II SA/Wa 1197/12

PostanowienieWSA w Warszawie2017-03-27

Skład orzekający: Sędzia WSA Sławomir Antoniuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy radcy prawnemu przysługuje wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, jeśli opinia ta dotyczy postanowienia wydanego w postępowaniu wpadkowym, a nie meritum sprawy?
Ratio decidendi
Radcy prawnemu ustanowionemu z urzędu przysługuje wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, nawet jeśli opinia ta odnosi się do kwestii proceduralnych związanych z prawem pomocy, a nie do meritum sprawy. Sąd uznał, że czynności podjęte przez pełnomocnika wymagały znacznego nakładu pracy, co uzasadnia przyznanie wynagrodzenia w wysokości 75% opłaty, powiększonej o podatek VAT.
Stan faktyczny
Radca prawny P. K. wniósł sprzeciw od postanowienia starszego referendarza sądowego odmawiającego przyznania mu wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu. Referendarz odmówił przyznania wynagrodzenia, uznając, że pełnomocnik nie udzielił pomocy prawnej, a sporządzona opinia prawna nie odnosiła się do meritum sprawy, lecz do postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanego w postępowaniu wpadkowym. Pełnomocnik w sprzeciwie podniósł, że udzielił realnej pomocy prawnej, zbadał akta sprawy i odniósł się do podstaw wniesienia skargi kasacyjnej, a zarzuty referendarza są obraźliwe.
Rozstrzygnięcie
Przyznano ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego P. K. kwotę 180 zł oraz kwotę 41,40 zł tytułem podatku VAT, jako wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu radcy prawnego P. K. od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 16 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 1197/12 o odmowie przyznania ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego P. K. kwotę 180 zł (słownie: sto osiemdziesiąt złotych) oraz kwotę 41,40 zł (słownie: czterdzieści jeden złotych 40/100) stanowiącą 23% podatku VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Postanowieniem z dnia 16 lutego 2017 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego P. K. wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi M. K. na postanowienie Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. W ocenie starszego referendarza sądowego pełnomocnik ustanowiony z urzędu pomocy prawnej nie udzielił. Wskazał, że sporządzona w sprawie opinia prawna nie odnosi się do meritum sprawy, a dotyczy postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2015 r., które wydane zostało w postępowaniu wpadkowym dotyczącym przyznania prawa pomocy. Postępowanie w tej kwestii zostało zakończone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2016 r., a więc w wydanym już po złożeniu opinii prawnej. Nadto podniósł, iż z akt sprawy nie wynika, by pełnomocnik skarżącego złożył jakiekolwiek pismo procesowe przez Naczelnym Sądem Administracyjnym, które broniłoby stanowisko skarżącego w kluczowych argumentach na temat złożenia jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu samego wniosku o uzasadnienie wyroku. Odpis powyższego postanowienia doręczono pełnomocnikowi z urzędu w dniu 22 lutego 2017 r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru k. 723 akt sądowych). W dniu 28 lutego 2017 r. radca prawny P. K. wniósł sprzeciw od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 16 lutego 2017 r. W uzasadnieniu wskazał, iż pełnomocnik zbadał obszerne akta sprawy i udzielił skarżącemu realnej pomocy prawnej, a orzeczenie referendarza jest nieprawidłowe. W ocenie pełnomocnika stwierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, a odnoszące się do tego co pełnomocnik powinien zrobić, a czego nie zrobił, są obraźliwe oraz stawiają pełnomocnika w negatywnym świetle, naruszają jego dobre imię i podważają jego kompetencje. Nadto podniósł, że w sporządzonej opinii prawnej odniósł się tego, czy w jego ocenie są podstawy do wniesienia skargi w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Przepis ten miał zastosowanie w niniejszej sprawie ponieważ postępowanie w sprawie zostało wszczęte przed dniem 15 sierpnia 2015 r, a więc przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do art. 250 § 1 powoływanej ustawy, ustanowionemu w ramach instytucji prawa pomocy radcy prawnemu przysługuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stawki opłat i zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1715), które weszło w życie z dniem 2 listopada 2016 r. Z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b tego rozporządzenia wynika, że opłaty w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej – 50% opłaty określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji sprawy nie prowadził ten sam radca prawny – 75% tej opłaty, w oby przypadkach nie mniej niż 120 zł. Ponadto w myśl § 4 ust. 3 rozporządzenia, opłatę za czynności radcy prawnego ustanowionego z urzędu podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. W niniejszej sprawie pomoc udzielona skarżącemu, za którą należy się pełnomocnikowi z urzędu stosowna opłata, polegała na złożeniu do akt sprawy opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Zgodnie z § 4 ust. 1 i 2 powołanego rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. 2. Ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej 150% opłat określonych w rozdziałach 2-4, następuje z uwzględnieniem: 1) nakładu pracy radcy prawnego, w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu; 2) wartości przedmiotu sprawy; 3) wkładu radcy prawnego w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie; 4) stopnia zawiłości sprawy, w szczególności trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. Należy stwierdzić, że przedmiotowa sprawa jest obszerna. Jednakże podjęte przez pełnomocnika skarżącego czynności wymagały znacznego nakładu pracy. Z tego względu za adekwatne do udziału radcy prawnego w tym postępowaniu uznano wynagrodzenie w wysokości 75% opłaty tj. 180 zł. Stosownie do powołanych wyżej przepisów ustalono, że należne pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenie powinno być podwyższone o podatek od towarów i usług, wynoszący na dzień wydania niniejszego postanowienia 23%. Oznacza to, że kwota podatku wynosi 41,40 zł. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 260 w zw. z art. 250 § 1 P.p.s.a. oraz § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b, a także § 4 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu, orzekł jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło