II SA/Wa 1201/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-08-27
Skład orzekający: Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej odmowy świadczenia w drodze wyjątku ze spraw ubezpieczeń społecznych, skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa i czy może mu być przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu?Ratio decidendi
Skarżący w sprawie dotyczącej odmowy świadczenia w drodze wyjątku ze spraw ubezpieczeń społecznych jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e PPSA. W zakresie zastępstwa procesowego, prawo pomocy może być przyznane w części, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W sytuacji trudnej sytuacji materialnej skarżącego, uzasadnione jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu.Stan faktyczny
J. M. złożył skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą przyznania mu renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. Wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Skarżący wskazał na bardzo trudną sytuację materialną, wskazując, że jego jedynym dochodem jest zasiłek pielęgnacyjny, a pozostaje na utrzymaniu matki.Rozstrzygnięcie
Przyznano J. M. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2010 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, adwokata w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2010 r. znak [...] w przedmiocie odmowy świadczenia w drodze wyjątku postanawia: przyznać J. M. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.
J. M., wraz ze skargą na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy przyznania mu renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Powyższy wniosek uzupełnił w zakreślonym przez Sąd terminie, składając wypełniony formularz PPF.
Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, adwokata.
W uzasadnieniu wniosku wskazał, że jego jedyny dochód stanowi zasiłek pielęgnacyjny, w wysokości 153 zł, co nie wystarcza nawet na wykupienie leków. Jednocześnie podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z matką, J. M., która otrzymuje emeryturę oraz dodatek pielęgnacyjny – łącznie 1.349, 58 zł. Skarżący oświadczył, że pozostaje na utrzymaniu matki. Ponadto wskazał, że mieszka w mieszkaniu kwaterunkowym o powierzchni 35 m2 i nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności, ani przedmiotów wartościowych.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Na wstępie należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie na skarżącym nie ciąży obowiązek poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych.
Stosownie bowiem do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Przedmiotem skargi J. M. jest odmowa przyznania mu przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych świadczenia w drodze wyjątku.
Oznacza to, że w niniejszej sprawie skarżący z mocy prawa zwolniony jest całkowicie z obowiązku wnoszenia opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków.
Z uwagi na powyższe, rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jest zbędne i nie podlega ocenie w zakresie przesłanek ustawowych.
Natomiast należało zbadać, czy jest zasadny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie, dotyczącym zastępstwa prawnego.
Zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających
z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Stosownie do art. 245 § 1 i 3 wskazanej wyżej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz akt administracyjnych wynika, że w chwili obecnej sytuacja skarżącego jest bardzo trudna – jest osobą chorą od wielu lat, niezdolną do pracy, otrzymuje jedynie zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł i dlatego pozostaje na utrzymaniu swojej matki, osoby niezdolnej do samodzielnej egzystencji, która łącznie otrzymuje 1.349,58 zł (emerytura wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym).
Należy więc uznać, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i matki, a tym samym, że spełnia przesłanki do przyznania pełnomocnika z urzędu.
Jednocześnie - w związku z tym, że skarżący, wnosząc o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, wskazał, że jego wniosek obejmuje przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia zarówno radcy prawnego, jak i adwokata – przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Brak jest bowiem podstaw, aby przyznać prawo pomocy również w zakresie ustanowienia adwokata, ponieważ w danej sprawie można ustanowić dla strony tylko jednego pełnomocnika z urzędu.
Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 262 oraz w związku z art. 254 § 1 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło