II SA/Wa 1186/13

WyrokWSA w Warszawie2013-08-20

Skład orzekający: Ewa Grochowska-Jung, Andrzej Kołodziej, Adam Lipiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest stwierdzenie wygaśnięcia decyzji przyznającej dodatek mieszkaniowy, która już wygasła z mocy prawa z powodu upływu terminu, na jaki została wydana, oraz czy uzasadnienie decyzji może stanowić podstawę do żądania zwrotu nienależnie pobranego świadczenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja i decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa. Stwierdzono, że nie ma podstaw prawnych do wydania decyzji o wygaśnięciu decyzji, która już wygasła z powodu upływu terminu, na jaki została wydana. Ponadto, żądanie zwrotu nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego nie mogło znaleźć oparcia w uzasadnieniu decyzji, a jedynie w jej rozstrzygnięciu. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta stwierdzającą wygaśnięcie decyzji przyznającej skarżącej dodatek mieszkaniowy. Organ pierwszej instancji stwierdził wygaśnięcie decyzji z powodu rozwiązania umowy najmu lokalu, co miało spowodować utratę tytułu prawnego do lokalu i bezprzedmiotowość decyzji. Skarżąca kwestionowała zasadność wygaśnięcia decyzji i żądanie zwrotu dodatku, powołując się na prawomocny wyrok sądu cywilnego oddalający powództwo o eksmisję.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung (spr.), Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej, Adam Lipiński, Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji przyznającej dodatek mieszkaniowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Prezydent [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...], działając na podstawie art. 162 ust. 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.), stwierdził wygaśnięcie z dniem [...] listopada 2011 r. własnej decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. przyznającej K. G. dodatek mieszkaniowy na okres sześciu miesięcy, tj. od dnia [...] września 2011 r. do dnia [...] lutego 2012 r., z powodu rozwiązania przez zarządcę umowy najmu lokalu [...] ze skutkiem na dzień [...] listopada 2011 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, iż w związku z rozważaniem umowy najmu lokalu [...] ze skutkiem na dzień [...] listopada 2011 r. decyzja o przyznaniu dodatku mieszkalnego stała się bezprzedmiotowa i należało orzec jej wygaśnięcie. Zawarto również stwierdzenie, iż dodatek mieszkaniowy, który wpłynął na konto zarządcy za miesiące grudzień 2011 r. oraz styczeń i luty 2012 r., winien zostać zwrócony. W odwołaniu od powyższej decyzji K. G. podniosła, iż decyzja jest bezpodstawna, bowiem decyzja nr [...] przyznająca dodatek została zrealizowana, a dodatek wypłacony. Stąd niesłuszne jest żądanie zwrotu dodatku za 3 miesiące , tj. XII 2011 r. i I i II 2012 r. Zdaniem odwołującej Urząd Miasta nie posiada żadnego prawomocnego orzeczenia sądowego stwierdzającego, iż odwołująca przestała być najemcą lokalu [...]. Ponadto strona powołała się na pismo M. S. – Dyrektora ZON w Dzielnicy [...]z dnia [...] grudnia 2011 r., skierowane do Wydziału Zasobów Lokalowych Dzielnicy [...] z wnioskiem o rozpatrzenie możliwości cofnięcia wypowiedzenia stosunku najmu K. G. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż organ pierwszej instancji, wydając zaskarżoną decyzję, oparł się na informacji uzyskanej od zarządcy – Administracji Domów Komunalnych [...], z której wynika, że K. G. od dnia [...] listopada 2011 r. zajmuje lokal [...] bez tytułu prawnego, a zatem nie spełnia wymogów, o których mowa w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych. Organ powołał się na art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, zgodnie z którym dodatek mieszkaniowy z zastrzeżeniem art. 7 ust. 3 i 4 przysługuje: 1. najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych, 2. osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, 3. osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych, 4. innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem, 5. osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że organ pierwszej instancji słusznie wygasił decyzję przyznającą stronie dodatek mieszkaniowy, bowiem K. G. z dniem [...] listopada 2011 r. utraciła tytuł prawny do zajmowanego lokalu wskutek wypowiedzenia umowy najmu, a przyczyną tego wypowiedzenia było niezamieszkiwanie najemcy w lokalu przez okres dłuższy niż 12 miesięcy. Tym samym nie spełnia kryteriów określonych w art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, jak również nie spełnia kryteriów wynikających z art. 2 ust. 1 pkt 5 cytowanej ustawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję K. G. wniosła o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r., wskazując, iż powództwo o jej eksmisję z przedmiotowego lokalu zostało oddalone prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., sygn. akt [...]. Zdaniem skarżącej Sąd Rejonowy tym wyrokiem potwierdził jej dotychczasowy tytuł prawny do lokalu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Odnosząc się do zarzutu, skarżącej dotyczącego wyroku Sądu Rejonowego [...] organ wykazał, iż tytuł prawny do lokalu mogłaby skarżąca odzyskać jedynie w przypadku cofnięcia przez Zarząd Dzielnicy [...] wypowiedzenia umowy najmu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., wskazanym jako podstawa prawna wydania utrzymanej w mocy decyzji Prezydenta [...] organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji i stwierdza jej wygaśniecie, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Z przepisu tego jasno wynika, iż bezprzedmiotowość decyzji nie jest jedyną przesłanką stwierdzenia jej wygaśnięcia, lecz trzeba ponadto wykazać, że stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Jest rzeczą niesporną, iż stwierdzenie wygaśnięcia decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. przyznającej K. G. dodatek mieszkaniowy od dnia [...] września 2011 r. do dnia [...] lutego 2012 r. nie leżało w interesie skarżącej. Organy administracji nie wskazały natomiast żadnego obowiązującego przepisu prawnego nakazującego stwierdzenie wygaśnięcia decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego w sytuacji utraty przez pobierającego ten dodatek tytułu prawnego do zajmowanego lokalu, jak również nie wykazały, iż stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji leży w interesie społecznym. Już chociażby z tego powodu skargę należało uznać za zasadną. Przede wszystkim należy jednak zauważyć, iż decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. Prezydent [...] stwierdził wygaśnięcie decyzji, która nie pozostawała już w obrocie prawnym z uwagi na upływ wskazanego w niej terminu na jaki została wydana. Decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] przyznawała bowiem skarżącej dodatek mieszkaniowy na okres 6 miesięcy od dnia [...] września 2011 r. do dnia [...] lutego 2012 r. a więc w dniu [...] kwietnia 2012 r. upłynął już termin ważności tej decyzji. Zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę brak jest podstaw prawnych do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, które nie pozostają już w obrocie prawnym. Należy również zauważyć, iż ani decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...], ani utrzymująca ją w mocy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. nie wskazują żadnego przepisu prawa materialnego, które uzasadniałoby żądanie zwrotu nienależnego pobranej kwoty dodatku mieszkaniowego za miesiąc grudzień 2011 r. oraz styczeń i luty 2012 r. Żądanie zwrotu tej kwoty nie znalazło się ponadto w rozstrzygnięciu decyzji organu pierwszej instancji, lecz w jej uzasadnieniu, co powoduje, iż odmowa decyzji, będąca w istocie treścią decyzji w sprawie stanowiącej przedmiot postępowania nie znajduje odzwierciedlenia w jej uzasdanieniu. Rozstrzygnięcie i uzasadnienie to dwa istotne elementy składowe decyzji. Treść rozstrzygnięcia jest równoznaczna z udzielonym stronie uprawnieniem lub nałożonym na nią obowiązkiem, stanowiącym rezultat stosowania w konkretnym przypadku normy prawa materialnego. Uzasadnienie służy natomiast wyjaśnieniu rozstrzygnięcia i nie mogą z niego wynikać dla strony żadne prawa ani żadne obowiązki. Z tych też powodów uzasadnienie decyzji nie może być samodzielną podstawą prowadzenia egzekucji. Wskazać również należy, że organy obu instancji nie odniosły się również w uzasadnieniach decyzji do treści art. 7 ust. 10 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 z późn. zm.), zgodnie z którym zmiany danych zawartych we wniosku lub deklaracji złożonej przez wnioskodawcę, które nastąpiły w okresie 6 miesięcy od dnia przyznania dodatku mieszkaniowego, nie mają wpływu na wysokość wypłacanego dodatku mieszkaniowego. Treść tego, przepisu została zresztą przytoczona w pouczeniu decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w sprawie przyznania K. G. dodatku mieszkaniowego za okres sześciu miesięcy, tj. od dnia [...] września 2011 r. do dnia [...] lutego 2012 r. w wysokości [...] zł miesięcznie. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem zaprezentowanym przez organ drugiej instancji, iz skarżąca, nie spełniła warunku niezbędnego do uzyskania prawa do dodatku mieszkaniowego, gdyż utraciła tytuł prawny do lokalu i brak było podstaw do wypłaty dodatku mieszkaniowego za okres od grudnia 2011 r. do lutego 2012 r. Inne są przesłanki do przyznania prawa do dodatku mieszkaniowego, a inne do wstrzymania jego wypłaty, żądania zwrotu czy też stwierdzenia wygaśnięcia decyzji przyznającej dodatek mieszkaniowy. W chwili złożenia wniosku skarżąca posiadała tytuł prawny do lokalu i spełniała również wszystkie inne przesłanki przewidziane w ustawie, aby taki dodatek otrzymać. Reasumując, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, zwłaszcza art. 7, 77 § 1, 107, 162 § 1 pkt 1 K.p.a. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. O wstrzymaniu wykonania decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło