II SA/Wa 1175/08
WyrokWSA w Warszawie2009-03-17
Skład orzekający: Bronisław Szydło, Adam Lipiński, Przemysław Szustakiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żołnierza pełniącego służbę kandydacką można zwolnić ze służby na podstawie art. 134 ust. 1 pkt 8a ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, jeśli czyn, za który został skazany prawomocnym wyrokiem na karę ograniczenia wolności, został popełniony przed wejściem w życie tego przepisu, a wyrok zapadł po jego wejściu w życie?Ratio decidendi
Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia z punktu widzenia zgodności z prawem obowiązującym w dacie jego wydania. Skoro przepis art. 134 ust. 1 pkt 8a ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, stanowiący podstawę obligatoryjnego zwolnienia ze służby kandydackiej w przypadku skazania prawomocnym wyrokiem na karę ograniczenia wolności, wszedł w życie przed wydaniem wyroku skazującego, a sam wyrok zapadł po jego wejściu w życie, to organ miał obowiązek zwolnić żołnierza ze służby. Okoliczność popełnienia czynu przed wejściem w życie przepisu nie ma znaczenia, gdyż przesłanką jest skazanie prawomocnym wyrokiem, a nie sam czyn.Stan faktyczny
Skarżący, B. P., został zwolniony ze służby kandydackiej decyzją Komendanta – Rektora na podstawie art. 134 ust. 1 pkt 8a ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, z uwagi na skazanie prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego na karę ograniczenia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Skarżący odwołał się, podnosząc, że czyn popełnił przed wejściem w życie przepisu stanowiącego podstawę zwolnienia, a także że przepis ten nie powinien mieć zastosowania do kary z warunkowym zawieszeniem. Dowódca Wojsk Lądowych utrzymał decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa przez wydanie decyzji bez podstawy prawnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bronisław Szydło (spr.), Sędziowie WSA Adam Lipiński, Przemysław Szustakiewicz, Protokolant Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2009 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby kandydackiej 1. - oddala skargę 2. - przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A. C. tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści) oraz kwotę 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa 80/100) stanowiącej 22% podatku VAT.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] Komendant – Rektor [...], działając na podstawie art. 134 ust. 1 pkt 8a ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.) zwolnił B. P. ze służby kandydackiej.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, że Sąd Rejonowy Wydział II Karny w G. zawiadomił o skazaniu B. P. na karę 12 miesięcy ograniczenia wolności ze zobowiązaniem do wykonywania prac na cele społeczne – Urzędu Miasta w G., w wymiarze 30 godzin miesięcznie z warunkowym zawieszeniem wykonywania kary na okres 2 lat.
W odwołaniu od powyższej decyzji, skierowanym do Dowódcy Wojsk Lądowych, B. P. podniósł, że wyrok Sądu Rejonowego w G. zapadł w dniu [...] lutego 2008 r., a odnosił się czynu popełnionego w lipcu 2003 r. Podał, że art. 134 ust. 1 pkt 8a powołanej ustawy, będący podstawą prawną decyzji o zwolnieniu ze służby kandydackiej, wszedł w życie w dniu 1 stycznia 2008 r. Wskazał, że wydając powyższą decyzję organ naruszył zasadę lex severior retro non agit, zgodnie z którą nie można zaostrzać odpowiedzialności sprawcy w stosunku do tej, jaką by poniósł pod rządem ustawy obowiązującej w czasie, gdy popełnił czyn zabroniony. Zarzucił również błędną interpretację wskazanego wyżej przepisu, który stanowi, iż żołnierza pełniącego służbę kandydacką zwalnia się ze służby kandydackiej wskutek skazania prawomocnym wyrokiem na karę ograniczenia wolności. Podniósł, iż przepis ten nie ma zastosowania w jego sytuacji, ponieważ został on skazany prawomocnym wyrokiem na karę ograniczenia wolności, ale z warunkowym zawieszeniem wykonania kary na okres 2 lat.
Dowódca Wojsk Lądowych, po rozpatrzeniu odwołania B. P., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 8 ust. 1 i art. 132 powołanej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji Dowódca Wojsk Lądowych podtrzymał argumentację zawartą w decyzji Komendanta – Rektora [...]. Dodatkowo, ustosunkowując się do zarzutów zawartych w odwołaniu, wyjaśnił, że zasada lex severior retro non agit jest typowa dla prawa karnego, a nie dla pragmatyki służbowej, którą jest ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Ponadto wyjaśnił, że wprowadzenie od dnia 1 stycznia 2008 r. nowej podstawy zwolnienia ze służby kandydackiej, w związku z prawomocnym ukaraniem karą ograniczenia wolności, było podyktowane tym, że przyszli oficerowie kształcący się w szkole wojskowej nie mogliby być promowani na pierwszy stopień oficerski oraz powołani do zawodowej służby wojskowej, ponieważ zachodziłyby przeszkody natury formalnej w postaci braku posiadania nieposzlakowanej opinii. Organ wskazał na treść art. 2 powołanej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, stanowiący, iż żołnierzem zawodowym może być osoba o nieposzlakowanej opinii.
Na powyższą decyzję B. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 107 § 1 k.p.a., wyjaśniając, że naruszenie to polega na wydaniu decyzji bez podstawy prawnej. Zdaniem skarżącego jest to skutkiem błędnej interpretacji art. 134 ust. 1 pkt 8a ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Skarga analizowana wedle tych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.
Okolicznością niesporną w niniejszej sprawie jest fakt skazania skarżącego prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] stycznia 2008 r. na
karę ograniczenia wolności ze zobowiązaniem do wykonywania prac na cele społeczne – Urzędu Miasta w G. w wymiarze 30 godzin miesięcznie z warunkowym zawieszeniem wykonywania kary na okres 2 lat.
Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest art. 134 ust. 1 pkt 8a ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem żołnierza pełniącego służbę kandydacką zwalnia się ze służby kandydackiej wskutek skazania prawomocnym wyrokiem na karę ograniczenia wolności.
Zauważyć należy, że cytowany wyżej przepis nie przewiduje żadnych wyjątków, a użyte w nim sformułowanie "zwalnia się" wskazuje, iż zwolnienie żołnierza pełniącego służbę kandydacką, w przypadku jego skazania prawomocnym wyrokiem na karę ograniczenia wolności, jest obowiązkiem organu. Stąd też, wobec zaistnienia przesłanki określonej w art. 134 ust. 1 pkt 8a, obowiązkiem organu było w niniejszej sprawie zwolnienie skarżącego ze służby kandydackiej.
Bez znaczenia, w tej sytuacji, jest okoliczność, iż czyn, za który skarżący został skazany, został popełniony w 2003 r. Powołany wyżej przepis stanowi bowiem, że przesłanką skutkującą obligatoryjnym zwolnieniem ze służby kandydackiej jest skazanie prawomocnym wyrokiem, a nie popełnienie czynu, za który żołnierz zostaje następnie skazany na tę karę. Dodatkowo należy wskazać, że art. 134 ust. 1 pkt 8a powołanej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych obowiązuje od dnia 1 stycznia 2008 r. Wyrok, na mocy którego skarżący został skazany, wydano natomiast w dniu [...] stycznia 2008 r. Przesłanka skutkująca zwolnieniem skarżącego ze służby kandydackiej zaistniała więc w okresie, w którym przepis ten już obowiązywał.
Wyjaśnić również należy, że pkt 8a dodany został w art. 134 ust. 1 powołanej ustawy na mocy ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 176, poz. 1242). W zawartych w tej ustawie przepisach przejściowych nie ma żadnych regulacji wyłączających zastosowanie art. 134 ust. 1 pkt 8a do żołnierzy pełniących służbę kandydacką, którzy popełnili czyn skutkujący następnie skazaniem na karę ograniczenia wolności przed dniem 1 stycznia 2008 r.
Reasumując, w ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Mając na względzie powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło