II SA/Wa 1181/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Protokolant sekr. sąd. Maryla Wiśniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2019 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2019 r. nr: [...] w przedmiocie stwierdzenia z urzędu nieważności decyzji o przyznaniu prawa i wypłacie świadczenia pieniężnego po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej oddala skargę Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2019 r., powołując się na art. 158 § 1, art. 157 § 1, art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.), dalej k.p.a., stwierdził z urzędu nieważność decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego, dalej WBE w W., nr [...] z dnia [...] października 2018 r. o przyznaniu prawa i wypłacie R. K. świadczenia pieniężnego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej. Jak wynika z ustaleń w sprawie, po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 kwietnia 2018 r. sygn. akt I OSK 1357/16 Dyrektor WBE w W. wydał decyzję z dnia [...] lipca 2018 r. (nr [...]) w przedmiocie prawa do świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej. Po rozpatrzeniu odwołania, Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] września 2018 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję Dyrektora WBE w W. z dnia [...] lipca 2018 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Na skutek sprzeciwu strony z dnia 1 października 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 listopada 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1818/18 uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] września 2018 r. Organ, stwierdzając nieważność decyzji Dyrektora WBE w W. z dnia [...] października 2018 r., wskazał, że w zaistniałej sytuacji nie było właściwym przystąpienie przez organ I instancji do ponownego rozpatrzenia sprawy i wydanie decyzji z dnia [...] października 2018 r. o przyznaniu prawa i wypłacie świadczenia pieniężnego, albowiem mimo wydania przez Ministra Obrony Narodowej decyzji z dnia [...] września 2018 r., którą uchylono w całości decyzję Dyrektora WBE w W. z dnia [...] lipca 2018 r. o sposobie realizacji świadczenia pieniężnego i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia, strona wniosła sprzeciw do WSA w Warszawie od decyzji z dnia [...] września 2018 r. W przypadku wniesienia sprzeciwu na decyzję kasacyjną, uprawnienie do rozpatrzenia sprawy, w której wydano tę decyzję, należy do właściwego sądu administracyjnego. Zatem organ I instancji nie miał uprawnień do wydania decyzji z dnia [...] października 2018 r., a podjęcie w tych okolicznościach działań, zmierzających do ponownego rozpatrzenia sprawy, stanowi rażące naruszenie art. 16 § 2 k.p.a. Ponadto w wyniku uchylenia przez WSA w Warszawie, wyrokiem z dnia 16 listopada 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1818/18, decyzji z dnia [...] września 2018 r., to organ odwoławczy władny jest rozpoznać odwołanie od decyzji organu I instancji z dnia [...] lipca 2018 r. o sposobie realizacji świadczenia. W tych okolicznościach rozpatrzenie przedmiotowej sprawy przez organ I instancji pozostawało w oczywistej kolizji z prowadzonym równolegle w tej sprawie postępowaniem sądowoadministracyjnym. To zaś daje podstawę do stwierdzenia, że przy wydawaniu w tym postępowaniu przez organ I instancji decyzji doszło do rażącego naruszenia prawa, tj. art. 16 § 2 k.p.a. oraz art. 15 k.p.a. Istnienie tej wady, w świetle art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora WBE w W. z dnia [...] października 2018 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R. K. zarzucił zaskarżonej decyzji Ministra Obrony Narodowej z [...] marca 2019 r.: naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. i następnie poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji wadliwe uznanie, że w sprawie zachodzą przesłanki do stwierdzenia, że wydana przez Dyrektora WBE w W. decyzja z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie wypłaty i sposobu realizacji świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby nosi znamiona rażącego naruszenia prawa, gdy tymczasem decyzja ta wydana została zgodnie z prawem oraz wytycznymi zawartymi w uzasadnieniu prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2018 r. sygn. akt. I OSK 1357/16. Skarżący zarzucił również organowi błędne przyjęcie, że z uwagi na wniesienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciwu od decyzji Ministra Obrony Narodowej w Warszawie z dnia [...] września 2018 r. nie było możliwie ponowne procedowanie nad sprawą przez Dyrektora WBE w W. Wnoszący skargę wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego w wysokości 3600,00 zł. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd uznał, że kontrolowana decyzja Ministra Obrony Narodowej nie narusza prawa w sposób opisany powyżej, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu, decyzja Dyrektora WBE w W. nr [...] z dnia [...] października 2018 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności. W sprawie wniosku strony skarżącej o wypłatę świadczenia pieniężnego przysługującego za okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej Minister Obrony Narodowej działając, jako organ II instancji, decyzją z dnia [...] września 2018 r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania uchylił w całości zaskarżoną decyzję Dyrektora WBE w W. z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ I instancji nie mógł jednak prowadzić dalej postępowania w tej sprawie, ponieważ decyzja organu II instancji, wydana w wyniku odwołania strony, została zaskarżona jego sprzeciwem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 16 listopada 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1818/18 uchylił decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] września 2018 r. Wobec wydanego przez Sąd rozstrzygnięcia, w przedmiotowym postępowaniu organ odwoławczy ponownie winień rozpatrzeć odwołanie wniesione od decyzji organu I instancji z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...]. W tych okolicznościach rozstrzygnięcie Dyrektora WBE w W. z dnia [...] października 2018 r. nr [...] pozostaje w oczywistej kolizji z rozstrzygnięciami możliwymi do wydania w postępowaniu odwoławczym, którego prowadzenie znajduje umocowanie w art. 15 k.p.a. W takim stanie sprawy ww. decyzja Dyrektora WBE w W. rażąco narusza przepis art.15 k.p.a., bowiem wydana została w sprawie, w której toczyło się postępowanie sądowoadministracyjne w związku ze sprzeciwem wniesionym przez skarżącego do WSA w Warszawie od decyzji kasacyjnej organu II instancji. Podejmowanie w tych warunkach przez organ I instancji działań, zmierzających do ponownego rozpatrzenia sprawy, stanowiło rażące naruszenie art. 16 § 2 k.p.a., w świetle, którego decyzje mogą być zaskarżane do sądu administracyjnego z powodu ich niezgodności z prawem, na zasadach i w trybie określonych w odrębnych ustawach. Istnienie powyższych wad, w świetle art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., uzasadniało stwierdzenie nieważności tej decyzji przez organ nadzorczy. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.