II SA/Wa 1195/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, asesor WSA Janusz Walawski, asesor WSA, Andrzej Kołodziej (spr.), Protokolant Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi G. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 kpa w związku z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, po rozpatrzeniu odwołania G.Z. od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] orzekającej o jej wymeldowaniu wraz z synami D. i K. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, powołując się na art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. orzekający o niezgodności art. 9 ust. 2 ustawy z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji RP, że G.Z. spełniła przesłankę faktycznego opuszczenia miejsca pobytu stałego bez dokonania obowiązku wymeldowania się, co wynika z jej wyjaśnień złożonych w postępowaniu prowadzonym przed organem I instancji. Jej centrum życiowe koncentruje się w miejscowości D. gm. K., a nie w spornym lokalu, zaś podane przez G.Z. przyczyny wyprowadzenia się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego dowodzą, że opuszczenie lokalu miało charakter stanowczy, a przy tym nie poczyniła ona żadnych starań o przywrócenie posiadania i powrót do niego. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie G.Z. podniosła, że ojczym M.M. utrudniał jej i dzieciom zamieszkiwanie w lokalu, z którego była wyrzucana i miały miejsce na tym tle interwencje Policji. Zmuszona była wyprowadzić się ze względu na dzieci, szczególnie chorego syna D., do teścia w miejscowości D., gdzie dzieci chodzą do szkoły. Wskazała nadto, że do spornego lokalu w W. przyjeżdża, lecz na krótko oraz, że dopóki była w stanie, to opłacała czynsz i inne opłaty za mieszkanie. Skarżąca wniosła w związku z tym o przywrócenie jej i dzieciom meldunku, gdyż chciałaby wrócić do W. i normalnie żyć. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie powołując się na argumenty wskazane w zaskarżonej decyzji, a nadto podniósł, że w świetle wykładni sądowoadministracyjnej o opuszczeniu lokalu na skutek przeszkód stawianych przez jego dysponenta można mówić, w rozumieniu przepisu art. 15 ust. 2 ustawy, wyłącznie wtedy, gdy dana osoba nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.). Przepis ten statuował dwie przesłanki, których łączne spełnienie umożliwiało wydanie decyzji w przedmiocie wymeldowania, a mianowicie: 1) osoba utraciła uprawnienie wymienione w art. 9 ust. 2 ustawy i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, 2) osoba, która bez wymeldowania opuściła miejsce pobytu stałego, nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca pobytu nie można ustalić. Przepis art. 9 ust. 2 nakładał na osobę dokonującą zameldowania na pobyt stały lub czasowy na ponad 2 miesiące obowiązek przedstawienia organowi meldunkowemu potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 maja 2002 r. orzekł o niezgodności art. 9 ust. 2 powołanej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z przepisami art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji RP (Dz. U. Nr 78, poz. 716). W konsekwencji tego orzeczenia z dniem 19 czerwca 2002 r. przepis art. 15 ust. 2 stanowi, że do wydania decyzji o wymeldowaniu niezbędne jest spełnienie wyłącznie jednej z dwóch przesłanek w nim określonych, czyli warunku faktycznego opuszczenia miejsca pobytu stałego bez dokonania obowiązku wymeldowania się. W rozpatrywanej sprawie wystąpienie powyższej przesłanki w stosunku do G.Z. i jej dzieci D. i K. nie budzi wątpliwości. Sama skarżąca przesłuchana w postępowaniu administracyjnym w dniu [...] lutego 2004 r. podała, że w lokalu nr [...] przy ul. [...] nie mieszka od 1995 r., gdy dzieci zaczęły uczęszczać do szkoły podstawowej w P. gm. K. i zamieszkali razem z mężem w miejscowości D., a ona podjęła pracę w P.. Tam też koncentruje się ich życie osobiste. Skarżąca stwierdziła też, że meldunek jest jej potrzebny, bo podjęła studia, a syn w przyszłości zamierza uczyć się w W. oraz, że dobrowolnie się nie wymelduje. Co prawda w skardze podniosła, że do opuszczenia spornego lokalu została zmuszona przez ojczyma utrudniającego jej zamieszkanie, lecz w aktach brak jakichkolwiek dowodów potwierdzających próby dążenia do przywrócenia posiadania. Powoływanie się przy tym na chorobę syna, który potrzebuje spokoju również nie ma w tym zakresie znaczenia, podobnie jak opłacanie przez skarżącą opłat za mieszkanie. Należy wyraźnie podkreślić, że zameldowanie czy też wymeldowanie jest czynnością materialno-techniczną niemającą w obecnym stanie prawnym związku z uprawnieniami do lokalu i służy wyłącznie celom ewidencyjnym. Organy meldunkowe mają obowiązek zapewnienia zgodności pomiędzy stanem faktycznym, a zapisami w ewidencji ludności i w celu realizacji tego obowiązku mogą wymuszać na obywatelach określone zachowania służące rejestracji miejsca pobytu osób podlegających obowiązkowi meldunkowemu. Mogą również poprzez rozstrzygnięcia władcze zastępować takie zachowania. Taki też charakter ma decyzja organu I instancji, jak też zaskarżona decyzja Wojewody [...], przy wydaniu których Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku.