II SA/Wa 1189/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, asesor WSA Janusz Walawski, asesor WSA, Andrzej Kołodziej (spr.), Protokolant Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi B.D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek Z.D. Burmistrz Miasta i Gminy P. decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...], na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 z późn. zm.), odmówił wymeldowania B.D. wraz z synami P. i P. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w P.. W uzasadnieniu powołał się na przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 716), orzekającego o niezgodności art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z art. 52 ust. 1 i art. 83 w zw. z art. 2 Konstytucji RP i stwierdził, że do wydania decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego w trybie pierwszej części art. 15 ust. 2 ustawy niezbędne jest spełnienie wyłącznie jednej z dwóch przesłanek określonych w tym przepisie, a mianowicie warunku faktycznego opuszczenia miejsca pobytu stałego bez dokonania obowiązku wymeldowania się. Organ wskazał, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym zeznań wnioskowanych przez strony świadków ustalono, iż w przedmiotowej sprawie nie nastąpiło opuszczenie lokalu przez B.D. i jej synów P. i P.. W odwołaniu od tej decyzji do Wojewody [...] Z.D. zarzucił Burmistrzowi Miasta i Gminy P. błędne ustalenia faktyczne i zupełną dobrowolność w ocenie zebranego materiału dowodowego. W szczególności podał, że bezpodstawnie podważono wywiad środowiskowy dzielnicowego, z którego wynika, iż była żona z dziećmi od ponad roku nie mieszka pod spornym adresem, natomiast przeprowadzono ponowne kontrole Policji, Straży Miejskiej i pracowników Urzędu Miasta, przedłużając w ten sposób postępowanie oraz dając możliwość B.D. upozorowania zamieszkiwania w lokalu. Podniósł też, że bezpodstawnie nie dano wiary zgłoszonym przez niego świadkom, nie wzięto pod uwagę zeznania sądowego syna P., w którym zeznał, że pod wskazanym adresem nie mieszka od czterech lat (zamieszkuje u dziadków w J.), dano za to wiarę zeznaniom świadków B.D., którzy są z nim skonfliktowani oraz, że była żona od 1997 r. nie partycypuje w kosztach utrzymania mieszkania. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 2 kpa w związku z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu podniósł, że Burmistrz Miasta i Gminy P. nie podjął wystarczających kroków celem dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, bowiem z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, dlaczego organ podjął takie, a nie inne rozstrzygnięcie, a nadto, którym świadkom dał wiarę, a którym odmówił wiarygodności. W ocenie Wojewody [...] organ nie ustalił dokładnie, gdzie znajduje się centrum spraw życiowych B.D., z zebranego materiału wynika bowiem, że zamieszkała ona w przedmiotowym lokalu dopiero po wszczęciu postępowania administracyjnego o jej wymeldowanie, natomiast syn P. od kilku lat w nim nie mieszka. W związku z tym zlecił organowi I instancji ustalenie, gdzie faktycznie koncentrują się interesy osobiste i majątkowe B.D. i jaki charakter miały jej wizyty u rodziców w J.. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie B.D. zarzuciła Wojewodzie [...] błędne ustalenia faktyczne, wybiórcze potraktowanie materiału dowodowego i brak wnikliwości co do jego oceny. W uzasadnieniu podała, że z zajmowanego lokalu nigdy się nie wyprowadzała. Wskazała, że miała miejsce kontrola meldunkowa przeprowadzona przez dzielnicowego, której nie wziął pod uwagę organ odwoławczy, podobnie jak nie uwzględnił przeprowadzonego przez niego wywiadu z jej rodzicami w J.. Stwierdziła, że z przeprowadzonych kontroli Policji oraz Urzędu Miasta i Gminy wraz ze Strażą Miejską oraz wywiadu środowiskowego wynika, że przy ul. [...] znajduje się jej i synów centrum życiowe, natomiast świadkowie powołani przez byłego męża są mało wiarygodni, bowiem w większości mieszkają w innych miejscowościach, przebywali tylko i wyłącznie w zakładzie [...], który jest częścią mieszkania z osobnym wejściem oraz przebywali w nim krótko i w określonym czasie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie powołując się na argumenty faktyczne i prawne wskazane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej (§ 1), przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Ponadto, stosownie do przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. orzekającego o niezgodności przepisu art. 9 ust. 2 powołanej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z przepisami art. 52 ust. 1 i art. 83 w zw. z art. 2 Konstytucji RP (Dz. U. Nr 78, poz. 716). Tym samym od dnia utraty mocy obowiązującej przepisu art. 9 ust. 2 ww. ustawy, czyli od dnia 19 czerwca 2002 r. wystarczającą i jedyną przesłanką wymeldowania jest opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Należy w związku z tym stwierdzić, że organy administracji publicznej orzekające w sprawie trafnie przyjęły, iż badaniu i ocenie podlega jedynie ta właśnie przesłanka. Wojewoda [...] wydając zaskarżoną decyzję działał jako organ o charakterze kasacyjnym, powołując się w podstawie rozstrzygnięcia na przepis art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak również poglądem doktryny, organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, lub zostało ono przeprowadzone z naruszeniem przepisów proceduralnych mających wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie organ I instancji zebrał obszerny i wyczerpujący materiał dowodowy, na podstawie którego wydał decyzję administracyjną wymeldowania B.D. wraz z synami P. i P. z lokalu nr [...] w budynku nr [...] przy ul. [...] w P.. Nie jest zatem trafny pogląd organu odwoławczego, że brak było dokładnego ustalenia, gdzie znajduje się centrum spraw życiowych skarżącej. Organ odwoławczy tym samym sam sobie zaprzeczył stwierdzając, że "wymieniona zamieszkała w przedmiotowym lokalu dopiero po wszczęciu postępowania administracyjnego o jej wymeldowanie". Należy zauważyć, że w piśmie Komendy Powiatowej Policji w P. z dnia [...] stycznia 2004 r. dotyczącym kontroli przeprowadzonych pod adresem ul. [...] w P. w dniach 18 grudnia 2003 r.-16 stycznia 2003 r. stwierdzono, że B.D. zamieszkuje pod tym adresem, jej synowie przebywają wraz z nią, lecz większość czasu spędzają u jej rodziców w J., gdyż tam mają warunki do nauki, zaś Z.D. oświadczył, że żona ponownie wróciła do miejsca zamieszkania, gdy złożył wniosek o jej wymeldowanie wraz z synami. Powyższego nie kwestionował w postępowaniu administracyjnym jego uczestnik Z.D., potwierdzając ten fakt również na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. Należy wskazać, że organ administracji publicznej wydając rozstrzygnięcie w sprawie administracyjnej, orzeka w stanie faktycznym i prawnym obowiązującym w dacie jego wydania. Tak więc, już w dacie wydania decyzji z dnia [...] lutego 2004 r. bezspornie centrum spraw życiowych skarżącej i jej synów znajdowało się w lokalu przy ul. [...]. Fakt ten ma decydujące znaczenie dla przyjęcia, iż wydając decyzję o odmowie wymeldowania Burmistrz Miasta i Gminy P. prawidłowo ustalił, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka opuszczenia lokalu przez skarżącą i jej synów. Zatem zbędne było w ocenie Sądu uchylanie tej decyzji i wydawanie zaleceń dla organu I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy. W konsekwencji zaskarżona decyzja Wojewody [...] została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, poprzez błędne zastosowanie art. 138 § 2 kpa, mające istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. O zakresie, w jakim zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu Sąd orzekł na podstawie art. 152 ww. ustawy.