II SA/Wa 1190/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania po rozpoznaniu w dniu 03 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. B. na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia daty powstania inwalidztwa postanawia - odrzucić skargę. Wojewódzka Komisja Lekarska (dalej: WKL) Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w W. orzeczeniem w sprawie inwalidztwa i związku inwalidztwa ze służbą z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] orzekła, że D. B. (były funkcjonariusz Policji) jest zdolny do pracy, nie zaliczając badanego do żadnej grupy inwalidów. W uzasadnieniu przedmiotowego orzeczenia stwierdzono, że aktualny stan zdrowia badanego ogranicza jedynie jego zdolność do służby w Policji, w związku z czym brak jest podstaw do orzekania grupy inwalidzkiej. Pismem z dnia [...] lutego 2014 r. D. B. wniósł odwołanie do Okręgowej Komisji Lekarskiej (dalej: OKL) Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w W. od ww. orzeczenia, wnosząc o jego uchylenie i ponowne skierowanie na badania lekarskie. Okręgowa Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w W. orzeczeniem w sprawie inwalidztwa i związku inwalidztwa ze służbą z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] uchyliła orzeczenie WKL z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] i wydała własne, orzekając, że badany jest zdolny do pracy; zaliczyła badanego do trzeciej grupy inwalidów; orzekła, że inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą; orzekła, że inwalidztwo istnieje od [...] kwietnia 2014 r.; orzekła, że inwalidztwo jest czasowe; wyznaczyła termin badania kontrolnego na kwiecień 2017 r. W uzasadnieniu orzeczenia Komisja stwierdziła, że schorzenie wymienione w pkt 1 rozpoznania powoduje u badanego całkowitą niezdolność do służby, nie ograniczając zdolności do pracy, co uzasadnia orzeczenie trzeciej grupy inwalidztwa, orzekając, że inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą, orzekając inwalidztwo na okres trzech lat. Pismem z dnia 09 czerwca 2014 r. D. B. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w zakresie części B pkt 7 orzeczenia, tj. w zakresie orzeczenia, że inwalidztwo istnieje od [...] kwietnia 2014 r., wnosząc o jego uchylenie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, podnosząc, że na orzeczenia o inwalidztwie nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: ppsa, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 ppsa, sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 ppsa). W rozpoznawanej sprawie skarżący przedmiotem skargi uczynił orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w zakresie części B pkt 7 orzeczenia, tj. w zakresie orzeczenia, że orzeczone inwalidztwo istnieje od [...] kwietnia 2014 r. Wskazać należy, że zaskarżone orzeczenie oraz orzeczenie je poprzedzające zostały wydane na podstawie ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t. j. Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 ze zm.). Tryb postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych określa rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 09 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz. U. z 1991 r. Nr 79, poz. 349 ze zm.). Z przepisów tego rozporządzenia wynika, że komisje lekarskie podległe Ministrowi Spraw Wewnętrznych oceniają na podstawie badań lekarskich zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia służby, jak również orzekają m.in. o stopniu uszczerbku na zdrowiu spowodowanym wypadkiem lub chorobami pozostającymi w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby; związku schorzeń i ułomności ze służbą; inwalidztwa i związku tego inwalidztwa ze służbą (§ 1 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia z dnia 09 lipca 1991 r.). Zgodnie z treścią § 1 ust. 1 ww. rozporządzenia, orzeczenia komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych wydawane są w stosunku do: 1) kandydatów do: służby w Policji, służby w Urzędzie Ochrony Państwa, służby w Straży Granicznej, służby w Służbie Więziennej, służby w Państwowej Straży Pożarnej, odbycia przeszkolenia w szkołach i ośrodkach szkolenia resortu spraw wewnętrznych; 2) policjantów; 3) funkcjonariuszy Urzędu Ochrony Państwa; 4) funkcjonariuszy Straży Granicznej; 5) funkcjonariuszy Służby Więziennej; 6) strażaków Państwowej Straży Pożarnej. Stosownie do treści § 15 ust. 1 rozporządzenia z dnia 09 lipca 1991 r., o inwalidztwie funkcjonariuszy Policji, którzy ulegli wypadkowi w związku z wykonywaniem powierzonych im zadań w tej organizacji, a także o związku inwalidztwa ze służbą, komisje lekarskie orzekają na podstawie odrębnych przepisów, a w sprawach nieuregulowanych tymi przepisami – na podstawie rozporządzenia z dnia 09 lipca 1991 r. Z treści rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 16 stycznia 1995 r. w sprawie zasad orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, emerytów i rencistów policyjnych, trybu postepowania i właściwości komisji lekarskich w tych sprawach, sposobu przeprowadzania kontrolnych badań lekarskich oraz wzywania inwalidów na te badania (Dz. U. z 1995 r. Nr 8, poz. 41), przy orzekaniu o inwalidztwie funkcjonariusza komisje lekarskie są zobowiązane w szczególności do: stwierdzenia, czy nastąpiła całkowita utrata zdolności do służby oraz czy istnieje zdolność do pracy, określenia grupy inwalidztwa, do której funkcjonariusz zostaje zaliczony, ustalenia daty lub okresu powstania inwalidztwa, a także daty powstania stwierdzonej grupy inwalidztwa, ustalenia, czy zachodzi potrzeba leczenia, protezowania lub szkolenia przysposabiającego do pracy, ustalenia, czy inwalida wymaga stałej opieki osoby drugiej przy wykonywaniu podstawowych czynności życiowych, ustalenia wskazań i przeciwwskazań dotyczących zatrudnienia inwalidy, ustalenia terminu badania kontrolnego, ustalenia, w odniesieniu do każdej stwierdzonej grupy inwalidztwa, czy inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą oraz czy powstało wskutek wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą, z tytułu których przysługują świadczenia odszkodowawcze (§ 6 rozporządzenia z 16 stycznia 1995 r.). Natomiast za datę powstania inwalidztwa przyjmuje się datę ustaloną przez komisję lekarską. Jeżeli komisja, nie mogąc ustalić daty powstania inwalidztwa, ustaliła okres, w którym ono powstało, za datę powstania inwalidztwa przyjmuje się datę końcową tego okresu. Jeżeli komisja nie mogła ustalić ani daty, ani okresu powstania inwalidztwa, za datę jego powstania przyjmuje się datę zgłoszenia wniosku o świadczenie (§ 7 rozporządzenia z 16 stycznia 1995 r.). W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że wydane w stosunku do skarżącego orzeczenie OKL Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w W. nastąpiło w trybie powyższych regulacji. Wyjaśnić należy, iż komisje lekarskie, oceniające na podstawie badań lekarskich zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia służby w stosunku do podmiotów wymienionych w § 1 ust. 1 rozporządzenia z 09 lipca 1991 r., są organami administracji publicznej i swoje rozstrzygnięcia podejmują w formie decyzji administracyjnych nazywanych orzeczeniami. Orzeczenia tych komisji dzielą się na dwie zasadnicze grupy. Pierwsza z nich obejmuje kwestie zaliczenia danej osoby do określonej kategorii do służby, jak i samej zdolności do służby. Natomiast druga grupa orzeczeń to orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą i stopień inwalidztwa dla celów m.in. emerytalno-rentowych. Takie orzeczenia nie mają samodzielnego bytu. Są one poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Mają one charakter wyłącznie orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i właściwości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do właściwości takich sądów (por. postanowienie WSA w Gliwicach z 11 kwietnia 2011 r. sygn. akt IV SA/Gl 545/10). Z powyższego wynika, że skoro zaskarżone orzeczenie (zaskarżone w części ustalenia daty powstania inwalidztwa) dotyczyło ustalenia daty powstania inwalidztwa, to orzeczenie to należy do drugiej z omawianych grup orzeczeń mniemających samodzielnego bytu i niepodlegających kontroli sądów administracyjnych. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, należy stwierdzić, że rozpoznawana sprawa nie ma charakteru sprawy administracyjnej, rozstrzyganej decyzją administracyjną, nie mieści się także w katalogu aktów prawnych lub czynności, o których mowa w art. 3 § 1 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - i jako taka - nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej. To, iż sprawa należy do właściwości rzeczowej sądu powszechnego powoduje, że nie ma ona charakteru sprawy administracyjnej, a zatem zachodzi niedopuszczalność drogi sądowej. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia. ----------------------- 6