [...] Szefa Sztabu Generalnego WP z dnia [...] września 2008 r. i skierowany do macierzystej jednostki wojskowej w związku z zakończeniem wykonywania zadań w ramach PKW. Następnie, rozkazem właściwego przełożonego, tj. Dowódcy [...] nr [...] z dnia [...] października 2008 r., w wyniku potrzeby przetransportowania sprzętu wojskowego, został skierowany do odbycia podróży służbowej do kraju statkiem morskim ze wskazaniem portu docelowego - S. Podróż została zakończona [...] listopada 2008 r., zaś okres pobytu w podróży od dnia [...] października 2008 r. do dnia [...] listopada 2008 r. został zakwalifikowany jako zagraniczna podróż służbowa. W związku z powyższym strona utraciła przymiot żołnierza [...] zmiany z dniem [...] października 2010 r. Organ podkreślił , że w spornym okresie strona nie pełniła służby w [...], a więc słusznie organ I instancji odmówił wydania zaświadczenia i nie naruszył art. 217 kpa. W konkluzji uzasadnienia postanowienia podał , że na podstawie art. 217 § 1 i 2 kpa oraz Postanowienia Prezydenta RP z dnia 21 grudnia 2007 r. o przedłużeniu okresu użycia Polskiego Kontyngentu Wojskowego [...] (MP nr 100, poz 1088), skutkującego zakończeniem misji [...] z dniem [...] października 2008 r., oraz rozkazów przełożonych , które mocą swą określiły pozycję strony w okresie od dnia [...] października 2008 r. do dnia [...] listopada 2008 r. po zakończeniu pobytu w misji [...], należało zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie , w której skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych postanowień i zasądzenie kosztów. W uzasadnieniu skargi podkreślił, że przed zaokrętowaniem wydano mu zaświadczenie z którego wynika, że pełnienie służby poza granicami kraju zakończył w dniu [...] października 2008 r., co w jego ocenie jest niezgodne ze stanem faktycznym, ponieważ przez dwa pierwsze dni statek płynął wodami [...], która była częścią rejonu działania [...], a z mocy obwieszczenia Ministra Spraw Zagranicznych z dnia 10 czerwca 2003 r. w sprawie uznania rejonu działania Polskiego Kontyngentu Wojskowego [...] za sferę działań wojennych (MP z 2003 nr 34 poz 462) znajduje się w strefie działań wojennych. Podkreślił, że jego służba poza granicami kraju zakończyła się [...] listopada 2008 r. i nie zgadza się, że skierowanie w podróż służbową żołnierza pełniącego służbę poza granicami kraju wiąże się z utratą przez niego statusu żołnierza pełniącego służbę poza granicami kraju. Stwierdza, że w okresie od [...] października 2008 r. do [...] listopada 2008 r. pełnił służbę w składzie [...], realizując zadania związane z funkcjonowaniem tej jednostki wojskowej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej, i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 217 § 1 kpa , organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie Zgodnie z § 2 powołanego wyżej artykułu , zaświadczenie wydaje się jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów i stanu prawnego. Natomiast zgodnie z art. 218 § 1 kpa w przypadkach, o których mowa w art.217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji rejestrów lub z innych danych znajdujących się w jej posiadaniu , zgodnie z § 2 organ administracji publicznej przed wydaniem zaświadczenia może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Przechodząc na grunt sprawy niniejszej, wskazać należy, że zostały spełnione przesłanki z art. 217 kpa. Punktem wyjścia dla wydania przedmiotowego postanowienia stała się ocena stanu faktycznego w oparciu o art. 24 ustawy z dnia z dnia 11 września 2003 r o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz 593), z którego wynika, że żołnierz zawodowy może być wyznaczony lub skierowany do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa , a zgodnie z ust 3 do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa kieruje Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego. Natomiast art. 102 ust 2 określa, że żołnierzowi zawodowemu, skierowanemu do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa, przysługuje uposażenie zasadnicze ustalone z uwzględnieniem grupy uposażenia według stanowiska służbowego zajmowanego przed skierowaniem, natomiast zgodnie z ust 4 cytowanego artykułu żołnierzowi zawodowemu, o którym mowa w ust. 2, w czasie wykonywania zadań służbowych poza granicami państwa przysługuje, wypłacana w walucie polskiej lub obcej, należność zagraniczna ustalona odpowiednio do rangi pełnionej funkcji i zakresu wykonywanych obowiązków służbowych, warunków zagrożenia utraty zdrowia lub życia, występujących w miejscu pełnienia służby poza granicami państwa, a także uciążliwości wynikających z trudnych warunków klimatycznych lub zakwaterowania. Zgodnie z ust 5 żołnierzowi zawodowemu, o którym mowa w ust. 1 i 2, przebywającemu w strefie działań wojennych przysługuje dodatek wojenny , a ust 6 stanowi , że żołnierzowi zawodowemu, o którym mowa w ust. 1 i 2, mogą być przyznane inne należności pieniężne, odpowiednio do warunków pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa. Na podstawie art. 102 ust 10 Minister Obrony Narodowej, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy, określił w drodze rozporządzenia z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami państwa (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593) wysokość oraz tryb przyznawania i wypłacania należności zagranicznej, jednorazowego zasiłku adaptacyjnego i dodatku wojennego oraz rodzaje, wysokość, a także tryb przyznawania i wypłacania innych należności pieniężnych przysługujących żołnierzom zawodowym: 1) wyznaczonym do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa: a) w polskich przedstawicielstwach wojskowych przy organizacjach międzynarodowych lub przy międzynarodowych strukturach wojskowych, b) bezpośrednio w strukturach organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych strukturach wojskowych, c) w ataszatach obrony przy przedstawicielstwach dyplomatycznych i w stałych przedstawicielstwach przy organizacjach międzynarodowych, podległych ministrowi właściwemu do spraw zagranicznych, mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, zwanych dalej "placówkami zagranicznymi", d) przy siłach zbrojnych albo przy innych strukturach obronnych państw obcych; 2) skierowanym do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa: a) w charakterze obserwatorów wojskowych lub osób posiadających status obserwatora wojskowego - do misji organizacji międzynarodowych lub sił wielonarodowych, b) do kwater głównych, dowództw lub sztabów misji organizacji międzynarodowych lub sił wielonarodowych, c) w składzie jednostek wojskowych użytych poza granicami państwa, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa (Dz. U. Nr 162, poz. 1117, z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 oraz z 2009 r. Nr 79, poz. 669 i Nr 161, poz. 1278) w celu udziału w konflikcie zbrojnym lub w celu wzmocnienia sił państwa albo państw sojuszniczych, misji pokojowej, akcji zapobieżenia aktom terroryzmu lub ich skutkom, d) w składzie jednostek wojskowych, których pobyt poza granicami państwa, zgodnie z przepisami ustawy, o której mowa w lit. c, ma na celu udział w szkoleniach lub ćwiczeniach wojskowych, akcjach ratowniczych, poszukiwawczych lub humanitarnych albo w przedsięwzięciach reprezentacyjnych. W sprawie niniejszej bezsporne jest że W. K. pełnił służbę wojskową w [...] zmianie [...], dokąd został skierowany rozkazem Szefa Sztabu Generalnego z dnia [...] stycznia 2008 r. (art. 24 ust 2). Następnie rozkazem Szefa Sztabu Generalnego WP z dnia [...] września 2008 r. został odwołany do kraju w związku z zakończeniem pełnienia misji w ramach PKW. Zgodnie z rozkazem dziennym Dowódcy [...] z dnia [...] października 2008 r., Pan W. K. "ubył "z rejonu działań wojennych i z dniem [...] października 2008 r. został skierowany do kraju drogą morską po trasie port [...] w [...] – S., jako konwojent zabezpieczający przewożony sprzęt wojskowy. Podróż odbywała się morskim okrętem [...] w celu ochrony uzbrojenia i sprzętu wojskowego i trwała od [...] października 2008 r. do [...] listopada 2008 r. W ocenie Sądu status W. K. wypełnia przesłanki § 1 ust 2 powołanego rozporządzenia. W. K. zwrócił się do organu o wydanie zaświadczenia o jego przebywaniu w strefie działań wojennych do [...] listopada 2008 r. oraz o wydanie nowego zaświadczenia o pełnieniu służby poza granicami państwa w [...] w składzie [...], w okresie od dnia [...] stycznia 2008 r. do dnia [...] listopada 2008 r. W istocie spór w sprawie niniejszej odnosi się do ustalenia jaki był status skarżącego we wskazanym wyżej okresie. Zdaniem organu, we wskazanym okresie skarżący był w podróży służbowej i na podstawie art. 86 ust 7 ustawy, stanowiącego, że żołnierzowi zawodowemu skierowanemu przez dowódcę jednostki wojskowej do wykonywania zadań służbowych poza stałym miejscem pełnienia służby, w kraju lub poza granicami państwa, przysługują następujące należności za podróże służbowe: 1) diety; 2) zwrot kosztów: a) przejazdu na trasie od stałego miejsca pełnienia służby do miejscowości stanowiącej cel skierowania i z powrotem, b) noclegów lub ryczałt za nocleg, c) dojazdu środkami komunikacji miejscowej w formie ryczałtu; i wypłacił należne świadczenia. Wobec powyższego, zdaniem organu brak jest podstaw do wydania zaświadczenia o wnioskowanej treści. Dla umocnienia swojego stanowiska, organ powołał postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 21 grudnia 2007 r. o przedłużeniu okresu użycia Polskiego Kontyngentu Wojskowego [...] (MP z dnia 31 grudnia 2007 r.), na mocy którego w okresie od dnia [...] stycznia 2008 r. do [...] października 2008 r. zostanie użyty Polski Kontyngent Wojskowy [...]. Wobec powyższego, PKW przestał funkcjonować i Pan W. K. stracił status żołnierza skierowanego i stał się żołnierzem skierowanym "w podróż służbową". Następnie powołał Obwieszczenie Ministra Spraw Zagranicznych z dnia 10 czerwca 2003 r w sprawie uznania rejonu działania Polskiego Kontyngentu Wojskowego [...] za strefę działań wojennych (MP z 2003 r. Nr 34 , poz. 462). Z treści obwieszczenia wynika iż od dnia 9 czerwca 2003 r rejon działania Polskiego Kontyngentu Wojskowego [...] znajduje się w strefie działań wojennych. Dalej obwieszczenie stanowi, że data ustania tego stanu zostanie podana w odrębnym obwieszczeniu. W uzasadnieniu postanowienia organ przyznaje, że po dacie [...] października 2008 r. przez kilka dni skarżący przebywał w rejonie działań wojennych, ale jak to określił "nie wywołuje to skutków w sferze prawa do dodatku wojennego, a zatem nie istnieją również podstawy do wydania zaświadczenia żądanej treści. Z zaprezentowanym poglądem i interpretacją przepisów prawa w ocenie Sądu nie można się zgodzić. Nie ulega wątpliwości, że od [...] października 2008 r. do dnia [...] listopada 2008 r. drogą morską z [...] do Polski (S.), skarżący konwojował i ochraniał broń oraz sprzęt wojskowy. Nie można w sprawie niniejszej nie uwzględnić tego szczególnego stanu faktycznego. Była to ostatnia zmiana żołnierzy polskich w [...], wobec czego część z nich wykonywała czynności związane z jej zakończeniem. Nie był to normalny powrót do kraju po zakończeniu misji, określony w art. 24 ust 7 pkt 3, który stanowi , że żołnierzowi zawodowemu skierowanemu do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa przysługują w szczególności pewne uprawnienia i świadczenia, między innymi wymienia bezpłatny przewóz z kraju do miejsca pełnienia służby i z powrotem, w związku z rozpoczęciem i zakończeniem pełnienia służby poza granicami państwa. Części żołnierzy z [...] zmiany taki transport zapewniono. Organ nie określił jaki był status Pana W. K. w przedmiotowym okresie, zdaniem organu nie był już żołnierzem skierowanym w [...] PKW. Jeżeli organ twierdzi, że skarżący był w podróży służbowej, to zgodnie z brzmieniem ust 7 art. 86 ustawy, jest to żołnierz skierowany przez dowódcę jednostki wojskowej do wykonywania zadań służbowych poza stałym miejscem pełnienia służby w kraju lub poza granicami państwa (....), a więc należy ustalić miejsce pełnienia służby w okresie od [...] października 2008 r. do [...] listopada 2008 r. Organ powinien również określić w zaświadczeniu w jakim okresie skarżący pozostawał w rejonie działań wojennych po dacie [...] października 2008 r. i dlaczego zdaniem organu okoliczność ta nie ma wpływu dla powstania uprawnień do dodatku wojennego. W ocenie Sądu niewątpliwie skarżący pełnił służbę jako żołnierz skierowany za granicą. Podkreślić należy, że organ powinien ustalić status żołnierza w oparciu o ustalony stan faktyczny i zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Wskazać również należy, iż z powołanego obwieszczenia Ministra Spraw Zagranicznych z dnia 10 czerwca 2003 r. nie wynika z jaką datą rejon działania Polskiego Kontyngentu Wojskiego [...] przestał być uznawany za strefę działań wojennych. Jak wynika z treści obwieszczenia, data ustania tego stanu miała zostać opublikowana w odrębnym obwieszczeniu, a z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika aby organ poczynił ustalenia w tym przedmiocie. A więc czy i kiedy zostało wydane i opublikowane obwieszczenie i jaka jest jego treść. Ponownie rozpoznając sprawę, zgodnie z art. 218 § 2 kpa, organ powinien poczynić ustalenia we wskazanym wyżej zakresie i jeszcze raz przeanalizować zasadność wniosku o wydanie zaświadczenia żądanej treści. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji wyroku. Stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, Sąd działał na podstawie art. 152 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło