II SA/Wa 1177/15

PostanowienieWSA w Warszawie2016-02-11

Skład orzekający: Iwona Malicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać umorzony, jeśli strona korzysta ze zwolnienia ustawowego, a jednocześnie czy należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, gdy strona wykaże brak możliwości poniesienia tych kosztów?
Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, gdy strona korzysta ze zwolnienia ustawowego na mocy art. 239 pkt 1 lit. e PPSA, co czyni rozpoznanie wniosku zbędnym. Natomiast prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego może zostać przyznane stronie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 PPSA.
Stan faktyczny
P. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Skarżący podał, że od 2004 r. z uwagi na stan zdrowia i finanse pozostaje na utrzymaniu rodziny, nie prowadząc z nią wspólnego gospodarstwa. Przedstawił posiadane udziały w nieruchomościach i dokumenty finansowe. Sąd uznał, że skarżący korzysta ze zwolnienia ustawowego od kosztów sądowych, co skutkuje umorzeniem postępowania w tym zakresie, ale przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, uznając brak możliwości poniesienia tych kosztów przez skarżącego.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano P. K. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. 2. Umorzono postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2016 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku P. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi P. K. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w sprawie zawieszenia postępowania dotyczącego wojskowej renty rodzinnej w drodze wyjątku postanawia: 1. przyznać P. K. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, 2. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. P. K. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie mu w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. We wniosku podał, że od 2004 r., z uwagi na sytuację zdrowotną i finansową, pozostaje na utrzymaniu rodziny, z którą nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego. Oświadczył, że posiada 1/12 udziału w zrujnowanym domu, ½ udziału w mieszkaniu o powierzchni 60 m2, 1/3 udziału w nieużytkach rolnych o wielkości 1,2 ha oraz 0,2 ha zalesionego terenu. Powyższy wniosek uzupełnił, składając wyciągi z rachunku bankowego matki, paragony kasowe oraz kserokopie dokumentacji medycznej. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarżący, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie z art. 249a powołanej ustawy, jeżeli (...) rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Skoro zatem skarżący w tej sprawie jest zwolniony z ustawy z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych, to postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, jako zbędne, należało umorzyć. Natomiast zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron, korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie zaś do art. 245 § 1 i 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie radcy prawnego. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika ze złożonego wniosku oraz nadesłanych dokumentów, skarżący - z uwagi na pogarszający się stan zdrowia - wymaga stałego leczenia (w tym sanatoryjnego), pomocy osób trzecich w codziennym życiu, pozostaje na utrzymaniu matki, bowiem nie ma pracy oraz jakichkolwiek dochodów. Jedynym źródłem dochodu D. K. (matki skarżącego) jest wynagrodzenie z tytułu umowy o dzieło w wysokości 3.750 zł. Koszty utrzymania mieszkania (w tym telefon, telewizja, abonament RTV, ubezpieczenie oraz opłaty za energię elektryczną) wynoszą średnio około 1.000 zł miesięcznie. Nadto koszt leków dla skarżącego to kwota około 100 zł miesięcznie. Oznacza to, że na codzienne utrzymanie pozostaje średnio na osobę w rodzinie po 1.300 zł miesięcznie. W konsekwencji należy uznać, że skarżący, który nie posiada żadnych własnych dochodów, wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i matki. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 262, art. 249a i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło