II SA/Wa 1178/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung, Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska, WSA Andrzej Kołodziej (spr.), Protokolant Agnieszka Kolasa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2005 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie przeniesienia służbowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Szef Służby Celnej decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2005 r., działając na podstawie art. 18 ust. 2 i 6 w związku z art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r. Nr 156, poz. 1641 ze zm.), przeniósł M. D. na stanowisko kontrolera celnego wraz z etatem od dnia [...] kwietnia 2005 r. z Izby Celnej w K. do pełnienia służby w Izbie Celnej w B.. W uzasadnieniu podał, że przystąpienie Polski do Unii Europejskiej spowodowało, że część granicy polskiej, tj. granica polsko-niemiecka, polsko-czeska, polsko-słowacka i polsko-litewska uległa zniesieniu z punktu widzenia kontroli celnej, a wschodnia granica kraju stała się zewnętrzną granicą UE. Nastąpiła zatem konieczność zmniejszenia obsady na granicy zachodniej i południowej oraz zwiększenia jej na granicy wschodniej. Po dokonaniu analizy aktualnych zadań Służby Celnej, opracowana została docelowa obsada etatowa izb celnych, którą w dniu 28 października 2004 r. zatwierdził Szef Służby Celnej. Zgodnie z art. 18 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej, funkcjonariusza celnego można, gdy wymagają tego ważne względy służbowe, przenieść na takie samo lub równorzędne stanowisko do innego urzędu, w tej samej lub innej miejscowości. Wskazane względy służbowe spowodowały konieczność przeniesienia M. D. do Izby Celnej w B.. Organ wskazał też, że wzięto pod uwagę posiadane przez funkcjonariusza kwalifikacje, przygotowanie zawodowe, a także kryterium określone w pkt 4d części III Kryteria i kolejność wyłaniania osób do procesu alokacji kadr, zawarte w "Protokole uzgodnień w sprawie kryteriów i trybu alokacji kadr w Służbie Celnej" z dnia 30 września 2003 r. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M. D. powołała się na niejasne, w jej ocenie, kryteria wyłaniania osób w procesie alokacji i jego złą organizację, na olbrzymie koszty finansowe, jakie ten proces powoduje, a nadto podniosła, że nosi on znamiona dyskryminacji. Dodatkowo przedstawiła przebieg służby, swoje zaangażowanie, dyspozycyjność i przygotowanie merytoryczne do jej pełnienia. W uzupełnieniu wniosku funkcjonariuszka wskazała, że jest studentką [...] Wyższej Szkoły Handlowej i wniosła o odroczenie terminu przeniesienia na umożliwiający jej ukończenie szkoły. Szef Służby Celnej decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r., działając na podstawie art. 127 § 3 oraz art. 138 § 1 kpa w związku z art. 81 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej, uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej daty przeniesienia i orzekł o przeniesieniu M. D. z Izby Celnej w K. do pełnienia służby w Izbie Celnej w B. z dniem 1 lipca 2005 r., zaś w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu podniósł, że funkcjonariuszka w uzupełnieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wniosła o zmianę decyzji w części dotyczącej daty przeniesienia na 1 lipca 2005 r., co pozwoli jej na załatwienie wszelkich formalności związanych z procesem kształcenia. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. D. wniosła o jej uchylenie zarzucając jej: 1) naruszenie art. 107 kpa poprzez nieodniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w najmniejszym stopniu, do okoliczności i zarzutów podnoszonych przez skarżącą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy; 2) naruszenie art. 7 kpa poprzez wydanie decyzji bez uwzględnienia słusznego interesu strony przez to, iż skarżąca została zmuszona do przeniesienia się do Izby Celnej w B. w sytuacji, gdy nie ma możliwości zapewnienia odpowiednich warunków bytowych, lokalowych dla niej, jej męża i dziecka, a ponadto nie zapewniono małżonkowi zatrudnienia na terenie Izby Celnej w B., co zmusza skarżącą do porzucenia i opuszczenia swych najbliższych. Ponadto nieuwzględnienie faktu, że skarżąca rozpoczęła w 2005 r. studia zaoczne w [...] Wyższej Szkole Handlowej w K., które trwają 6 semestrów, a więc skarżąca nie jest w stanie w terminie do 1 lipca 2005 r. załatwić formalności związanych z procesem kształcenia w tej szkole; 3) naruszenie art. 9 kpa poprzez niepoinformowanie skarżącej o fakcie, iż toczy się postępowanie administracyjne w sprawie jej przeniesienia, a tym samym pozbawienie jej prawa do przedstawienia swych racji i argumentów mających wykazać nieprawidłowość wydanej decyzji; 4) naruszenie art. 47 Konstytucji, a to zasady ochrony życia prywatnego i rodzinnego, art. 52 Konstytucji, a to zasady prawa do wyboru przez skarżącą i jej najbliższych miejsca pobytu i zamieszkania oraz art. 71 i 72 Konstytucji, poprzez nieuwzględnienie konstytucyjnych zasad ochrony praw rodziny i dziecka; 5) nieuwzględnienie istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, iż w ramach Izby Celnej w K. istnieje możliwość przeniesienia skarżącej na inne stanowisko, o zbliżonych wymogach odnośnie kwalifikacji, do innej komórki organizacyjnej, w której występują braki kadrowe. Skarżąca wniosła jednocześnie o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W obszernym uzasadnieniu, które stanowi w zasadzie ponowienie argumentacji zawartej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozwinęła treść zarzutów skargi. W odpowiedzi na skargę Szefa Służby Celnej wniósł o jej oddalenie, zaś w uzasadnieniu powołał się na okoliczności faktyczne i prawne, zawarte w decyzji wydanej w dniu [...] marca 2005 r. Odnosząc się natomiast wyczerpująco do zarzutów skargi, wskazał na ich bezzasadność. Jedynie w odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 107 § 3 kpa przyznał, że w zaskarżonej decyzji organ nie odniósł się do niektórych okoliczności sprawy, lecz nastąpiło to w związku z tym, że skarżąca w uzupełnieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy sformułowała swoje żądanie jako prośbę o odroczenie terminu przeniesienia "w przypadku niemożności uchylenia decyzji w całości". Ponieważ uchylenie decyzji nie było możliwe, orzeczono jedynie o zmianie daty przeniesienia służbowego, nie odnosząc się do pozostałych argumentów. W ocenie Szefa Służby Celnej, fakt ten nie miał jednak wpływu na wynik rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej (§ 1), a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Skarga oceniana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem oraz poglądem doktryny, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy jest środkiem odwoławczym, zaś organ po jego rozpoznaniu zobowiązany jest do wydania jednej z decyzji z zamkniętego katalogu, określonego w art. 138 § 1 kpa, jako organ odwoławczy. Jest on równocześnie zobligowany do rozpatrzenia sprawy ponownie merytorycznie w jej całokształcie, co oznacza, że ma on obowiązek rozpatrzyć wszystkie żądania strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji (por. wyrok NSA z dnia 14 sierpnia 1987 r., IV SA 385/87, PiŻ 1987, nr 43, s. 15). Obowiązek uzasadnienia decyzji wynika z przepisu art. 107 § 3 kpa, zaś przewidziana w § 4 możliwość odstąpienia od uzasadnienia decyzji, gdy uwzględnia ona w całości żądanie strony, nie dotyczy decyzji wydanych na skutek odwołania. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie Szef Służby Celnej, wydając zaskarżoną decyzję, naruszył wspomniany przepis odstępując od jej uzasadnienia. W dodatku powołał się na fakt, iż decyzja uwzględniała w całości żądanie skarżącej, chociaż w uzupełnieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wnosiła ona o odroczenie przeniesienia służbowego, lecz nie wskazała daty 1 lipca 2005 r., a podała, że chodzi o termin umożliwiający ukończenie szkoły. Nawet gdyby rzeczywiście organ orzekł zgodnie z żądaniem skarżącej, to jednak z uwagi na treść art. 107 § 4 kpa odstąpienie od uzasadnienia jest niezgodne z prawem. Nie jest w związku z tym trafne stanowisko organu, zawarte w odpowiedzi na skargę, że brak odniesienia się do wszystkich zarzutów skarżącej nie miał wpływu na wynik sprawy, gdyż zarzuty te nie stanowiłyby podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Należy zwrócić uwagę na okoliczność, iż organ zdając sobie prawdopodobnie sprawę z wadliwości zaskarżonej decyzji, w odpowiedzi na skargę w obszernym uzasadnieniu dokładnie i wyczerpująco odniósł się do wszystkich zarzutów skargi, które w istocie pokrywają się z zarzutami wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jednakże faktu tego nie można uznać za konwalidację wydanej z naruszeniem prawa zaskarżonej decyzji. Z uwagi na to, że zaskarżona decyzja nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego, Sąd nie ma możliwości odniesienia się do pozostałych zarzutów skargi. Rozpatrując sprawę ponownie Szef Służby Celnej winien zastosować się do obowiązków spoczywających na organie odwoławczym, a w szczególności, rozpoznać sprawę ponownie merytorycznie, odnieść się do wszystkich zarzutów oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. O zakresie, w jakim zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, Sąd orzekł na podstawie art. 152 powołanej ustawy.