II SA/Wa 1169/14

Dnia 12 lutego 2015 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Joanna Dziedzic-Bukowska po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi S. K., reprezentowanej przez opiekuna prawnego H. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: - ustanowić radcę prawnego z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. H. K., opiekun prawny S. K., zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznaniu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w niniejszej sprawie. Z treści oświadczenia wnioskodawczyni oraz z treści dokumentów źródłowych zawartych w aktach administracyjnych wynika, że dochód w jej gospodarstwie domowym, które prowadzi wraz z ubezwłasnowolnioną całkowicie córką, ogranicza się do przyznanego jej świadczenia emerytalnego w wysokości 1.250 zł brutto. Dochód ten uzupełniają przyznawane jej chorej córce zasiłki pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności w wysokości 153 zł netto. Z kolei, miesięczne wydatki w gospodarstwie domowym skarżącej - nie wliczając kosztów zakupu żywności, odzieży i leków - kształtują się na poziomie co najmniej 780 zł. Rodzina zajmuje dom o pow. ok. 180 m2, usytuowany na działce o pow. 600 m2, poza tym nie posiada żadnego innego majątku. Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje: W myśl zaś z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej powoływana jako P.p.s.a.), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie wnioskodawczyni wykazała, iż osiągany w gospodarstwie domowym dochód - po uiszczeniu podstawowych, miesięcznych wydatków w tym gospodarstwie, jest niski i wystarcza jedynie na pokrycie niezbędnych kosztów utrzymania w postaci zakupu żywności, odzieży i środków czystości. W związku z tym należało uznać, że wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i chorej córki. Natomiast w odniesieniu do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych należy wyjaśnić, że skarżąca w niniejszej sprawie korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e P.p.s.a. W myśl tego przepisu nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Ustawowy charakter zwolnienia oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania, zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. W konsekwencji wniosek strony, która korzysta z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, a występuję o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, podlega rozpoznaniu tylko w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego. W pozostałym bowiem zakresie o zwolnieniu od kosztów sądowych rozstrzyga sama ustawa. W odróżnieniu od zwolnienia mocą postanowienia sądu lub referendarza sądowego (zwolnienie podmiotowe zależne od sytuacji majątkowej strony), zwolnienie ustawowe ma charakter przedmiotowy i jest niezależne od sytuacji majątkowej strony i jej możliwości płatniczych. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono, jak w sentencji postanowienia.