II SA/Wa 1171/17
PostanowienieWSA w Warszawie2017-12-01
Skład orzekający: Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona, która nie przedstawiła wystarczających dowodów na swoją trudną sytuację materialną, może zostać pozbawiona prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ strona nie wykazała w sposób niebudzący wątpliwości, że jej sytuacja materialna uniemożliwia jej poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Strona nie przedstawiła wymaganych dokumentów i oświadczeń dotyczących jej obecnych dochodów i obciążeń.Stan faktyczny
A. P. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych od skargi na postanowienie Rektora Uniwersytetu odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zwolnienia z opłat za usługi edukacyjne. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu, wnioskodawczyni przedstawiła oświadczenia dotyczące swojej trudnej sytuacji materialnej, w tym niepełnosprawności i otrzymania odszkodowania za przewlekłość postępowania. Sąd wezwał ją do uzupełnienia dokumentacji, jednak strona nie przedstawiła wystarczających dowodów na swoją obecną sytuację finansową.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania A. P. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2017 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku A. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. P. na postanowienie Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją w sprawie zwolnienia z opłat za usługi edukacyjne postanawia: odmówić przyznania A. P. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
A. P., po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi w wysokości 100 zł, wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W oświadczeniu, zawartym w formularzu PPF, wskazała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Oświadczyła, że jest po operacji i oczekuje na kolejny pobyt w szpitalu w związku z leczeniem usprawniającym, obecnie nie otrzymuje zasiłku dla bezrobotnych z powodu niezdolności do pracy, nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Podała, że w 2016 r. z tytułu zasiłku otrzymała 5.981 zł.
W celu ustalenia rzeczywistej sytuacji finansowej, wnioskodawczyni została wezwana do nadesłania - w terminie 7 dni - dokumentów i oświadczeń, wskazujących na dochody gospodarstwa domowego oraz ponoszone stałe, podstawowe koszty utrzymania, w tym wskazania aktualnych źródeł utrzymania i ich wysokości oraz niezbędnych kosztów utrzymania.
W piśmie z dnia 25 października 2017 r. skarżąca podała, że jest dyskryminowana ze względu na niepełnosprawność. Nadto, że utrzymuje się z przyznanego przez Sąd Apelacyjny w W. odszkodowania za przewlekłość postępowania prowadzonego przez Sąd Okręgowy w [...] oraz zwróconej kwoty opłaty i zaliczki. Podniosła, że nie posiada rachunku bankowego. Oświadczyła, że postępowanie w sprawie przyznania jej renty jest prowadzone przez ZUS od 2015 r., a ona pozostaje bez środków do życia.
Do pisma została załączona kserokopia orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] października 2017 r.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Stosownie do art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko zwolnienie od kosztów sądowych. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zgodnie z art. 255 cytowanej ustawy, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa, z tego względu Sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiedzialny za zasadność i legalność ich wydatkowania, ma obowiązek zbadania, czy strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy, rzeczywiście spełnia przesłanki do przyznania jej tego prawa.
Ocena, czy spełniona została przesłanka warunkująca przyznanie prawa pomocy, następuje na podstawie informacji i dokumentów przedstawionych przez stronę, bowiem to na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek wykazania, iż jej sytuacja materialna uniemożliwia lub utrudnia w istotny sposób dostęp do sądu. Wnioskodawca powinien być zatem zainteresowany przedłożeniem wszelkich dokumentów, które poświadczają jego sytuację materialną i możliwości płatnicze. Rzeczywista sytuacja majątkowa wnioskodawcy nie może budzić żadnych wątpliwości.
W rozpoznawanej sprawie strona nie wyjaśniła swojej sytuacji materialnej w zakresie dochodów i obciążeń gospodarstwa domowego w sposób niebudzący wątpliwości. Jak wynika z akt sprawy, A. P. nie złożyła oświadczeń i dokumentów, wymaganych do ustalenia jej obecnej sytuacji finansowej, w tym takich, z których wynika wysokość środków finansowych, z których pokrywa bieżące konieczne koszty utrzymania. Wskazała jedynie ogólnie, że utrzymuje się z otrzymanego odszkodowania oraz zwróconej opłaty i zaliczki.
W związku z powyższym, wobec braku wystarczających danych do ustalenia aktualnej sytuacji finansowej wnioskodawczyni należało uznać, że nie wykazała w niniejszej sprawie, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie.
Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 255 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło