II SA/Wa 1197/12

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego P. K. pełnomocnika z urzędu M. K. o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi M. K. na postanowienie Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: odmówić przyznania ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego P. K. wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wyrokiem z dnia 12 lutego 2013 r. została oddalona skarga M. K. na postanowienie Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania. W dniu 29 i 30 września 2013 r. M. K. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Skarżący wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania opisanej czynności procesowej nie złożył wniosku o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w piśmie z dnia 8 października 2013 r. wezwał skarżącego, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, do uzupełnienia jego braku formalnego przez złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zarządzeniem z dnia 26 listopada 2013 r. pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Pismem z dnia 10 grudnia 2013 r. M. K. wniósł zażalenie na powyższe zarządzenie. Zarządzeniem z dnia 7 stycznia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia z dnia 10 grudnia 2013 r. W odpowiedzi skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od zażalenia na zarządzenie z dnia 26 listopada 2013 r. Postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2014 r., wydanym przez referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówiono M. K. przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia 2 maja 2014 r. skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia. Postanowieniem z dnia 27 czerwca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia 10 lipca 2014 r. M. K. wniósł zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 czerwca 2014 r., które zostało oddalone postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2014 r., sygn. akt I OZ 669/14. Pismem z dnia 8 września 2014 r. ponownie wezwano M. K. do uiszczenia, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia, wpisu sądowego od zażalenia na zarządzenie z dnia 26 listopada 2013 r. Po sprawdzeniu w Rejestrze Opłat Sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ustalono, że do dnia 7 listopada 2014 r. skarżący nie uiścił należnej opłaty sądowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 26 listopada 2014 r, odrzucił zażalenie na zarządzenie z 26 listopada 2013 r. W dniu 3 marca 2015 r. po raz kolejny odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy. Sprzeciw od ww. postanowienia został odrzucony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 15 czerwca 2015 r. Zażalenie na to postanowienie zostało oddalone mocą postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2015 r. W dniu 25 października 2016 r. wobec zmiany okoliczności przyznano skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Okręgowa Izba Radców Prawnych w [...] na pełnomocnika skarżącej wyznaczyła radcę prawnego P. K. W dniu 12 grudnia 2016 r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie opinia prawna "w przedmiocie braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2016 r. sygn. akt I OZ 1079/15 wydanego w sprawie ze skargi M. K., sygnatura akt II SA/Wa 1179/12". Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 20 grudnia 2016 r. oddalił zażalenie na zarządzenie z dnia 26 listopada 2016 r. W sprawie zważono, co następuje. W myśl art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze. zm.) wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Przechodząc do oceny wniosku o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu wskazać należy, że przepis art. 250 p.p.s.a. nie nakłada obowiązku uwzględnienia każdego wniosku pełnomocnika o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzja o przyznaniu pomocy prawnej oznacza bowiem, że Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu i że Sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Oznacza to konieczność ustalenia przez Sąd, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona (tak: w postanowieniu NSA z dnia 9 stycznia 2014 r., sygn. akt I OZ 1226/13; por. także: wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2010 r. sygn. akt I FSK 1648/08; postanowienie NSA z dnia 21 października 2010 r. sygn. akt II FSK 83/09, wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2015 r. I GSK 2012/13 LEX nr 1748630 wyrok WSA w Łodzi z dnia 11 grudnia 2013 r. III SA/Łd 957/13 LEX nr 1407803, postanowienie NSA z dnia 21 października 2010 r., II FSK 83/09, postanowienie NSA z dnia 8 stycznia 2010 r., I FSK 1648/08, postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., OZ 720/04 – wszystkie przywołane w niniejszym postanowieniu orzeczenia, dostępne są na stronie internetowej www.cbois.nsa.gov.pl). Oznacza to konieczność ustalenia przez Sąd (referendarza sądowego), czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona (tak: w postanowieniu NSA z dnia 9 stycznia 2014 r., sygn. akt I OZ 1226/13; por. także: wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2010 r. sygn. akt I FSK 1648/08; postanowienie NSA z dnia 21 października 2010 r. sygn. akt II FSK 83/09). Nie budzi przy tym większych wątpliwości, że w ramach oceny referendarza sądowego czy pomoc prawna w sprawie została rzeczywiście udzielona mieści się nie tylko zbadanie dokonania przez pełnomocnika z urzędu jakichkolwiek czynności procesowych, ale również ocena czy działania te wykonywane były z zachowaniem należytej staranności. W niniejszej sprawie należy odmówić przyznania wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu, gdyż pełnomocnik w istocie pomocy prawnej nie udzielił. Wskazać należy, że sporządzona w niniejszej sprawie opinia prawna nie odnosi się do meritum sprawy, a dotyczy postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2015 r., (wskazano w opinii błędna datę postanowienia - 2016 r.) które wydane zostało w postępowaniu wpadkowym dotyczącym przyznania prawa pomocy. Trudno uznać, że opinia dotycząca tego postanowienia w istocie powoduje, że pomoc prawna została udzielona. W niniejszej sprawie skarżący po oddaleniu jego skargi uchybił terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Postępowanie w tej kwestii zostało zakończone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2016 r., a wiec wydanym już po złożeniu ww. opinii prawnej. Z akt sprawy nie wynika, by pełnomocnik złożył jakiekolwiek pismo procesowe przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w tej kwestii, które broniłoby stanowisko skarżącego w kluczowych argumentach skarżącego na temat złożenia jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia uzasadnienia, samego wniosku o uzasadnienie wyroku. Z powyższego wynika zatem, że pełnomocnik nie udzielił stronie skarżącej realnej pomocy w zakresie nadania skardze biegu. Z tego względu nie można uznać, że pomoc prawna została stronie udzielona, co stanowi podstawę do odmówienia wynagrodzenia za pomoc prawną. W związku z powyższym, w myśl art. 250 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.