II SA/Wa 1177/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-12-16
Skład orzekający: Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona, która korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, może jednocześnie uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Strona korzystająca z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w sytuacji ustawowego zwolnienia od kosztów, podlega rozpoznaniu jedynie w części dotyczącej zastępstwa prawnego.Stan faktyczny
R. M., po oddaleniu jego skargi na decyzję Szefa Służby Celnej o zwolnieniu ze służby, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazał, że jest bezrobotny, a jego rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia żony, ponosząc jednocześnie znaczne koszty utrzymania. Do wniosku dołączył dokumenty potwierdzające jego sytuację finansową.Rozstrzygnięcie
Przyznano R. M. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2014 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku R. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi R. M. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby postanawia: przyznać R. M. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
R. M., po oddaleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 września 2014 r. wniesionej przez niego skargi na decyzję Szefa Służby Celnej w przedmiocie zwolnienia ze służby, zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w niniejszej sprawie.
We wniosku podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną – A. M. i córką A. (ur. 2011 r.). Wskazał, że jest osobą bezrobotną, nie posiada żadnych dochodów, a rodzina pozostaje na utrzymaniu żony, która z tytułu umowy o pracę otrzymuje 2.500 zł netto (3.490 zł brutto). Skarżący oświadczył, że posiada dom o powierzchni 154 m2 z garażem, nieruchomość rolną o powierzchni 0,15 ha oraz ¼ działki rekreacyjnej o powierzchni 900 m2 z domkiem letniskowym, natomiast obecnie nie ma wraz z żoną żadnych oszczędności. Podniósł, że skończyły się również możliwości kredytowe.
Wskazał, że do niezbędnych kosztów utrzymania jego gospodarstwa domowego należą: opłaty za energię elektryczną – średnio 424 zł miesięcznie, za wodę – średnio 17 zł miesięcznie, za wywóz śmieci – 30 zł, za internet – 39 zł, za przedszkole córki – 224 zł. Ponadto oświadczył, że podatek rolny z podatkiem od nieruchomości wynosi 168 zł rocznie, zakup biopreparatu do oczyszczalni – 100 zł/6 miesięcy, wywóz nieczystości z oczyszczalni – 150 zł/9 miesięcy. Podał również, że spłaca zaciągnięty kredyt - rata 260 zł miesięcznie, oraz raty pożyczki z Pracowniczej Kasy Zapomogowo Pożyczkowej w kwocie 300 zł miesięcznie, natomiast koszty dojazdu żony do pracy i dowozu dziecka do przedszkola wynoszą około 450 zł miesięcznie, a ubezpieczenie auta - 453 zł rocznie. Podniósł również, że koszty leczenia żony (w tym leków i dojazdów do lekarza) wynoszą 360 zł na 3 miesiące.
Do wniosku dołączył dokumenty obrazujące sytuację finansową jego gospodarstwa domowego, zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w [...] z dnia [...] grudnia 2014 r., że jest osobą bezrobotną oraz oświadczenie o niezbędnych kosztach utrzymania rodziny.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarżący, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
W sytuacji, gdy strona wnosząca o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, taki wniosek podlega rozpoznaniu tylko w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, bowiem w pozostałym zakresie o zwolnieniu od kosztów sądowych rozstrzyga sama ustawa.
Zgodnie z art. 262 powołanej ustawy, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Stosownie zaś do art. 245 § 1 i 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Jak wynika ze złożonego wniosku oraz załączonych dokumentów, wnioskodawca jest osobą bezrobotną, a jedynym źródłem utrzymania trzyosobowego gospodarstwa domowego jest wynagrodzenie żony w wysokości 2.500 zł netto miesięcznie. Oznacza to, że średnio miesięcznie na osobę w rodzinie przypada po 830 zł. Natomiast zgodnie z oświadczeniem wnioskodawcy, średnie miesięczne stałe koszty utrzymania wynoszą około 1.890 zł.
W tej sytuacji należy uznać, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, w zakresie ustanowienia adwokata, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 262 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło