II SA/Wa 1204/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędzia WSA Jacek Fronczyk, Asesor WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Protokolant Joanna Głowala, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2007 r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Małopolskiego Kuratora Oświaty z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Minister Edukacji Narodowej decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Małopolskiego Kuratora Oświaty z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...] odmawiającą nadania W. G. stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego. Z ustaleń organu i akt administracyjnych wynika następujący stan sprawy: W. G. - nauczyciel biologii, analizy żywności i przysposobienia obronnego zatrudniony w Zespole Szkół Zawodowych nr [...] w Z. w dniu 27 października 2006 r. wystąpił do Małopolskiego Kuratora Oświaty z wnioskiem o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego na stopień nauczyciela dyplomowanego. Decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r., wydaną na podstawie art. 9b ust. 6, w związku z art. 10 ust. 10 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674 ze zm.), Małopolski Kurator Oświaty odmówił W. G. nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego z powodu niespełnienia przez wnioskodawcę wymagań kwalifikacyjnych, o których mowa w art. 9b ust. 1 tej ustawy. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ podniósł, iż wnioskodawca w okresie od dnia 1 września 2002 r. do 31 maja 2005 r. odbył staż na kolejny stopień awansu zawodowego. W czasie odbywania stażu ubiegający się o awans nauczyciel prowadził zajęcia: w roku szkolnym 2002/2003 z analizy żywności, w roku szkolnym 2003/2004 z analizy żywności – 9 godzin i biologii – 1 godzinę, w roku szkolnym 2004/2005 z biologii – 2 godziny i przysposobienia obronnego 16 godzin. W. G. ukończył w dniu 16 marca 1998 r. na Uniwersytecie Wrocławskim studia wyższe magisterskie w zakresie botaniki, których to kierunek nauczania jest zbliżony do przedmiotów chemii i analizy żywności. Organ uznał zatem, że zainteresowany posiadał kwalifikacje do prowadzenia zajęć z analizy żywności. W ostatnim roku stażu (w roku szkolnym 2004/2005) Małopolski Kurator Oświaty wyraził zgodę na zatrudnienie W. G. jako nauczyciela nie posiadającego kwalifikacji do nauczania przysposobienia obronnego. Zgodnie z art. 10 ust. 10 Karty Nauczyciela do nauczycieli zatrudnionych bez wymaganych kwalifikacji nie stosuje się przepisów o awansie zawodowym. W związku z powyższym, ubiegający się o awans nauczyciel nie mógł kontynuować stażu na kolejny stopień awansu zawodowego, ponieważ został on ustawowo wyłączony z możliwości zastosowania wobec niego przepisów o uzyskaniu stopni awansu zawodowego. Kwalifikacje do prowadzenia zajęć z zakresu edukacji obronnej nauczyciel nabył dopiero w dniu 24 stycznia 2005 r. Zatem nie można było przyjąć, że zainteresowany odbył staż na kolejny stopień awansu zawodowego, a tym samym nie spełnił jednej z obligatoryjnych przesłanek określonych w art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela. Od powyższej decyzji W. G. w dniu 17 stycznia 2006 r. wniósł odwołanie do Ministra Edukacji Narodowej, w którym wystąpił o zmianę niekorzystnej dla niego decyzji. Minister Edukacji Narodowej decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. utrzymał zaskarżoną decyzję mocy. Uzasadniając rozstrzygniecie organ odwoławczy podniósł, że na podstawie art. 9b ust. 1 w związku z w art. 9 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 1a - 3 ustawy - Karta Nauczyciela warunkiem nadania nauczycielowi mianowanemu stopnia nauczyciela dyplomowanego jest: posiadanie wymaganych kwalifikacji, odbycie stażu zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego nauczyciela oraz uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej. Zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudniać nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz. U. Nr 155 poz. 1288 ze zm.) kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w szkołach ponadgimnazjalnych, posiada osoba, która legitymuje się dyplomem ukończenia: 1) studiów magisterskich na kierunku zgodnym lub zbliżonym z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć i posiada przygotowanie pedagogiczne lub 2) studiów magisterskich w specjalności zgodnej lub zbliżonej z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć i posiada przygotowanie pedagogiczne albo 3) studiów magisterskich na kierunku innym niż nauczany przedmiot lub rodzaj prowadzonych zajęć, która ponadto posiada przygotowanie pedagogiczne i ukończyła studia podyplomowe z zakresu nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć. Ubiegający się o nadanie stopnia nauczyciela dyplomowanego W. G. legitymuje się dyplomem ukończenia studiów magisterskich na kierunku biologia w zakresie botaniki wydanym 16 marca 1998 r. przez Uniwersytet Wrocławski, zaświadczeniem o ukończeniu Studium Przygotowania Pedagogicznego wydanym 8 lipca 1997 r. przez Uniwersytet Wrocławski, świadectwem ukończenia studiów podyplomowych w zakresie edukacji obronnej wydanym w dniu 24 stycznia 2005 r. przez Akademię Pedagogiczną im. Komisji Edukacji Narodowej w K. Kwalifikacje do nauczania przysposobienia obronnego W. G. uzyskał w momencie otrzymania dyplomu ukończenia studiów podyplomowych z zakresu edukacji obronnej w dniu 24 stycznia 2005 r. Zatem w czasie odbywania stażu, tj. w okresie od dnia 1 września 2004 r. do dnia 24 stycznia 2005 r., wnioskodawca nie posiadał kwalifikacji do nauczania przysposobienia obronnego. W świetle art. 9b ust. 6 w związku z art. 9b ust. 1 i 9b ust. 4 pkt 3 tej ustawy, nauczycielowi, który nie spełnia ww. warunków, organ sprawujący nadzór pedagogiczny odmawia nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego w drodze decyzji administracyjnej. W tej sytuacji, w ocenie organu odwoławczego, niespełnienie przez nauczyciela wymagań kwalifikacyjnych uzasadniało wydanie decyzji odmawiającej nadania kolejnego stopnia awansu zawodowego nauczyciela. Powyższa decyzją stała się przedmiotem skargi wniesionej przez W. G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wniósł o jej uchylenie. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu W. G. zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1) art. 9b ust. 6 w zw. z 9b ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 5 pkt. 5, 9 i 10 ustawy - Karta Nauczyciela poprzez błędne przyjęcie, iż skarżący nie spełniał wymagań kwalifikacyjnych niezbędnych do uzyskania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego, 2) § 5 ust. 2 pkt 3g rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 3 sierpnia 2000 r. w sprawie uzyskania stopni awansu zawodowego nauczycieli (Dz. U. Nr 70, poz. 825 ze zm.) poprzez bezzasadne przyjęcie, iż rozporządzenie to nie miało zastosowania do skarżącego, podczas gdy rozporządzenie to należało stosować do każdego, kto rozpoczął staż oraz związane z nim studia podyplomowe, 3) § 8 ust. 2 pkt 4 lit. f rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 grudnia 2004 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli (Dz. U. Nr 260, poz. 2593), poprzez jego niezastosowanie przez organy I i II instancji w zakresie oceny, czy skarżący spełnia przesłanki do uzyskania stopnia nauczyciela dyplomowanego. W odpowiedzi na skargę Minister Edukacji Narodowej wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego, co miało wpływ na wynik rozstrzygnięcia. W świetle art. 9b ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 1a - 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 97, poz. 674 ze zm.) warunkiem nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego jest posiadanie przez ubiegającego się o awans zawodowy wymaganych kwalifikacji, odbycie stażu zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego oraz uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej. Organy orzekające w sprawie nadania W. G. stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego rozstrzygnięcia odmowne dla strony oparły się na stwierdzeniu, że wymieniony nauczyciel w trakcie odbywania stażu na kolejny stopień awansu zawodowego nie spełniał wymagań kwalifikacyjnych, o których mowa w powyższym przepisie, niezbędnych do prowadzenia nauczanego przedmiotu przysposobienia obronnego. Istota niniejszej sprawy sprowadza się do wyjaśnienia kwestii, czy w świetle art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela, nauczyciel ubiegający się o awans zawodowy powinien spełniać wymagania kwalifikacyjne określone w tym przepisie w dniu rozpoczęcia stażu i w jego trakcie, czy też w dniu złożenia wniosku o nadanie stopnia awansu zawodowego. Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, że w dacie rozpoczęcia stażu w dniu 1 września 2002 r., jak w trakcie jego odbywania do dnia 31 sierpnia 2004 r. W. G. – nauczyciel mianowany posiadał w rozumieniu § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudniać nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz. U. Nr 155 poz. 1288 ze zm.) wymagane kwalifikacje do nauczania w Zespole Szkół Zawodowych Nr [...] w Z. przedmiotów analiza żywności i biologii. Legitymował się on bowiem dyplomem ukończenia studiów magisterskich na kierunku biologia w zakresie botaniki uzyskanym w dniu 16 marca 1998 r. na Uniwersytecie Wrocławskim oraz zaświadczeniem o ukończeniu Studium Przygotowania Pedagogicznego wydanym w dniu 1997 r. przez Uniwersytet Wrocławski. W tym stanie rzeczy nie istniały przeszkody do rozpoczęcia i kontynuowania stażu wymaganego na kolejny stopień awansu zawodowego. Dostrzec bowiem należy, że przepisy ustawy - Karta Nauczyciela nie przewidują podejmowania przez jakiekolwiek organy decyzji o dopuszczeniu do rozpoczęcia stażu, a jedynym warunkiem jego rozpoczęcia jest złożenie wniosku o rozpoczęcie stażu (art. 9d ust. 1 powołanej ustawy), który w istocie stanowi zawiadomienie o jego rozpoczęciu. Zmiana w kolejnym roku szkolnym przedmiotu nauczanego, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, na inny przedmiot (przysposobienie obronne) niż dotychczas nauczany (biologia i analiza żywności) i uzupełnienie w jego trakcie brakujących kwalifikacji nie może skutkować zniweczeniem starań nauczyciela o zakończenie stażu. Podkreślenia wymaga, że warunki określone w art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela dotyczą nadania stopnia awansu zawodowego. Przepis ten nie odnosi się do rozpoczęcia stażu i jego kontynuowania, a ponadto nie określa kolejności, w jakiej przesłanki w nim wskazane powinny być spełnione. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że w świetle art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela ocena spełnienia przez nauczyciela ubiegającego się o awans zawodowy wymagań kwalifikacyjnych powinna być dokonana na dzień złożenia przez niego wniosku o nadanie kolejnego stopnia awansu zawodowego, a nie na dzień rozpoczęcia stażu. Za taką wykładnią powołanego przepisu przemawiają względy celowościowe. Należy w tym miejscu powołać wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 541/06 (publik. NZS 2007 r., Nr 3, poz. 56) w którym wyrażono pogląd, iż w sytuacji, gdy nauczyciel odbył staż, a w tym czasie kierunek ukończonych przez niego studiów nie zgadzał się z nauczanym przedmiotem, lecz w dniu złożenia wniosku o nadanie stopnia awansu zawodowego spełnił wymagania kwalifikacyjne, to brak jest uzasadnienia do nałożenia na niego obowiązku odbycia kolejnego stażu. Odmienny pogląd byłby wynikiem błędnej wykładni przepisu art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że decyzje organów obu instancji w sprawie odmowy nadania W. G. stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego zostały wydane przedwcześnie, w oparciu o błędną wykładnię przepisu art. 9b ust. 1 ustawy – Karta Nauczyciela, z pomięciem procedury kwalifikacyjnej, co miało wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a, art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.