II SA/Wa 1178/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. B. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 1178/07 w sprawie ze skargi S. B. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia specjalnego postanawia przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 października 2007 r. o sygnaturze akt II SA/Wa 1178/07 oddalił skargę S. B. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia specjalnego. W dniu 10 października 2007 r. skarżący złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie mu odpisu ww. wyroku wraz z uzasadnieniem. Treść pisma nie wskazywała, aby skarżący, nieobecny na rozprawie, wiedział o sposobie rozstrzygnięcia sprawy i z tego powodu Sąd nadając bieg wnioskowi o sporządzenie uzasadnienia jednocześnie poinformował go o oddaleniu skargi wyrokiem wydanym w dniu 10 października 2007 r. i o tym, że wyrok wraz z uzasadnieniem zostanie mu doręczony po jego sporządzeniu. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został skarżącemu doręczony w dniu 16 listopada 2007 r. wraz z pouczeniem o sposobie i trybie wniesienia skargi kasacyjnej (w tym o obowiązującym w tym zakresie tzw. przymusie adwokacko – radcowskim) oraz o możliwości złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. W dniu 12 grudnia 2007 r. wpłynęło do Sądu pismo z dnia 6 grudnia 2007 r. (nadane w tym dniu w urzędzie pocztowym), w którym S. B. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego, za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, o uchylenie wyroku z dnia 10 października 2007 r. Jednocześnie w treści pisma odniósł się do treści nadesłanego w kserokopii pisma z dnia 19 listopada 2007 r. skierowanego do Naczelnego Sądu Administracyjnego i zwrócił się do Sądu I instancji o jego rozpatrzenie, w tym o zwolnienie go od kosztów sądowych. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przy piśmie z dnia 13 grudnia 2007 r. przesłał skarżącemu formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej ("PPF") i wezwał skarżącego do jego wypełnienia i złożenia w Sądzie w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wypełniony formularz skarżący złożył w zakreślonym przez Sąd terminie, tj. w dniu 28 grudnia 2007 r. W dniu 13 grudnia 2007 r. do WSA w Warszawie wpłynęło, przekazane przez Naczelny Sąd Administracyjny, pismo skarżącego z dnia 5 grudnia 2007 r., zawierające zarzuty wobec wydanego w sprawie wyroku. W jego końcowej części skarżący stwierdził, że jest zdezorientowany udzielanymi mu w sprawie informacjami, bowiem skorzystał z przysługującego mu prawa do wniesienia skargi do WSA w Warszawie w terminie 7 dni, co też uczynił pismem z dnia 19 listopada 2007 r. Dalej wyraził swoje zaskoczenie, że mimo zachowania terminu siedmiodniowego uznano, że termin ten jest nieaktualny. Uznał zatem, że zasadnym jest ponowne zwrócenie się do WSA w Warszawie o rozpatrzenie, jak podał, zażalenia z dnia 19 listopada 2007 r. i obecnego zażalenia z dnia 5 grudnia 2007 r. Postanowieniem z dnia 28 grudnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną S. B. wskazując w jego uzasadnieniu, że skarga kasacyjna (pismo skarżącego z dnia 6 grudnia 2007 r.) nie została sporządzona przez podmiot uprawniony w rozumieniu art. 175 § 1 i § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Z kolei, postanowieniem z dnia 14 stycznia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w osobie referendarza sądowego przyznał S. B. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. W dniu 31 stycznia 2008 r. (pismem z dnia 29 stycznia 2008 r.) Okręgowa Rada Adwokacka w W. zawiadomiła Sąd, że dla skarżącego wyznaczono pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata W. W. W dniu 28 lutego 2008 r. adwokat W. W. złożył do akt pełnomocnictwo z dnia 14 lutego 2008 r. udzielone mu przez skarżącego wraz z dowodem uiszczenia, w dniu 28 lutego 2008 r., opłaty skarbowej, oraz wystąpił z wnioskiem o wydanie z akt postępowania administracyjnego określonych kopii dokumentów. Następnie, w dniu 6 marca 2008 r. ww. pełnomocnik złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wraz ze skarga kasacyjną od wydanego w dniu 10 października 2007 r. wyroku. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu, powołując się na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 2006 r., sygn. akt I FZ 198/2006 (Lex Polonica nr 418112), podniósł, że niezachowanie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej spowodowane było rozpoznaniem wniosku skarżącego o udzielenie prawa pomocy przez ustanowienie adwokata z urzędu, a zatem w świetle art. 244 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest dzień, w którym adwokat miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie. Odnosząc powyższe do sprawy ze skargi swojego mocodawcy stwierdził, że pełnomocnikiem z urzędu został ustanowiony w dniu 11 lutego 2008 r., a realną możliwość zapoznania się z aktami sprawy miał w dniu 28 lutego 2008 r., tj. w dniu, w którym złożył do akt pełnomocnictwo. Tym samym, jego zdaniem, wniosek o przywrócenie terminu jest w pełni uzasadniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do treści art. 87 § 1 tej ustawy, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2). Oznacza to, że Sąd może przywrócić termin jedynie pod warunkiem wniesienia prośby o jego przywrócenie w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu z równoczesnym dopełnieniem czynności, dla której termin był określony (art. 87 § 4) oraz uprawdopodobnienia przez wnioskodawcę braku winy w uchybieniu terminu. W pierwszej kolejności Sąd zobowiązany jest zbadać, czy wniosek o przywrócenie terminu został złożony w zakreślonym przez ustawodawcę w art. 87 § 1 ww. ustawy terminie. Oczywiście, dokonując tego rodzaju ustalenia, Sąd musi określić początek i koniec tego terminu. W odniesieniu do wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym początek terminu będzie zawsze przypadał na dzień następujący po dniu, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu (art. 87 § 1 w związku z art. 83 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i art. 111 § 2 Kodeksu cywilnego). W rozpatrywanej sprawie wniosek o przywrócenie terminu dotyczy wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku, a zatem musi być rozpatrzony z uwzględnieniem treści art. 175 § 1 cyt. ustawy, który stanowi, iż skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego (tzw. przymus adwokacki). Ponadto, zachowanie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej należy ocenić, w tym konkretnie przypadku, biorąc pod uwagę regulację zawartą w rozdziale 3., oddziale 2. ustawy, a w szczególności art. 244 § 2, w myśl którego ustanowienie (w ramach przyznanego prawa pomocy) adwokata lub radcy prawnego stanowi uprawnienie strony do udzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu adwokatowi lub radcy prawnemu. W kosekwencji oznacza, to, że warunkiem działania w sprawie, wyznaczonego z urzędu pełnomocnika jest uprzednie udzielenie mu pełnomocnictwa i złożenie tego pełnomocnictwa w Sądzie (art. 37 § 1 ustawy). W takiej sytuacji ustanie przyczyny uchybienia terminu, to moment, w którym pełnomocnik złożył pełnomocnictwo do akt sprawy, czyli 28 lutego 2008 r., przy czym nie bez znaczenia pozostaje tu także fakt, iż pełnomocnictwo zostało udzielone adwokatowi w miejscu zamieszkania skarżącego, tzn. w Libiążu, a wobec tego dzień udzielenia pełnomocnictwa – 14 lutego 2008 r. nie można uznać za datę miarodajną do oceny terminu, w którym ustanowiony pełnomocnik mógł dokonać pierwszej czynności w sprawie. Zestawiając zatem datę 28 lutego 2008 r. z dniem złożenia wniosku o przywrócenie terminu i skarga kasacyjną – 6 marca 2008 r. (koperta opatrzona datownikiem urzędu pocztowego – w aktach) stwierdzić należy, że termin przewidziany w art. 87 § 1 ustawy został zachowany. Termin ten bowiem upływał w dniu 6 marca 2008 r. W przedmiotowej sprawie pełnomocnik skarżącego wykazał zarazem, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego, bowiem termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął jeszcze przed wyznaczeniem pełnomocnika przez Okręgową Radę Radców Adwokacką w Warszawie, a to dowodzi, że obiektywnie niemożliwym było zachowanie terminu do dokonania czynności procesowej, którego przywrócenia domaga się pełnomocnik. Należy dodatkowo podkreślić, że skarżący do momentu rozstrzygnięcia sprawy występował w niej osobiście i nie był obecny przy ogłoszeniu wyroku, a o sposobie i trybie wniesienia skargi kasacyjnej oraz możliwości złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy mógł najwcześniej dowiedzieć się z doręczonego mu w dniu 16 listopada 2007 r., wraz z uzasadnieniem wyroku, pouczenia. Z akt sprawy wynika także, że mimo trudności, które skarżący niewątpliwie miał ze zrozumieniem kierowanych do niego pouczeń i wyjaśnień, w szczególności odnośnie biegu i długości terminów sądowych (v. pismo z dnia 5 grudnia 2006 r., k.53), dochował on jednak należytej staranności i złożył w terminie określonym w art. 141 § 2 stosowny wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, a następnie, w otwartym jeszcze wówczas terminie na złożenie skargi kasacyjnej podjął działania zmierzające do uzyskania prawa pomocy (v. pismo wniesione w dniu 6 grudnia 2007 r. , k. 45-47). Z tych względów, na podstawie art. 86 § 1 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji postanowienia.