II SA/Wa 1190/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2012 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatkowego uposażenia za rok 2011 postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. J. M. złożył w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że nie może w pełni uczestniczyć w postępowaniu sądowym z uwagi na inwalidztwo i sytuację materialną. Wskazał, że z emerytury w wysokości 4.153 zł oraz wynagrodzenia za pracę w kwocie 360-600 zł (łącznie 4.503 zł miesięcznie), utrzymuje mieszkanie – 900 zł, spłaca kredyt bankowy – 1.400 zł, pokrywa koszty leczenia i rehabilitacji – około 500 zł, a także dokonuje wpłat dobrowolnych na rzecz dzieci w kwocie 2.000 zł miesięcznie oraz ponosi koszty opłat szkolnych w wysokości około 1.000 zł rocznie. Jednocześnie podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną B. M., która nie pracuje zarobkowo, córką J. M. oraz dorosłym synem K. M. Podniósł również, że od grudnia 2010 r. posiada rozdzielność majątkowa z żoną. Wskazał, że posiada mieszkanie o powierzchni 60 m2 oraz papiery wartościowe o wartości 13.000 zł. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Dlatego też pomoc państwa wyrażona w przepisach o prawie pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym skierowana jest do osób, które albo mają bardzo niskie dochody, albo ich w ogóle nie posiadają, tj. do osób, które z uwagi na bardzo ciężką sytuację materialną, często nie mają zaspokojonych nawet podstawowych potrzeb życiowych. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa, z tego względu Sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiedzialny za zasadność i legalność ich wydatkowania, ma obowiązek zbadania, czy strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy, rzeczywiście spełnia przesłanki do przyznania jej tego prawa. Jedynym czynnikiem, od którego ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzależnia możliwość przyznania wnioskującemu żądanej pomocy w ramach prawa pomocy, jest kryterium materialne. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, następuje wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Należy wskazać, że stosownie do art. 239 pkt 1 lit. d ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach ze stosunków pracy i stosunków służbowych, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Z tego względu J. M. w niniejszej sprawie korzysta ze zwolnienia z obowiązku wnoszenia opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. Zgodnie natomiast z art. 262 cytowanej ustawy przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie zaś do art. 245 § 1 i 3 wskazanej wyżej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy, wynika, że łączny dochód gospodarstwa domowego skarżącego wynosi 4.503 zł miesięcznie. W tej sytuacji do niezbędnych kosztów utrzymania należało zaliczyć opłaty związane z mieszkaniem oraz wyżywienie. Wzięto również pod uwagę konieczność spłaty kredytu i leczenia. Powyższe okoliczności pozwalają na stwierdzenie, że choć wnioskodawca żyje wraz z rodziną skromnie, nie pozostaje w niedostatku. Jak już wcześniej wskazano koszty strony, związane z jej udziałem w sprawie, mogą zostać pokryte z budżetu państwa jedynie w przypadku, gdy jej dochody oraz stan majątkowy są istotnie niższe od przeciętnych i często nie wystarczają nawet na zaspokojenie podstawowych potrzeb. Należy również stwierdzić, że przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy uwzględnieniu podlegają zarówno dochody, jak i stałe miesięczne wydatki wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym. W związku z powyższym należy uznać, iż w niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a tym samym, że spełnia przesłanki do przyznania pełnomocnika z urzędu. Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 262 oraz w związku z art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.