II SA/Wa 1191/15

PostanowienieWSA w Warszawie2016-06-16

Skład orzekający: Iwona Malicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej odmowy wznowienia postępowania, skarżący korzystający z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Skarżący, który korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. d PPSA (sprawy ze stosunków pracy i służbowych), może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, zgodnie z art. 262 PPSA. Rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w takim przypadku jest zbędne i podlega umorzeniu na podstawie art. 249a PPSA. Przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 PPSA, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżący J. S. złożył skargę na postanowienie Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej odmawiające wznowienia postępowania. Po otrzymaniu nieprawomocnego wyroku WSA w Warszawie oddalającego jego skargę, skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazał na swoją trudną sytuację materialną, schorowanie i niskie dochody z emerytury, przy jednoczesnym ponoszeniu stałych kosztów utrzymania.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano J. S. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. 2. Umorzono postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2016 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J. S. na postanowienie Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia: 1. przyznać J. R. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, 2. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 marca 2016 r. oddalił skargę J. R. na postanowienie Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. Skarżący, po otrzymaniu nieprawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem, zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że pozostaje sam w gospodarstwie domowym, jest osobą schorowaną, utrzymuje się z emerytury w wysokości 2.108,53 zł netto (od marca 2016 r.). Skarżący oświadczył, że nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Do stałych kosztów utrzymania zaliczył czynsz za mieszkanie w wysokości 309,89 zł, opłaty za energię elektryczną - 183,80 zł, zakup węgla - 120 zł. Nadto oświadczył, że ponosi wydatki na wyżywienie w kwocie w kwocie 600 zł, na leczenie - 300 zł, na bilet miesięczny - 75 zł, na kartę telefoniczną - 50 zł, środki higieniczne i odzież - około 150 zł, na artykuły biurowe - 50 zł oraz dojazdy do sądów do [...] - 180 zł. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarżący, stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W myśl tego przepisu nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach ze stosunków pracy i stosunków służbowych. Niniejsza sprawa dotyczy właśnie tej kategorii spraw. Zgodnie z art. 249a powołanej ustawy, jeżeli (...) rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Skoro zatem skarżący w tej sprawie jest zwolniony z ustawy z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych, to postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, jako zbędne, należało umorzyć. Natomiast art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron, korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W konsekwencji wniosek strony, która korzysta z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, a występuje o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, podlega rozpoznaniu tylko w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego. W pozostałym bowiem zakresie o zwolnieniu od kosztów sądowych rozstrzyga sama ustawa. Stosownie do art. 245 § 1 i 3 cytowanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że J. R. wykazał, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Jak wynika ze złożonego wniosku, skarżący jest osobą schorowaną, jedyny jego dochód stanowi świadczenie emerytalne w wysokości 2.108 zł netto miesięcznie, które prawie w całości jest przeznaczane na podstawowe koszty utrzymania - wyżywienie, ubranie, leczenie, czynsz, opał, energię elektryczną. W tej sytuacji uznać należy, że strona nie jest w stanie ponieść wydatków na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 239 § 1 pkt 1 lit. d, art. 262, art. 249a oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło