II SA/Wa 1202/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Andrzej Góraj, Sędziowie WSA Janusz Walawski (sprawozdawca), Olga Żurawska-Matusiak, Protokolant, referent stażysta Katarzyna Skurzyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia zaskarżonej decyzji i odmowy przyznania stypendium za osiągnięcia w nauce na rok akademicki 2011/2012 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego na podstawie art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. nr 164, poz. 1365 z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), dalej Kpa, w dniu [...] grudnia 2011 r. wydał decyzję nr [...], którą przyznał A. W. stypendium za osiągnięcia w nauce na rok akademicki 2011/2012. Ten sam organ, działając na podstawie art. 149 § 1 i 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 oraz art. 152 § 1 i 2 Kpa w dniu [...] stycznia 2012 r. wydał postanowienie nr [...] o wznowieniu postępowania w przedmiocie przyznania ww. na podstawie powyższej decyzji przedmiotowego stypendium. Organ wstrzymał wykonanie decyzji od dnia [...] grudnia 2011 r. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego na podstawie art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym, w dniu [...] stycznia 2012 r. wydał decyzję nr [...], którą uchylił decyzję własną z dnia [...] grudnia 2011 r. o przyznaniu A. W. przedmiotowego stypendium i odmówił jego przyznania. Organ w uzasadnieniu decyzji podał m.in., że ww. w dacie wydania decyzji o przyznaniu stypendium miała ukończony jeden kierunek studiów i posiadała tytuł zawodowy magistra i zgodnie z art. 184 ust. 5 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym nie przysługiwało jej stypendium Ministra za osiągnięcia w nauce. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, działając na podstawie art. 178 ust. 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz art. 127 § 3 w zw. z art. 138 ust. 1 Kpa, w dniu [...] marca 2012 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję poprzedzającą. Organ w uzasadnieniu decyzji podał m.in., że w dacie wydania decyzji o przyznaniu A. W. przedmiotowego stypendium nie posiadał informacji, że ww. posiada tytuł zawodowy magistra. Nawet jeżeli nieprawidłowa interpretacja zapisu, iż studentka jest "absolwentką [...]" wynikała z niedokładnej analizy wniosku, organ dowiedział się o swojej ewentualnej pomyłce w dniu, kiedy został o tym powiadomiony przez uczelnię tj. [...] stycznia 2012 r., co stanowiło faktyczną podstawę wznowienia postępowania i zmiany decyzji o przyznaniu studentce przedmiotowego stypendium. Decyzja Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] marca 2012 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez A. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zdaniem skarżącej organ wydając zaskarżoną decyzję naruszył prawo, naruszył zasadę praworządności i zasadę zaufania obywateli do organów administracji rządowej, w sposób wybiórczy zastosował przepisy prawa oraz naruszył ważny interes skarżącej. Skarżąca podnosząc powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzonego przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz wydanego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wznowienie postępowania jest instytucją proceduralną, która ma na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i podjęcia ponownego rozstrzygnięcia takiej sprawy, w której została wydana decyzja ostateczna (art. 145 § 1 Kpa). Konieczność istnienia takiej instytucji wynika z potrzeby rozwiązania takich sytuacji, gdy po wydaniu decyzji ostatecznej ujawnia się wadliwość postępowania wyjaśniającego, na którym oparto rozstrzygnięcie sprawy, bądź też gdy później powstały okoliczności, które pozbawiają znaczenia przesłanki, na jakich oparto rozstrzygnięcie sprawy. W tych warunkach decyzje rozstrzygające daną sprawę stają się wadliwe, jednakże cechą charakterystyczną ich wadliwości jest to, że nie tkwi ona wyłącznie w decyzji jako takiej, lecz wynika jako logiczny wniosek z zestawienia decyzji rozstrzygającej sprawę z pewnymi okolicznościami dotyczącymi danej sprawy. Istotą wznowienia postępowania i uchylenia dotychczasowej decyzji jest powrót sprawy do stadium zwykłego postępowania instancyjnego. Zgodnie z art. 149 § 1 i 2 Kpa wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, na podstawie powyżej przytoczonego przepisu, w dniu [...] stycznia 2012 r. wydał postanowienie o wznowieniu postępowania w sprawie przyznania skarżącej stypendium za osiągnięcia w nauce na rok akademicki 2011/2012. W tym samym dniu Minister wydał decyzję, którą uchylił decyzję własną z dnia [...] grudnia 2011 r. i odmówił skarżącej przyznania przedmiotowego stypendium. Rozstrzygnięcia te zostały doręczone skarżącej w dniu [...] stycznia 2012 r. Z powyższego wynika, że skarżąca o wznowieniu postępowania w sprawie przyznania jej stypendium dowiedziała się w tym samym dniu, w którym doręczono jej decyzję o uchyleniu decyzji o przyznaniu stypendium i o odmowie jego przyznania. Zasady ogólne postępowania administracyjnego wyrażone w art. 6 – 16 Kpa nie są tylko dezyderatami czy postulatami, bądź niewiążącymi zaleceniami, ale stanowią normy prawne obowiązujące, ustalające prawne wytyczne działania organów stosujących Kpa. Normy te obowiązują dla całego postępowania administracyjnego, we wszystkich jego stadiach. W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 Kpa). Organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli (art. 8 Kpa). Organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 Kpa). Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wydając zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą naruszył powyżej przytoczone przepisy postępowania i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając ponownie sprawę organ zobowiązany jest uwzględnić poczynione przez Sąd ustalenia i wydać rozstrzygnięcie z poszanowaniem norm procesowych, a w szczególności z poszanowaniem praw skarżącej. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 lit c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.