II SA/Wa 1191/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Konrad Łukaszewicz, Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.), , Marcin Kwiatkowski, Protokolant specjalista, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi K.C. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na posiadanie broni palnej do celu sportowego oddala skargę Komendant Główny Policji, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.) oraz art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2019 r. poz. 284) w dniu [...] kwietnia 2019 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...], którą organ pierwszej instancji odmówił K. C. wydania pozwolenia na broń palną do celów sportowych. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji przedstawił ustalony stan faktyczny i dokonał jego oceny w świetle przepisów ustawy o broni i amunicji. Podał, że w wyniku procedury odwoławczej, organ pierwszej instancji uzyskał orzeczenie psychologiczne nr [...] (rok) wydane w dniu [...] grudnia 2018 r. stwierdzające, że wnioskodawca nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy o broni i amunicji i może dysponować bronią oraz orzeczenie lekarskie nr [...] (rok) z dnia [...] grudnia 2018 r., że należy on do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 powyżej określonej ustawy. W związku z niespełnieniem przez skarżącego warunku uzyskania pozytywnego orzeczenia lekarskiego, organ zobowiązany był wydać decyzję o odmowie wydania przedmiotowego pozwolenia. K. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję organu odwoławczego podając, że "oskarża Policję o naruszenie praw człowieka, pacjenta, ochrony danych osobowych do przetwarzania danych wrażliwych i stanu zdrowotnego pacjenta i bez jego zgody do ich wykorzystania i przetwarzania w/w postępowaniu, naruszenia prawa do archiwizacji dokumentów i ich niszczeniu w jednostce policji wojewódzkiej w [...]. To działanie porównywalne do UB, SB, SŁUŻB KOMUNISTYCZNYCH – domagam się za to ścigania i ukarania sprawców winnych możliwości popełnienia przestępstwa". Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), zwanej dalej p.p.s.a. Oceniając niniejszą sprawę w świetle powyższych kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji Komendanta Wojewódzkiego Policji nie naruszają prawa w stopniu kwalifikującym do eliminacji z obrotu prawnego. Na wstępie zauważyć należy, że pozwolenie na broń palną jest wymagane w większości krajów jako warunek konieczny nabycia prawa do posiadania broni. Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2019 r., poz. 284 ze zm.) broń można posiadać na podstawie pozwolenia na broń, wydanego przez właściwego ze względu na miejsce stałego pobytu zainteresowanej osoby lub siedzibę zainteresowanego podmiotu, komendanta wojewódzkiego Policji, a w przypadku żołnierzy zawodowych - właściwego komendanta oddziału Żandarmerii Wojskowej. Wskazane organy upoważnione są również do cofnięcia pozwolenia na broń. Posiadanie i używanie broni palnej stanowi tradycyjnie w polskim systemie prawnym sferę daleko idącej reglamentacji administracyjnoprawnej w celu zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego. Prawa do posiadania broni nie można zaliczyć do kategorii wolności i praw osobistych obywatela w świetle Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zatem, dostęp obywatela do broni poddany jest istotnym ograniczeniom, co wynika zarówno z monopolu państwa na stosowanie środków przymusu, jak i potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zasadnicze znaczenie ma to, że pozwolenie na broń może być wydane tylko wówczas, gdy zaistnieją okoliczności oraz spełnione zostaną warunki ustawowe stanowiące podstawę jego wydania (por. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt II OPS 4/09; publ. ONSA i WSA 2010 r., nr 1, poz. 5). Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji właściwy organ Policji wydaje pozwolenie na broń, jeżeli wnioskodawca nie stanowi zagrożenia dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego oraz przedstawi ważną przyczynę posiadania broni. Pozwolenie na broń wydaje się w szczególności w celach sportowych (ust. 2 pkt 4), przy czym za ważną przyczynę, o której mowa w ust. 1, uważa w tym przypadku udokumentowane członkostwo w stowarzyszeniu o charakterze strzeleckim, posiadanie kwalifikacji sportowych, o których mowa w art. 10b, oraz licencji właściwego polskiego związku sportowego (ust. 3 pkt 3). Stosownie natomiast do art. 15 ust. 3 ww. ustawy osoba, która występuje z wnioskiem o wydanie pozwolenia na broń, lub osoba, która zgłasza do rejestru broń pneumatyczną, przedstawia właściwemu organowi Policji orzeczenia lekarskie i psychologiczne, stwierdzające, że nie należy do osób wymienionych w ust. 1 pkt 2 - 4 (tj. z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1878 ze zm.), o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej, wykazujących istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego, uzależnionych od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych), i potwierdzające, że może dysponować bronią, wydane przez lekarza upoważnionego i psychologa upoważnionego, nie wcześniej niż 3 miesiące przed dniem złożenia wniosku. Z powyższego przepisu wynika, że osoba wnioskująca o pozwolenie na broń ma obowiązek przedstawienia stosownych orzeczeń lekarskich i psychologicznych, zaś celem powyższej regulacji jest ochrona interesu społecznego i wykluczenie takich sytuacji, w których pozwolenie na broń palną uzyskują osoby, których stan zdrowia (ograniczona sprawność psychofizyczna) nie pozwala na dysponowanie bronią w sposób bezpieczny dla społeczeństwa. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 15 ust. 1 pkt 2) i 4) ustawy o broni i amunicji zgodnie z którym, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego lub o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej wykazującym istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego, uzależnionym od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych. Szczegółowe regulacje odnośnie zakresu i sposobu przeprowadzania badań lekarskich i psychologicznych poprzedzających wydanie stosownych orzeczeń zawarte zostały w art. 15a i następnych ww. ustawy. Przepisy te stanowią, iż badanie lekarskie osoby ubiegającej się obejmuje ogólną ocenę stanu zdrowia, ze szczególnym uwzględnieniem układu nerwowego, stanu psychicznego, stanu narządu wzroku, słuchu i równowagi oraz sprawności układu ruchu. Lekarz przeprowadzający to badanie kieruje osobę ubiegającą się na badania psychiatryczne i okulistyczne, a jeżeli uzna to za niezbędne - na inne badania specjalistyczne lub pomocnicze. Natomiast badanie psychologiczne osoby ubiegającej się obejmuje w szczególności określenie poziomu rozwoju intelektualnego i opis cech osobowości, z uwzględnieniem funkcjonowania w trudnych sytuacjach, a także określenie poziomu dojrzałości społecznej tej osoby. Zakres badania psychologicznego może zostać rozszerzony, jeżeli psycholog przeprowadzający to badanie uzna to za niezbędne do prawidłowego określenia sprawności psychologicznej osoby ubiegającej się (art. 15a ust. 2 - 4). Wyniki ww. badań stanowią podstawę wydania orzeczenia lekarskiego i psychologicznego (art. 15f i art. 15g ustawy). Kwalifikacje upoważnionych lekarzy i psychologów przeprowadzających badania określają przepisy art. 15b ust. 1 i art. 15c ust. 1, zaś rejestr upoważnionych lekarzy i psychologów prowadzi i aktualizuje właściwy komendant wojewódzki Policji (art. 15b ust. 2 i art. 15c ust. 2). Zgodnie z art. 15h ust. 1 ww. ustawy, od orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego przysługuje odwołanie wnoszone na piśmie. Uprawnienie do wniesienia odwołania posiada osoba ubiegająca się o pozwolenie na broń oraz komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania tej osoby (ust. 2). Odwołanie wraz z jego uzasadnieniem wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia orzeczenia, za pośrednictwem lekarza lub psychologa, który wydał orzeczenie, do jednego z podmiotów odwoławczych, którymi są: (1) wojewódzkie ośrodki medycyny pracy, a w przypadku gdy odwołanie dotyczy orzeczenia lekarskiego wydanego w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy - instytuty badawcze w dziedzinie medycyny pracy, (2) jednostki służby medycyny pracy podmiotów leczniczych utworzonych i wyznaczonych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, (3) podmioty lecznicze utworzone i wyznaczone przez Ministra Obrony Narodowej. Lekarz lub psycholog, za pośrednictwem którego jest wnoszone odwołanie, przekazuje je wraz z dokumentacją badań do podmiotu odwoławczego w terminie 7 dni od dnia otrzymania odwołania (ust. 4). Badanie w trybie odwołania przeprowadza się w terminie 30 dni od dnia otrzymania odwołania. Koszty badania lekarskiego lub psychologicznego ponosi odwołujący się. Orzeczenie lekarskie lub psychologiczne wydane w trybie odwołania jest ostateczne (ust. 5 - 7). Podkreślenia przy tym wymaga, że ostateczne orzeczenia lekarskie i psychologiczne są niepodważalne i nie podlegają weryfikacji przez organy Policji. Związanie organów Policji ostatecznym orzeczeniem lekarskim i psychologicznym wyklucza możliwość ich oceny w prowadzonych postępowaniach administracyjnych o wydanie lub cofnięcie pozwolenia na broń (por. wyroki NSA z dnia 11 stycznia 2013r. sygn. akt II OSK 1663/11, publ. LEX nr 1341568; z dnia 17 marca 2005 r. sygn. akt OSK 1273/04, publ. LEX nr 189224). Szczegółowe regulacje odnośnie zakresu i sposobu przeprowadzania badań lekarskich i psychologicznych poprzedzających wydanie stosownych orzeczeń zawarte zostały w art. 15a i następnych ww. ustawy. Przepisy te stanowią, iż badanie lekarskie osoby ubiegającej się obejmuje ogólną ocenę stanu zdrowia, ze szczególnym uwzględnieniem układu nerwowego, stanu psychicznego, stanu narządu wzroku, słuchu i równowagi oraz sprawności układu ruchu. Lekarz przeprowadzający to badanie kieruje osobę ubiegającą się na badania psychiatryczne i okulistyczne, a jeżeli uzna to za niezbędne - na inne badania specjalistyczne lub pomocnicze. Natomiast badanie psychologiczne osoby ubiegającej się obejmuje w szczególności określenie poziomu rozwoju intelektualnego i opis cech osobowości, z uwzględnieniem funkcjonowania w trudnych sytuacjach, a także określenie poziomu dojrzałości społecznej tej osoby. Zakres badania psychologicznego może zostać rozszerzony, jeżeli psycholog przeprowadzający to badanie uzna to za niezbędne do prawidłowego określenia sprawności psychologicznej osoby ubiegającej się (art. 15a ust. 2 - 4). Wyniki ww. badań stanowią podstawę wydania orzeczenia lekarskiego i psychologicznego (art. 15f i art. 15g ustawy). Kwalifikacje upoważnionych lekarzy i psychologów przeprowadzających badania określają przepisy art. 15b ust. 1 i art. 15c ust. 1, zaś rejestr upoważnionych lekarzy i psychologów prowadzi i aktualizuje właściwy komendant wojewódzki Policji (art. 15b ust. 2 i art. 15c ust. 2). Zgodnie z art. 15h ust. 1 ww. ustawy, od orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego przysługuje odwołanie wnoszone na piśmie. Uprawnienie do wniesienia odwołania posiada osoba ubiegająca się o pozwolenie na broń oraz komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania tej osoby (ust. 2). Odwołanie wraz z jego uzasadnieniem wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia orzeczenia, za pośrednictwem lekarza lub psychologa, który wydał orzeczenie, do jednego z podmiotów odwoławczych, którymi są: (1) wojewódzkie ośrodki medycyny pracy, a w przypadku gdy odwołanie dotyczy orzeczenia lekarskiego wydanego w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy - instytuty badawcze w dziedzinie medycyny pracy, (2) jednostki służby medycyny pracy podmiotów leczniczych utworzonych i wyznaczonych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, (3) podmioty lecznicze utworzone i wyznaczone przez Ministra Obrony Narodowej. Lekarz lub psycholog, za pośrednictwem którego jest wnoszone odwołanie, przekazuje je wraz z dokumentacją badań do podmiotu odwoławczego w terminie 7 dni od dnia otrzymania odwołania (ust. 4). Badanie w trybie odwołania przeprowadza się w terminie 30 dni od dnia otrzymania odwołania. Koszty badania lekarskiego lub psychologicznego ponosi odwołujący się. Orzeczenie lekarskie lub psychologiczne wydane w trybie odwołania jest ostateczne (ust. 5 - 7). Podkreślenia przy tym wymaga, że ostateczne orzeczenia lekarskie i psychologiczne są niepodważalne i nie podlegają weryfikacji przez organy Policji. Związanie organów Policji ostatecznym orzeczeniem lekarskim i psychologicznym wyklucza możliwość ich oceny w prowadzonych postępowaniach administracyjnych o wydanie lub cofnięcie pozwolenia na broń (por. wyroki NSA z dnia 11 stycznia 2013r. sygn. akt II OSK 1663/11, publ. LEX nr 1341568; z dnia 17 marca 2005 r. sygn. akt OSK 1273/04, publ. LEX nr 189224). Przenosząc powyższe uwagi na stan niniejszej sprawy wskazać należy, że skarżący orzeczeniem lekarskim z dnia [...] grudnia 2018 został zaliczony do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o broni i amunicji i z tego powodu nie może dysponować bronią. Uwzględniając wszystko powyższe podzielić należy stanowisko organu Policji, że w niniejszej sprawie zaistniała obligatoryjna przesłanka do odmowy wydania pozwolenia na broń palną do celów sportowych. Konkludując Sąd stwierdza, że podjęte przez Komendanta Głównego Policji rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń jest prawidłowe. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.