II SA/Wa 1196/24
WyrokWSA w Warszawie2024-10-29
Skład orzekający: Andrzej Kołodziej, Joanna Kube, Joanna Kruszewska-Grońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania sądowego może być uwzględniona z powodu udziału w składzie orzekającym sędziego, któremu po prawomocnym zakończeniu sprawy uchylono immunitet i zastosowano tymczasowe aresztowanie?Ratio decidendi
Skarga o wznowienie postępowania na podstawie art. 271 pkt 1 p.p.s.a. jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy w składzie sądu orzekała osoba nieuprawniona lub wyłączona z mocy ustawy. Udział sędziego, który w czasie rozpoznania sprawy miał pełne uprawnienia do orzekania, nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania, nawet jeśli po prawomocnym zakończeniu sprawy doszło do uchylenia jego immunitetu i zastosowania tymczasowego aresztowania. Brak bezstronności sędziego jest przesłanką do wyłączenia sędziego w toku postępowania, a nie podstawą wznowienia po prawomocnym zakończeniu sprawy.Stan faktyczny
Skarżący F. D. wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie z 7 marca 2024 r., który oddalił jego skargę na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego odmowną w sprawie świadczenia mieszkaniowego. Skarżący powołał się na fakt, że w składzie orzekającym był sędzia Tomasz Szmydt, któremu po prawomocnym zakończeniu sprawy uchylono immunitet i zastosowano tymczasowe aresztowanie z powodu podejrzenia popełnienia przestępstwa.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę o wznowienie postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), , Protokolant referent Magdalena Morawiec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2024 r. sprawy ze skargi F. D. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 1278/23 oddala skargę
Wyrokiem z 7 marca 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 1278/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Sędzia WSA Danuta Kania (przewodniczący składu orzekającego i sprawozdawca), Sędzia WSA Tomasz Szmydt i Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, po rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym, oddalił skargę F. D. (dalej: "skarżący") na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego (dalej: "organ") z [...] kwietnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia mieszkaniowego. Orzeczenie to jest prawomocne od 9 kwietnia 2024 r. wskutek niezaskarżenia go przez żadną ze stron postępowania. Nadto żadna ze stron postępowania nie wniosła o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Natomiast, w skierowanym do tutejszego Sądu, piśmie z 18 czerwca 2024 r., sprecyzowanym pismem z 12 lipca 2024 r., skarżący wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego ww. prawomocnym orzeczeniem, powołując się na art. 271 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a.").
W uzasadnieniu skargi o wznowienie postępowania skarżący podał, że w wydaniu powyższego wyroku brał udział sędzia Tomasz Szmydt, któremu 9 maja 2024 r. Sąd Dyscyplinarny przy Naczelnym Sądzie Administracyjnym (dalej: "NSA") uchylił immunitet, zezwolił na jego zatrzymanie i zastosowanie wobec niego tymczasowego aresztowania. W związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa z art. 130 Kodeksu karnego, zagrożonego karą dożywotniego pozbawienia wolności, od 16 maja 2024 r. jest on poszukiwany listem gończym wystawionym przez [...] Wydział Zamiejscowy Departamentu do Spraw Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji Prokuratury Krajowej w [...]. Dlatego skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia.
W odpowiedzi na skargę organ pozostawił do uznania Sądu żądanie wznowienia postępowania sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 270 p.p.s.a, w przypadkach przewidzianych w dziale VII p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem.
Zgodnie z art. 271 pkt 1 p.p.s.a, można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia.
Z kolei w myśl art. 280 § 1 p.p.s.a., sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę o wznowienie odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę.
Kierując niniejszą sprawę do rozpoznania na rozprawie, tutejszy Sąd stwierdził, że skarga o wznowienie postępowania została wniesiona z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 277 p.p.s.a. Wedle ww. przepisu, skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy.
Informacja o podjęciu 9 maja 2024 r. uchwały przez Sąd Dyscyplinarny przy NSA o uchyleniu immunitetu sędziemu Tomaszowi Szmydtowi w tym samym dniu została przekazana do publicznej wiadomości, a skargę o wznowienie skarżący nadał do tutejszego Sądu 18 czerwca 2024 r. w Urzędzie Pocztowym w [...], zatem dochował terminu określonego w art. 277 p.p.s.a.
Ponadto skarżący powołał się na ustawową podstawę wznowienia - art. 271 pkt 1 p.p.s.a. W tym kontekście podkreślił wagę przestępstwa, o którego popełnienie jest podejrzany Tomasz Szmydt, zarzucając w ww. skardze z 18 czerwca 2024 r. o wznowienie postępowania, że podczas rozpoznawania jego sprawy o sygn. akt II SA/Wa 1278/23, sędzia Tomasz Szmydt nie dawał gwarancji bezstronności, niezależności i niezawisłości.
Natomiast uznając skargę o wznowienie postępowania za nieuzasadnioną merytorycznie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie miał na względzie, iż osobą nieuprawnioną, w rozumieniu przepisu art. 271 pkt 1 p.p.s.a., jest osoba niebędąca sędzią lub sędzia, który nie ma uprawnień do orzekania w danym sądzie administracyjnym (vide wyroki NSA z 26 września 2014 r., sygn. akt I OSK 636/14 i z 21 kwietnia 2015 r., sygn. akt I GSK 808/13 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). Zaakcentować trzeba, że kwestia braku bezstronności sędziego, jako przesłanka wyłączenia na zasadzie iudex suspectus (vide art. 19 p.p.s.a.) nie jest tożsama z kwestią niewłaściwej obsady sądu, o której mowa w art. 271 pkt 1 p.p.s.a. (vide wyrok NSA z 5 lutego 2020 r., sygn. akt I OSK 1394/18).
Jak wskazuje argumentacja skargi o wznowienie postępowania, skarżący błędnie utożsamił okoliczność prawną braku bezstronności sędziego ze składu orzekającego z podstawą wznowieniową niewłaściwej obsady sądu. Tymczasem w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1278/23, zarówno w dacie wydania wyroku, tj. 7 marca 2024 r., jak i w dniu jego uprawomocnienia się, tj. 9 kwietnia 2024 r., nie istniały okoliczności poddające w wątpliwość prawidłowość obsadzenia składu orzekającego. Podczas rozpoznania ww. sprawy Tomasz Szmydt był sędzią orzekającym w Wydziale II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Przywołane przez skarżącego okoliczności jak podejrzenie o popełnienie przestępstwa z art. 130 Kodeksu karnego (tj. szpiegostwa), wystawienie listu gończego czy uchylenie immunitetu wystąpiły po prawomocnym zakończeniu sprawy skarżącego.
Wyjaśnić też należy, iż instytucją mającą zagwarantować rozpoznanie sprawy przez bezstronny sąd jest wniosek o wyłączenie sędziego, a nie skarga o wznowienie postępowania, jak to mylnie przyjął skarżący. Skoro zaś ww. instytucja ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą, to można z niej skorzystać w toku postępowania, a nie po jego prawomocnym zakończeniu, gdy nie toczy się już postępowanie w danej sprawie (vide postanowienie NSA z 21 lipca 2011 r., sygn. akt II OZ 541/11). W tym miejscu odnotować wypada, że w dniu 10 lutego 2024 r. skarżącemu osobiście doręczono pismo Sądu z 5 lutego 2024 r. informujące o rozpoznaniu sprawy o sygn. akt II SA/Wa 1278/23 w trybie uproszczonym i składzie orzekającym. Zatem skarżący miał możliwość uprzedniego złożenia wniosku o wyłączenie sędziego (art. 19 p.p.s.a.), jednak takiego żądania nie zgłosił.
Wskazane przez skarżącego zdarzenia, jako niemające żadnego wpływu na rozpoznanie jego sprawy o sygn. akt II SA/Wa 1278/23, nie mieszczą się w ramach podstaw wznowieniowych wymienionych w art. 271-273 p.p.s.a. Również poruszona (na tle tych zdarzeń) kwestia braku bezstronności członka składu orzekającego nie mogła stanowić podstawy wznowieniowej, bo nie oznacza braku właściwej obsady sądu, lecz - jak już wzmiankowano - mogła być przedmiotem wniosku o wyłączenie sędziego, który to wniosek był dopuszczalny w toku postępowania sądowoadministracyjnego.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło