II SA/Wa 1180/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński, Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Asesor WSA Jarosław Trelka (spr.), Protokolant B.G., po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2007 r. sprawy ze skargi M.M. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela oddala skargę. Decyzją z dnia [...] maja 2007 r. Minister Edukacji Narodowej utrzymał w mocy decyzję Warmińsko – Mazurskiego Kuratora Oświaty z dnia [...] stycznia 2007 r. stwierdzającą nieważność decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...] grudnia 2001 r. – aktu nadania M. M. stopnia nauczyciela mianowanego. Minister Edukacji Narodowej podzielił ocenę organu I instancji, iż akt nadania skarżącemu stopnia nauczyciela mianowanego rażąco naruszał prawo w rozumieniu art. 156 § 1 punkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Art. 28 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty, ustawy – Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 1111, poz. 1194 ze zm.), zwanej też dalej "ustawą nowelizującą", przyznawał bowiem z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego, z określonym dniem, tym nauczycielom, którzy w dniu 31 sierpnia 2000 r. spełniali warunki określone w art. 10 ust. 2 Karty Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 kwietnia 2000 r., po spełnieniu określonych, dodatkowych warunków (warunek zatrudnienia w placówce oświatowej w wymiarze co najmniej ½ obowiązkowego wymiaru zajęć lub, w przypadku ponownego zatrudnienia, brak przerwy w zatrudnieniu dłuższej niż 5 lat). Zgodnie natomiast z art. 10 ust. 2 Karty Nauczyciela w brzmieniu z dnia 5 kwietnia 2000 r. warunkiem nawiązania stosunku pracy z nauczycielem było to, aby bezpośrednio przed mianowaniem wykonywał on nieprzerwanie, zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami, pracę pedagogiczną w szkole w pełnym wymiarze zajęć co najmniej przez 3 lata i w tym okresie uzyskał dwie oceny co najmniej wyróżniające, na zasadach i w trybie określonym w art. 6a, lub bezpośrednio przed mianowaniem wykonywał nieprzerwanie, zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami, pracę pedagogiczną w szkole w pełnym wymiarze zajęć przez 4 lata pracy i na koniec czwartego roku pracy uzyskał co najmniej ocenę dobrą albo bezpośrednio przed mianowaniem wykonywał nieprzerwanie jako nauczyciel akademicki pracę dydaktyczną w szkole wyższej co najmniej przez 3 lata i uzyskał ocenę pozytywną w tym zakresie. Na dzień 5 kwietnia 2000 r. kwalifikacje wymagane do zajmowania stanowiska nauczyciela w poszczególnych typach szkół określało rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określania szkół i wypadków, w których można zatrudniać nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz. U. Nr 98, poz. 433 ze zm.). §§ 2a i 3 tego rozporządzenia wymagały, aby nauczyciel zatrudniony w gimnazjum lub szkole podstawowej (w takich placówkach był zatrudniony skarżący od [...] września 1996 r.) legitymował się dyplomem ukończenia studiów magisterskich, studiów wyższych zawodowych lub studium nauczycielskiego na określonym kierunku. Jak zauważył organ odwoławczy – skarżący legitymuje się dyplomem ukończenia wyższych studiów magisterskich na nauczanym przez siebie kierunku ([...]), ale studia te ukończył dopiero [...] czerwca 2000 r. Zatem w dniu 31 sierpnia 2000 r. skarżący nie spełniał wszystkich warunków określonych w art. 10 ust. 2 Karty Nauczyciela w brzmieniu z dnia 5 kwietnia 2000 r., tj. przez co najmniej 3 (lub 4 lata) nie wykonywał zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami pracy pedagogicznej. Zgodnie bowiem z obowiązującym rozporządzeniem dla zajmowania przez skarżącego stanowiska nauczyciela konieczne było legitymowanie się przez niego dyplomem ukończenia studiów wyższych przez co najmniej 3 lata przed 31 sierpnia 2000 r. Tymczasem, w związku z uzyskaniem dyplomu dopiero [...] czerwca 2000 r. okres ten, w przypadku skarżącego, wyniósł zaledwie 2 miesiące i 10 dni. Powyższe doprowadziło Ministra Edukacji Narodowej do wniosku, że akt nadania skarżącemu stopnia nauczyciela mianowanego na podstawie art. 28 ustawy nowelizującej rażąco naruszył prawo w rozumieniu art. 156 § 1 punkt 2 Kpa, dlatego utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję z dnia [...] maja 2007 r. skarżący przedstawił motywy, którymi kierował się przy wyborze zawodu nauczyciela, opisał swoje osiągnięcia zawodowe, wskazał, że zakwestionowanie nadania stopnia nauczyciela mianowanego doprowadzi do zakwestionowania nadania mu stopnia nauczyciela dyplomowanego. Uznał, że organy powinny uwzględnić wymogi art. 7 Kpa, przywołał orzecznictwo sądowe dotyczące tego przepisu. Nie zakwestionował faktu, że zgodnie z prawem nie mógł otrzymać stopnia nauczyciela mianowanego, ale podkreślił, że organy zignorowały jego interes, zaaprobowały niewłaściwe traktowanie jego osoby, obciążyły go błędami popełnionymi przez innych. Przywołał też przepisy Konstytucji gwarantujące ochronę godności człowieka, dobrego imienia i czci. Wskazał na negatywne konsekwencje zakwestionowania aktu jego mianowania w środowisku zawodowym, a także konsekwencje dla jego życia rodzinnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i powtórzył swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Sąd analizuje zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem materialnym i formalnym obowiązującym w dacie wydania tej decyzji. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga analizowana według wymienionych wyżej kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Bezsporną okolicznością faktyczną sprawy jest to, że skarżący legitymuje się dyplomem ukończenia wyższych studiów magisterskich na nauczanym przez siebie kierunku dopiero od dnia [...] czerwca 2000 r. Wcześniej nie legitymował się żadnym dyplomem ukończenia studiów magisterskich. Poza sporem jest ponadto ta okoliczność prawna, że art. 28 ustawy nowelizującej, na podstawie którego skarżący otrzymał stopień nauczyciela mianowanego, wymagał dla uzyskania przez nauczyciela tego stopnia z mocy prawa, aby nauczyciel spełniał wymagania określone w art. 10 ust. 2 Karty Nauczyciela w brzmieniu z dnia 5 kwietnia 2000 r. Z kolei art. 10 ust. 2 Karty Nauczyciela w brzmieniu z tej daty wymagał określonego stażu nauczycielskiego (3 lub 4 lata) odbytego zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami. Stąd też zasadnie odwołały się organy orzekające w sprawie do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określania szkół i wypadków, w których można zatrudniać nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz. U. Nr 98, poz. 433 ze zm.). Przepisy §§ 2a i 3 tego rozporządzenia wymagały, aby nauczyciel zatrudniony w gimnazjum lub szkole podstawowej legitymował się dyplomem ukończenia studiów. W sprawie nie zaszedł żaden przypadek, w którym zgodnie z prawem można było odstąpić od wymogu wyższego wykształcenia skarżącego. Prowadzi to do wniosku, że zatrudnienie skarżącego w charakterze nauczyciela przed 31 sierpnia 2000 r. nie spełniało wymagań prawnych wynikających z obowiązujących wówczas przepisów. Skarżący przed 31 sierpnia 2000 r. nie wykonywał więc nieprzerwanie, zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami, pracy pedagogicznej, przez co najmniej 3 lata (ewentualnie 4 lata po spełnieniu dodatkowych warunków). Jego zatrudnienie, zgodnie z wymogami prawa, w charakterze nauczyciela przed 31 sierpnia 2000 r. trwało bowiem jedynie 2 miesiące i 10 dni. Przed [...] czerwca 2000 r. (data uzyskania dyplomu studiów wyższych) skarżący nie powinien wykonywać pracy pedagogicznej. Powyższe pozwala uznać, że nadanie skarżącemu stopnia nauczyciela mianowanego, na podstawie art. 28 ustawy nowelizującej, rażąco naruszało prawo (art. 156 § 1 punkt 2 Kpa). Prawidłowe było zatem stwierdzenie nieważności aktu nadania tego stopnia awansu zawodowego. Sąd orzekający w niniejszej sprawie zauważa, iż stwierdzenie nieważności aktu z [...] grudnia 2001 r. znacząco zmienia na niekorzyść sytuację zawodową skarżącego. Jak wynika ze skargi te negatywne konsekwencje dotyczą także jego życia prywatnego. Ponadto stwierdzenie nieważności aktu nadania stopnia nauczyciela mianowanego istotnie podważa legalność nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego. Powyższe nie mogło jednak zmienić zasadniczej w sprawie oceny, iż skarżący w oczywisty sposób nie spełniał wymagań dla uzyskania awansu zawodowego w dniu [...] grudnia 2001 r. na podstawie art. 28 ustawy nowelizującej. Dlatego też Sąd, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.