II SA/Wa 1201/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędziowie WSA Olga Żurawska – Matusiak, Andrzej Góraj (spr.), , Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2015 r. sprawy ze skargi T. P. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji – oddala skargę – Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] kwietnia 2014 r. utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] lutego 2014 r. w sprawie zwolnienia [...] T. P. ze służby w Policji, na podstawie przepisu art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji. Organ w trakcie postępowania administracyjnego ustalił, że funkcjonariuszowi został postawiony zarzut przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w W., popełnienia przestępstwa określonego w art. 191 § 1 i 157 § 2 K.k. Ustalił też, że w trakcie toczącego się wobec strony postępowania karnego, Sąd Rejonowy w W. wydał postanowienie (utrzymane w mocy przez Sąd odwoławczy), o zastosowaniu wobec funkcjonariusza środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania, oraz o wszczęciu poszukiwań oskarżonego listem gończym z uwagi na fakt, że funkcjonariusz podejmuje celowe działania mające utrudniać toczące się przeciwko niemu postępowanie karne. Powyższe okoliczności w ocenie organu sprawiły, że strona utraciła przymioty konieczne do pozostawania w szeregach Policji. Wszelkie bowiem niepraworządne zachowania policjanta, lub nawet podejrzenia o takie zachowania, muszą skutkować wykluczeniem takiej osoby z szeregów Policji. Pozostają bowiem w sprzeczności z rotą ślubowania policjanta a także z wymogami opisanymi w art. 25 ustawy o Policji. Organ nie znalazł też podstaw ku temu, aby zawiesić niniejsze postępowanie. Podstawa prawna w oparciu o którą toczyło się ono, wyklucza możliwość uznania postępowania karnego, jako zagadnienia wstępnego rzutującego na rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Od powyższego rozstrzygnięcia skargę do tut. Sądu wywiódł T. P. wnosząc o jego uchylenie i zarzucając mu naruszenie : - art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nieuwzględnienie, że postępowanie karne toczące się wobec strony nie zostało prawomocnie zakończone a w konsekwencji funkcjonariusza chroni zasada domniemania niewinności - art. 7, 77 § 1, 80 i 140 K.p.a. przez powielenie dowolnej oceny materiału dowodowego dokonanej przez organ I instancji a w konsekwencji brak zebrania wyczerpującego materiału dowodowego i brak jego rzetelnej analizy. W uzasadnieniu skargi podkreślono przede wszystkim okoliczność, ze prowadzenie postępowania karnego wobec policjanta, nie pozbawiło go przymiotów koniecznych do pozostania w szeregach Policji. Wskazano również na fakt uchylenia przez Sąd środka zapobiegawczego orzeczonego wobec skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w skarżonym rozkazie personalnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr. 153, poz. 1269 z późn. zm.) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotowy rozkaz personalny według powyższych kryteriów, uznać należy, iż winien się on ostać w obrocie prawnym. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do ustalenia tego, czy w realiach faktycznych sprawy, istniał ważny interes służby uzasadniający zwolnienie skarżącego ze służby. Na tą okoliczność powołuje się bowiem art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji, będący podstawą wydania skarżonej decyzji. W myśl powyższego przepisu, można zwolnić policjanta ze służby, gdy wymaga tego ważny interes służby. Jest więc to uprawnienie przyznane organowi w sytuacji, gdy dojdzie do przekonania, że interes społeczny przewyższa słuszny interes strony. Co się tyczy pojęcia "ważnego interesu służby", to należy je odczytywać łącznie z treścią art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, który to przepis stawia warunek, aby służbę w Policji pełniły tylko osoby o nieposzlakowanej opinii. Wprowadzenie takiego wymogu jest uzasadnione specyfiką pracy w organach ścigania, a także celami jakie formacja ta ma realizować. Policja ma bowiem gwarantować obywatelom ochronę przed wszelkimi działaniami sprzecznymi z prawem. Stąd osoby egzekwujące przestrzegania prawa, same muszą przede wszystkim przestrzegać prawa. Winny więc to być osoby cieszące się autorytetem w społeczeństwie, respektujące normy zasad współżycia społecznego, dotrzymujące roty ślubowania. Muszą więc znajdować się poza wszelkimi podejrzeniami o to, iż by miały łamać prawo. Powyższe prowadzi do konkluzji, iż policjant któremu postawiono zarzut, dotyczący oskarżenia o popełnienie przestępstwa ściganego z urzędu, traci przymiot "nieskazitelności charakteru". Stąd też pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się powyższym przymiotem, narusza ważny interes służby. Powyższa sytuacja wpływa bowiem demoralizująco na pozostałych funkcjonariuszy, a także rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku Policji w odbiorze społecznym, co przekłada się na utratę zaufania do organów Państwa. Powyższe negatywne konsekwencje pozostawania w służbie policjanta, który utracił przymiot nieskazitelności charakteru, należy oceniać, jako przewyższające swoją wagą gatunkową uprawnienia policjanta, któremu postawiono zarzut popełnienia przestępstwa, określane mianem "słusznego interesu strony". Przechodząc do realiów niniejszej sprawy wskazać należy, iż okolicznością niesporną był fakt, że na dzień wydawania skarżonej decyzji zwolniony policjant miał postawiony zarzut popełnienia przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego. Okolicznością niekwestionowaną było również to, iż charakter i rodzaj zarzucanego skarżącemu przestępstwa, miał znaczny ciężar gatunkowy. Powyższe sprawiło, że policjant przestał legitymować się przymiotem "nieskazitelności charakteru". Utracił więc atrybut konieczny do pozostawania w szeregach Policji. To zaś sprawiło, iż w interesie służby, polegającym na wykonywaniu zadań policji wyłącznie przez osoby w pełni realizujące wymagania stawiane przed policją, leży wydalenie skarżącego z szeregów służby. W świetle powyższego za niezasadne należało uznać zarzuty skargi wywiedzione z konstytucyjnej i ustawowej zasady domniemania niewinności. Jak już bowiem wskazano na wstępie niniejszego uzasadnienia, specyfika pracy organów ścigania, cele jakie mają realizować, charakter działań jakie mogą podejmować funkcjonariusze na służbie sprawia, że opisana w skardze zasada podlega wyłączeniu w postępowaniu pragmatycznym dotyczącym policjanta. Funkcjonariusze, aby móc skutecznie wykonywać swoje obowiązki służbowe, muszą pozostawać poza jakimikolwiek podejrzeniami o prowadzenie działalności sprzecznej z prawem. Samo już zaś objęcie policjanta przez prokuratora zarzutem dotyczącym popełnienia przestępstwa ściganego z urzędu, sprawia, iż traci on autorytet oraz wiarygodność w odbiorze społecznym, które to elementy są niezbędne do właściwego i skutecznego wykonywania obowiązków łączących się z pracą w organach ścigania. Na marginesie wskazać należy, że na ustalenia co do istnienia ważnego interesu służby w zwolnieniu z niej skarżącego, nie wpływa opinia o policjancie dotycząca pełnienia przez niego służby we wcześniejszym okresie. Nawet bowiem jeśli była ona dobra, to nie zmienia ona faktu późniejszego pojawienia się okoliczności, poddających w wątpliwość posiadanie przez skarżącego cech charakteru umożliwiających mu służbę w szeregach Policji. Brak jest też przesłanek, które mogłyby wskazywać na to, że organ błędnie utożsamiał interes służby z interesem społecznym. Przedmiotowa kwestia była już wielokrotnie przedmiotem wykładni sądów administracyjnych m. in. Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 27 lutego 2002 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II SA 2972/01, w którym to rozstrzygnięciu wskazano, że decyzje podejmowane na podstawie przepisu art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, powinny uwzględniać zarówno interes społeczny, jak również słuszny interes skarżącego. Z samej więc już treści tezy powyższego orzeczenia wynika, iż interes służby pozostaje w ścisłym związku z szeroko rozumianym interesem społecznym. Na "dobro służby" należy bowiem patrzeć przez pryzmat zadań przed nią stawianych, i wyników w zakresie dobra społecznego – jakie ma realizować. Analizując niniejszą sprawę tut. Sąd nie dopatrzył się też uchybienia po stronie organu, polegającego na braku zawieszenia postępowania administracyjnego do czasu wydania wyroku w sprawie dotyczącej postawionych skarżącemu zarzutów. Przede wszystkim podkreślenia wymaga fakt, że przepis stanowiący podstawę skarżonej decyzji nie uzależnia możliwości zwolnienia policjanta od wyniku postępowania karnego. W takim też duchu wypowiedział się Naczelny Sad Administracyjny w wyroku z dnia 31 października 2008 r. wydanym w sprawie o sygn. akt I OSK 1738/07 stwierdzając, iż:" zwolnienie policjanta ze służby w oparciu o cytowany przepis pozostaje bez związku z prowadzonym przeciwko funkcjonariuszowi postępowaniem karnym. Oznacza to, że zwolnienie może nastąpić przed zakończeniem postępowania karnego, a rozstrzygnięcie w sprawie karnej pozostaje bez wpływu na decyzję w przedmiocie zwolnienia". Na marginesie wskazać należy, iż niezależnie od faktu toczenia się wobec strony postępowania karnego, o utracie przez funkcjonariusza nieposzlakowanej opinii, koniecznej dla pełnienia służby w Policji, świadczy zachowanie strony w trakcie tego postępowania karnego. Jak wynika z prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] listopada 2013 r. (utrzymanego w mocy przez Sąd Okręgowy w S.), skarżący podejmował działania mające na celu utrudnienie toczącego się postępowania. Takie postępowanie nie mieści się w ramach procesowych praw przysługujących oskarżonemu. Biorąc zaś pod uwagę fakt, ze osoba utrudniająca postępowanie karne jest policjantem, to tego typu postępowanie winno być oceniane z całą surowością, jako niegodne policjanta i świadczące o utracie przez skarżącego przymiotów koniecznych dla pozostawania w szeregach Policji. Dodatkowo należało wyjaśnić, iż okolicznością pozostającą bez wpływu na poprawność skarżonego rozkazu personalnego był fakt uchylenia przez Sąd karny środka zapobiegawczego zastosowanego wobec skarżącego. Podstawą badanego rozstrzygnięcia Komendanta Głównego Policji nie była bowiem okoliczność zastosowania wobec strony powyższego środka. Uchylenie środka zapobiegawczego nie może też być utożsamiane z niezasadnością stawianych oskarżonemu zarzutów. W tym stanie sprawy, uznając iż organ zebrał w sposób wyczerpujący materiał dowodowy, oraz uznając, że skarżony rozkaz personalny nie narusza prawa i nie zachodzi konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego, , Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.).