II SA/Wa 1174/14
WyrokWSA w Warszawie2014-11-24
Skład orzekający: Anna Mierzejewska, Adam Lipiński, Eugeniusz Wasilewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wydać decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, który był przydzielony funkcjonariuszowi Straży Granicznej, na podstawie przepisów dotyczących funkcjonariuszy, mimo że osoba zajmująca lokal nie jest już funkcjonariuszem, ale posiada inny lokal mieszkalny?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może wydać decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, który był przydzielony funkcjonariuszowi Straży Granicznej, na podstawie art. 99a ust. 1 pkt 9 ustawy o Straży Granicznej, nawet jeśli osoba zajmująca lokal nie jest już funkcjonariuszem, pod warunkiem, że posiada ona inny lokal mieszkalny odpowiadający normom zaludnienia. Przepis ten ma zastosowanie również do byłych funkcjonariuszy, którzy zajmują lokale będące w dyspozycji organów Straży Granicznej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Komendanta Głównego Straży Granicznej o opróżnieniu lokalu mieszkalnego przez W. R., który był wcześniej funkcjonariuszem SG. Organ uznał, że W. R. posiada inny dom jednorodzinny o powierzchni odpowiadającej normom zaludnienia, co uzasadnia zastosowanie art. 99a ust. 1 pkt 9 ustawy o Straży Granicznej. W. R. zaskarżył decyzję, argumentując, że nie jest już funkcjonariuszem i że organ błędnie zastosował przepisy oraz nie zastosował art. 102 ustawy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.), Sędziowie WSA Adam Lipiński, Eugeniusz Wasilewski, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2014 r. sprawy ze skargi W. R. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego - oddala skargę -
Komendant Główny Straży Granicznej decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r., na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) w związku z art. 99a ust. 1 pkt 9 i art. 101 ust. 5 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2011 r. Nr 116, poz. 675 ze zm), po rozpoznaniu wniosku W. R. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją nr [...] Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] marca 2014 r. orzekającej o opróżnieniu przez wymienionego wraz ze wszystkimi osobami wspólnie zamieszkującymi lokalu mieszkalnego nr [...] przy ulicy [...] w [...] - utrzymał w mocy decyzję własną nr [...]z dnia [...] marca 2014 r.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że Komendant Główny Straży Granicznej decyzją nr [...] orzekł o opróżnieniu przez W. R. wraz ze wszystkimi osobami wspólnie zamieszkującymi lokalu mieszkalnego nr [...] przy ulicy [...] w [...].
Od decyzji został złożony wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W uzasadnieniu wniosku wskazano, że organ błędnie przyjął, że art. 99a ust. 1 pkt 9 o Straży Granicznej ma zastosowanie do strony, która nie jest funkcjonariuszem, a również, że w sprawie nie ma zastosowania art. 102 ustawy i należy umorzyć postępowanie w całości.
Dalej organ podał, iż kwestia zastosowania art. 99a ust. 1 pkt 9 ustawy wynika wprost z przepisu, ale również z treści uchwały Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 1996 r. (sygn. akt III CZP189/95) oraz z dnia 11 października 2001 r. (sygn. akt III CZP48/01) z których jednoznacznie wynika, że w sprawach o opróżnienie lokali mieszkalnych pozostających w dyspozycji jednostek organizacyjnych MSW przepisy ustawy o Policji stosuje się także do byłych funkcjonariuszy. Taka wykładnia przez analogie ma zastosowanie do ustawy o Staży Granicznej. Potwierdza to również orzecznictwo wojewódzkich sądów administracyjnych, potwierdzone w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego, przy rozpoznawaniu skarg kasacyjnych od tych wyroków.
Artykuł 102 ustawy nie może być stosowany samodzielnie w oderwaniu od pozostałych przepisów działu 12 ustawy – funkcjonariusz zwolniony ze służby, który nie posiada prawa do lokalu mieszkalnego na warunkach określonych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin lub żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, zachowując prawo do przydzielonego lokalu mieszkalnego według norm powszechnie obowiązujących lub może być przeniesiony do zamiennego lokalu mieszkalnego. Zastosowane odesłanie oznacza, że kwestia uprawnienia takiej osoby do lokalu mieszkalnego winna być rozpatrywana przez pryzmat przepisów regulujących zagadnienie przyznawania funkcjonariuszom SG lokali mieszkalnych mocą decyzji administracyjnej.
Zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy o SG, funkcjonariuszowi SG w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej z uwzględnieniem liczby członków rodziny i ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Ponadto na podstawie art. 99a ust. 1 pkt 9 ustawy, funkcjonariusz jest zobowiązany do opróżnienia przydzielonego mu lokalu mieszkalnego jeżeli w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej on lub jego małżonek uzyskali inny lokal mieszkalny lub dom o powierzchni mieszkalnej odpowiadającej co najmniej przysługującym funkcjonariuszowi i członkom rodziny normom zaludnienia.
W toku postępowania ustalono, że W. R. jest właścicielem domu jednorodzinnego w [...] przy ulicy [...], którego powierzchnia mieszkalna (95 m2) odpowiada należnym mu normom zaludnienia.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w której skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, oraz decyzji ją poprzedzającej oraz o zasądzenie kosztów.
Decyzji zarzucił:
1. naruszenie art. 99a ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, przez jego błędną wykładnię i zastosowanie, pomimo że skarżący nie jest funkcjonariuszem SG,
2. naruszenie art. 102 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, przez jego niezastosowanie,
3. naruszenie art. 7, 8, 11, 77 § 1, 107 § 1 i 3 poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób zawierający istotne braki.
W uzasadnieniu skargi podał między innymi, że nie jest funkcjonariuszem SG, a więc nie ma podstaw do rozszerzania kręgu podmiotów do których odnosi się regulacja zawarta w art. 99a ust. 1 pkt 9 ustawy o SG.
Podkreślił, że art. 102 ustawy stanowi kompletną regulację w odniesieniu do osób zwolnionych ze służby.
Wskazał nadto, że w uzasadnieniu decyzji organ powołał jedynie sygnatury orzeczeń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie przywołując treści uzasadnienia ani jej nie komentując.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
|Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: |
| |
|Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy|
|administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest |
|pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. |
|Skarga oceniana pod tym względem nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja Komendanta|
|Głównego Straży Granicznej są zgodne z prawem. |
|Decyzją z dnia [...] listopada 1998 r. Komendant Główny Straży Granicznej przydzielił W. R. lokal mieszkalny nr [...] położony w [...] przy|
|ulicy [...]. |
|Następnie organ ustalił, że W. R. jest właścicielem domów jednorodzinnych przy ulicy [...] i ulicy [...]w [...]. |
|Wobec poczynionych ustaleń organ wszczął postępowanie administracyjne w sprawie opróżnienia lokalu. |
|Przepis art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego|
|stanowi, że przepisy tej ustawy stosuje się do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu |
|organów, do lokali będących w dyspozycji jednostek organizacyjnych Służby Więziennej oraz lokali pozostających i przekazanych do dyspozycji|
|Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Szefa Agencji Wywiadu, jeżeli przepisy odrębne dotyczące tych lokali nie stanowią inaczej. |
|W przypadku lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów przepisami odrębnymi, |
|dotyczącymi lokali mieszkalnych, jest rozdział 12 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej. Przepisy te mają bezpośrednie |
|zastosowanie do funkcjonariuszy Straży Granicznej a poprzez art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym |
|funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, |
|Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin,|
|zwanej dalej ustawą o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, w stosunku do emerytów i rencistów policyjnych oraz członków ich |
|rodzin uprawnionych do renty rodzinnej po funkcjonariuszu, który w chwili śmierci spełniał warunki do uzyskania emerytury lub renty |
|policyjnej, albo już był emerytem lub rencistą policyjnym. |
|Artykuł 102 ustawy o Staży Granicznej nie może być stosowany samodzielnie w oderwaniu od pozostałych przepisów rozdziału 12 ustawy. |
|Przepisy ustawy o Straży Granicznej w sposób szczególny uregulowały status prawny tych lokali, krąg osób, które są uprawnione do uzyskania |
|tytułu prawnego do takiego lokalu, a także zasady postępowania i opróżniania lokali w przypadku, gdy lokale zajmowane są przez osoby bez |
|tytułu prawnego. Stąd też do lokali mieszkalnych pozostających w dyspozycji organów Straży Granicznej w tym zakresie nie mają zastosowania |
|przepisy ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego. Skarżący nie jest już funkcjonariuszem |
|Straży Granicznej. |
|Konsekwencją zajmowania lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Straży Granicznej przez osobę, która nie posiada do niego tytułu |
|prawnego jest wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu na podstawie przepisu art. 99a ust. 1 pkt 9, zgodnie z którym, decyzję o opróżnieniu |
|lokalu mieszkalnego wydaje się także w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 94 ust. 1 przez policjanta lub |
|członków jego rodziny albo inne osoby - bez tytułu prawnego. |
|Z zebranego materiału dowodowego w sprawie wynika bezspornie, że lokal nr [...] przy ul. [...] w [...], należy do dyspozycji organów Straży|
|Granicznej. |
|Zgodnie z art. 102 ustawy funkcjonariusz zwolniony ze służby, który nie posiada prawa do lokalu mieszkalnego na warunkach określonych w |
|przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariusz Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu |
|Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży |
|Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin lub żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin zachowuje prawo do przydzielonego lokalu mieszkalnego|
|według norm powszechnie obowiązujących lub może być przeniesiony do zamiennego lokalu mieszkalnego. Zastosowane przez ustawodawcę odesłanie|
|oznacza, że kwestia uprawnienia takiej osoby do lokalu mieszkalnego winna być rozpatrywana przez pryzmat przepisów regulujących zagadnienie|
|przyznawania funkcjonariuszom SG lokali mieszkalnych mocą decyzji administracyjnej. |
|Zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy o SG funkcjonariuszowi SG w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości w której|
|pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej z uwzględnieniem liczby członków rodziny i ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Na |
|podstawie art. 99a ust. 1 pkt 9 ustawy, funkcjonariusz jest zobowiązany do opróżnienia przydzielonego mu lokalu mieszkalnego jeżeli w |
|miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej on lub jego małżonek uzyskali inny lokal mieszkalny lub dom o powierzchni mieszkalnej |
|odpowiadającej co najmniej przysługującym funkcjonariuszowi i członkom jego rodziny normom zaludnienia. |
|Wobec tego, że w toku prowadzonego postępowania stwierdzono, że W. R. jest właścicielem domu jednorodzinnego przy ulicy [...] w [...], |
|którego powierzchnia mieszkalna wynosi 95 m2, co odpowiada przysługującym mu normom zaludnienia, zachodzą przesłanki do zastosowania art. |
|99a ust. 1 pkt 9 ustawy. |
|Również bezzasadny okazał się zarzut naruszenia prawa procesowego, ponieważ organ przed wydaniem ostatecznego rozstrzygnięcia wystarczająco|
|wyjaśnił sprawę. |
|Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 |
|sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji. |
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło