II SA/Wa 1168/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Stanisław Marek Pietras (spraw.), Sędzia WSA - Joanna Kube, Asesor WSA - Jarosław Trelka, Protokolant - Michał Sułkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi Z. G. na decyzję Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop - oddala skargę - Dowódca Jednostki Wojskowej [...] w P. decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...], działając na podstawie art. 8 ust. 1, art. 61, art. 62, ust. 4 pkt 1 i 2, art. 95 pkt 2, art. 97 i art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.) w zw. z art. 104 § 1 i 2 k.p.a. i w zw. z § 4, § 7 ust. 3, § 9 ust. 4, § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004 r. w sprawie urlopów żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 138, poz. 1465), odmówił Z. G. wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop w wymiarze [...] dni. W uzasadnieniu decyzji podał, że skarżący wniósł o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego w kwocie [...] zł za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy za [...] dni w okresie służby w Polskim Kontyngencie Wojskowym w R. oraz za [...] dni w okresie służby w Polskim Kontyngencie Wojskowym w B. Ze świadectwa służby żołnierza zawodowego z ostatniego dnia służby wynika, że skarżący wykorzystał w naturze urlop wypoczynkowy za rok 2004 w wymiarze [...] dni, za rok 2005 w wymiarze [...] dni i za rok 2006 w wymiarze [...] dni, zaś dodatkowy urlop wypoczynkowy za rok 2004 w wymiarze [...] dni, za rok 2005 w wymiarze [...] dni i za rok 2006 w wymiarze [...] dni. Zatem w dniu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie wykorzystał łącznie [...] dni urlopu wypoczynkowego i dodatkowego urlopu wypoczynkowego, za co wypłacono mu ekwiwalent w wysokości [...] zł. Natomiast nie sposób podzielić stanowiska skarżącego, że jako urlop wypoczynkowy traktować należy również niewykorzystane dni wolne od służby przysługujące żołnierzowi w czynnej służbie wojskowej tytułem służby ponad normę tygodniową (art. 60 ustawy), bowiem z treści art. 95 pkt 2 ustawy wynika jednoznacznie, iż ekwiwalent tam wymieniony należy się wyłącznie za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy urlop wypoczynkowy. W dalszej części podał, że ustanie stosunku służbowego skarżącego nastąpiło w wyniku wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, złożone przez wymienionego żołnierza i skrócone na jego wniosek. W odwołaniu z dnia [...] marca 2007 r. do Dowódcy Wojsk Lądowych, skarżący zarzucił powyższej decyzji naruszenie art. 95 pkt 2 cytowanej już wyżej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych polegające na uznaniu, iż żołnierzowi zawodowemu zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej nie przysługuje świadczenie w postaci ekwiwalentu za niewykorzystany dodatkowy urlop wypoczynkowy z tytułu służby ponad normę tygodniową czasu służby oraz naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. poprzez brak rozstrzygnięcia o części żądania, tj. wypłacenia odsetek ustawowych, wnosząc o zmianę bądź o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu - powołując się na powołany już powyżej stan faktyczny - wskazał, że podczas służby poza granicami kraju wykonywał zadania służbowe łącznie przez [...] dni w dniach ustawowo i dodatkowo wolnych od pracy. Po zwolnieniu go z zawodowej służby wojskowej, nie wykorzystał za powyższe przysługujących mu dni urlopu. W dalszej części podał, że jeżeli żołnierz zawodowy nie wykorzystał dni wolnych od zajęć służbowych przed planowanym zwolnieniem go ze służby wojskowej i nie jest w stanie już ich wykorzystać, to nie powinien być zwolniony z tej służby nawet w sytuacji, kiedy sam wnosi o skrócenie okresu wypowiedzenia. Innymi słowy mówiąc, organ wyrażający opinię lub wnioskujący o zwolnieniu ze służby, winien jest wobec tak zaistniałego stanu faktycznego żądać zwolnienia ze służby w takim terminie, aby było możliwe wykorzystanie zaległych dni wolnych od służby. Dalej stwierdził, że dni wolne od zajęć służbowych mają charakter urlopu wypoczynkowego, ponieważ ich celem jest umożliwienie regenerowanie sił i odpowiednie przygotowanie żołnierza do efektywnego wykonywania zadań i obowiązków. Wobec powyższego, w razie niewykorzystania tego urlopu przed zwolnieniem żołnierza ze służby, należy się żołnierzowi zawodowemu ekwiwalent taki, jak za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Powyższe jest tym bardziej zasadne, że dni wolne przysługiwały za okres pełnienia służby poza granicami kraju. Reasumując, gdyby organ nie zwolnił go ze służby i nakazał wykorzystanie powyższego urlopu, to skarżący pełniłby tę służbę jeszcze przez [...] dni i otrzymał za to stosowne uposażenie. Dowódca Wojsk Lądowych decyzją z dnia [...] maja 2007 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] lutego 2007 r. W uzasadnieniu - poza argumentami przedstawionymi już przez organ pierwszej instancji - podał, że z analizy art. 60 ust. 1 - 5, art. 61 ust. 1 i art. 62 ust. 2 cytowanej już wyżej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wynika, iż pojęcie dni wolnych od służby i urlopu wypoczynkowego oraz dodatkowego urlopu wypoczynkowego nie są pojęciami tożsamymi i z dalszej analizy § 12 ust. 1, § 7 ust. 2, § 9 i § 10 ust. 3 cytowanego już rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie urlopów żołnierzy zawodowych należy dojść do wniosku, że za czas wolny od służby nie przysługuje ekwiwalent pieniężny w jakichkolwiek wypadkach. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący Z. G. wniósł o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji, zarzucając naruszenie art. 95 pkt 2 cytowanej już wyżej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych polegające na uznaniu, iż żołnierzowi zawodowemu zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej nie przysługuje świadczenie o wypłacie ekwiwalentu za niewykorzystany dodatkowy urlop wypoczynkowy z tytułu służby ponad normę tygodniową czasu służby oraz naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. poprzez brak rozstrzygnięcia o części żądania, tj. wypłacenia odsetek ustawowych. Natomiast w uzasadnieniu skargi powołał się na argumentację zawartą już w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę Dowódca Wojsk Lądowych wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. W piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2007 r. skarżący podtrzymał zarzuty ze skargi dodając, że wykładnia celowościowa art. 95 ust. 2 ustawy wskazuje na trafność jego zarzutów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Zgodnie z treścią art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), żołnierze zawodowi otrzymują corocznie urlop wypoczynkowy w wymiarze dwudziestu sześciu dni roboczych. Poza corocznym urlopem wypoczynkowym, żołnierzom zawodowym przysługuje ponadto, przy spełnieniu przesłanek wymienionych w art. 62 ust. 1 - 7 ustawy, corocznie dodatkowy urlop wypoczynkowy oraz zdrowotny (art. 62 ust. 8 pkt 1), okolicznościowy (art. 62 ust. 8 pkt 2) i szkoleniowy (art. 62 ust. 9), jak również zwolnienie od zajęć (art. 62 ust. 11). Te same urlopy określa się w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004 r. w sprawie urlopów żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 138, poz. 1465), wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 64 ust. 2 ustawy. Natomiast w myśl art. 73 ust.1 pkt 9 ustawy, żołnierze zawodowi otrzymują należności pieniężne związane ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej. Zalicza się do nich - według art. 95 ustawy - następujące należności: 1) przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby wypłacane co miesiąc świadczenie pieniężne w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby; 2) ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy, w tym za dodatkowy urlop wypoczynkowy, niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby oraz za lata poprzednie, nie więcej jednak niż za trzy lata; 3) dodatkowe uposażenie roczne za rok, w którym nastąpiło zwolnienie ze służby; 4) zryczałtowany ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby przejazd na koszt wojska; 5) gratyfikacja urlopowa niewykorzystana w roku zwolnienia ze służby; 6) zwrot kosztów jednorazowego przejazdu żołnierza i członków jego rodziny oraz zwrot kosztów przewozu urządzenia domowego do obranego przez żołnierza miejsca zamieszkania w kraju - w wysokości i na zasadach określonych jak dla żołnierzy zawodowych przeniesionych do pełnienia służby w innej miejscowości. Zatem analizując powyższy przepis prawa należy zauważyć, że ekwiwalent pieniężny przysługuje tylko za urlop wypoczynkowy, w tym za dodatkowy urlop wypoczynkowy, niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby oraz za lata poprzednie, nie więcej jednak niż za trzy lata. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarżący Z. G. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i w dniu zwolnienia nie wykorzystał łącznie [...] dni urlopu wypoczynkowego i dodatkowego urlopu wypoczynkowego, za co wypłacono mu ekwiwalent pieniężny w kwocie [...] zł. Przyznać należy rację skarżącemu, że przełożeni wyliczyli mu również ekwiwalentny czas wolny w zamian za wykonywanie zadań służbowych poza normalnymi godzinami służbowymi, w trakcie pełnienia przez niego służby poza granicami państwa. Jednakże stosownie do treści art. 60 ust. 4 ustawy, w zamian za czas służby przekraczający normę określoną w ust. 2, żołnierzowi zawodowemu przysługuje czas wolny od służby w takim samym wymiarze. Zatem z wykładni gramatycznej wynika wprost, że jedynym ekwiwalentem dla żołnierza zawodowego za czas służby ponadnormatywnej, jest czas wolny. Nie jest on w takim razie ani urlopem wypoczynkowym, ani dodatkowym urlopem wypoczynkowym, za który przysługuje ekwiwalent pieniężny w myśl art. 95 pkt 2 ustawy. Reasumując, za niewykorzystany czas wolny żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje ekwiwalent pieniężny. Dodać na marginesie należy, że niezrozumiałym dla Sądu jest - co wprawdzie nie jest przedmiotem niniejszej sprawy - że przyznano skarżącemu stosownym zaświadczeniem ekwiwalentny czas wolny w zamian za wykonywanie zadań służbowych poza normalnymi godzinami służby. Wszak, zgodnie z brzmieniem art. 60 ust. 3 ustawy, zadania służbowe żołnierzy zawodowych nie powinny być ustalane przez przełożonych w sposób pozwalający na ich wykonanie w ramach czterdziestu godzin służby w tygodniu, z uwzględnieniem trzymiesięcznego okresu rozliczeniowego dla czasu służby ponad tę normę (art. 60 ust. 2), w stosunku do żołnierzy pełniących zawodową służbę wojskową poza granicami państwa. Wskazać również należy skarżącemu, że żołnierz zawodowy, wedle art. 114 ust. 1 ustawy, może w każdym czasie wypowiedzieć stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej bez podawania przyczyny i okres wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, może być skrócony za pisemną zgodą zwalnianego żołnierza zawodowego i właściwego organu, przy czym kończyć się musi ostatniego dnia miesiąca. W rozpoznawanej sprawie skarżący wypowiedział stosunek zawodowej służby wojskowej, a następnie, na jego wniosek i na co organ wyraził zgodę, skrócono mu wypowiedzenie. Skoro tak, to organ wojskowy był związany jego wolą i zobowiązany do zwolnienia go z zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 111 pkt 9 a ustawy ("Żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego."). Reasumując, skarżący pozostaje w błędzie twierdząc, że organ wojskowy powinien wstrzymać mu zwolnienie ze służby w związku z niewykorzystaniem przez niego dni wolnych. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.