II SA/Wa 1175/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędziowie WSA Adam Lipiński (spr.), Janusz Walawski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2016 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji (dot. decyzji nr [...]) uchyla zaskarżoną decyzję. P.K. ur. w 1983 r., korzystał do dnia [...] października 2008 r. z wojskowej renty rodzinnej po zmarłym ojcu [...] Wojska Polskiego. Rentę tą przyznano w trybie ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin. W dniu [...] maja 2013 r. P. K. wystąpił o przyznanie mu renty rodzinnej w trybie wyjątku, wskazując na art. 8 powyższej ustawy. Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. odmówił przyznania tego świadczenia i po rozpatrzeniu wniosku zainteresowanego o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją nr [...] z dnia [...] września 2014 r. utrzymał w mocy swoje rozstrzygnięcie z dnia [...] maja 2014 r. Od tej decyzji P. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sprawa zawisła pod sygn. akt II SA/Wa 310/15 i postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. została zawieszona do czasu rozpatrzenia wniesionego przez P. K. w dniu [...] października 2014 r. wniosku o stwierdzenie nieważności wyżej opisanych obu decyzji Ministra Obrony Narodowej. Wnioskiem tym P. K. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Obrony Narodowej Nr [...] z dnia [...] września 2014 r. oraz poprzedzającej jej decyzji Ministra Obrony Narodowej Nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. Decyzjom tym zarzucił: naruszenie przepisów prawa materialnego to jest art. 8 ustawy, o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji brak przeprowadzenia przez Ministra Obrony Narodowej we własnym zakresie postępowania na okoliczność pozbawienia wnioskodawcy prawa do świadczenia w wyniku wystąpienia szczególnych okoliczności, a w konsekwencji przekroczenie granic uznania administracyjnego; naruszenie przepisów postępowania to jest: art. 6, art. 10, art. 24 § 1 pkt, 1, art. 220 i art. 77 Kpa. Po rozpatrzeniu wniosku P.K. z dnia [...] października 2014 r. o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2014 r., Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r. odmówił stwierdzenia nieważności powyższej decyzji. Decyzja z dnia [...] lutego 2015 r. została wydana na podstawie przepisów art. 156 w zw. z art. 157 § 1 i art. 158 § 1 Kpa. P. K. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2015 r., wskazując na art. 156 w zw. z art. 157 § 1 i art. 158 § 1 Kpa, odmówił stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2014 r., odmawiającej przyznania P.K. wojskowej renty rodzinnej w drodze wyjątku. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż nie podzielił zasadności twierdzeń P.K. odnoście rażącego naruszenia wskazanych przez zainteresowanego przepisów prawa materialnego jak i procesowego, odnosząc się kolejno do tych zarzutów. Na powyższe rozstrzygnięcie P.K. i wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. wydanej przez Ministra Obrony Narodowej zarzucił naruszenie art. 156 Kpa, poprzez błędne jego zastosowanie a w konsekwencji uznanie, że nie zaszły przesłanki do zastosowania tego przepisu. W konkluzji skargi P.K. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji. Na rozprawie pełnomocnik skarżącego uzupełnił żądanie skargi o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest zasadna, jednakże nie z przyczyn w niej podniesionych. Zaskarżona decyzja nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. wydana przez Ministra Obrony Narodowej zawiera istotne wady formalne, które muszą spowodować jej uchylenie. W wyniku rozpatrzenia wniosku P.K. z dnia 5 października 2014 r. o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2014 r., odmawiającej przyznania zainteresowanemu wojskowej renty rodzinnej w drodze wyjątku, Minister Obrony Narodowej wydał, w trybie nadzorczym, decyzję nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności powyższej decyzji z dnia [...] maja 2014 r. Zatem rozpoznając wniosek P.K. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister zobowiązany był do ponownego rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. i określenia się w komparycji wydanej w wyniku takiego działania decyzji (tu decyzja Nr [...] z dnia [...] maja 2015 r.) do uregulowań zawartych w art. 138 § 1 albo § 2 Kpa. Wskazać w tym miejscu należy, iż katalog rozstrzygnięć zawartych w powyższym przepisie jest zamknięty. Okoliczność wydania decyzji z dnia [...] lutego 2015 r. przez organ centralny i okoliczność, że środek odwoławczy od decyzji wydanej przez Ministra nosi miano wniosku o ponowne rozpatrzenie spawy (art. 127 § 3 Kpa), nie mają wpływu na katalog rozstrzygnięć zawartych w art. 138 § 1 i § 2 Kpa. Tymczasem Minister Obrony Narodowej zamiast w decyzji Nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. powołać się przede wszystkim na art. 138 Kpa i zastosować jedno z przewidzianych w tym przepisie rozstrzygnięć, powołał się jedynie na art. 156 w zw. z art. 157 § 1 i art. 158 § 1 Kpa i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2014 r., odmawiającej przyznania P.K. wojskowej renty rodzinnej w drodze wyjątku. Zatem organ w ogóle nie ustosunkował się do swojego wcześniejszego rozstrzygnięcia nadzorczego z dnia [...] lutego 2014 r., nie ustosunkował się do wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy (odwołania). W istocie zamiast decyzji kontrolującej wcześniejsze rozstrzygnięcie nadzorcze, organ w dniu [...] maja 2015 r. ponownie wydał decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] maja 2014 r. o odmowie przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Tak więc, w wyniku rozpatrzenia środka odwoławczego w taki sposób przez organ, w obrocie prawnym zaistniały dwie decyzje nadzorcze (z dnia [...] lutego 2015 r. i z dnia [...] maja 2015 r.), rozstrzygające zagadnienie nieważności wcześniejszej decyzji o odmowie przyznania świadczenia. Nadto poza wyżej stwierdzonym barkiem odniesienia się przez organ w zaskarżonej decyzji do art. 138 Kpa, poprzez jego przywołanie, bądź zastosowanie (katalog rozstrzygnięć), Minister w żaden sposób w treści tej decyzji nie odniósł się do swojego wcześniejszego rozstrzygnięcia nadzorczego z dnia [...] lutego 2015 r., a przecież do tego sprowadza się tryb kontroli decyzji przez organ rozumieniu art. 127 § 3 i art. 138 Kpa, na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dlatego z powyższych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie mógł zastosować wykładni traktującej zaskarżoną decyzję Nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. jako decyzję wydaną w ramach art. 138 Kpa. Podkreślenia w tym miejscu wymaga także to, iż art. 1 § 1 i 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych nakazuje sądowi administracyjnemu sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Sąd administracyjny nie orzeka, co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Z tych przyczyn zaskarżoną decyzję należało uchylić. Minister Obrony Narodowej ponownie rozpatrzy wniosek skarżącego o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej nie ostateczną decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., stosując odpowiednio rozstrzygnięcia przewidziane w art. 138 Kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1) ppkt c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.