II SA/Wa 1204/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-09-05
Skład orzekający: Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy student prowadzący samodzielne gospodarstwo domowe, utrzymujący się z oszczędności i mieszkający z rodzicami, spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mimo deklaracji o samodzielnym gospodarstwie domowym, analiza wykazała, że skarżący partycypuje w kosztach utrzymania rodziny, posiada oszczędności w kwocie umożliwiającej uiszczenie wpisu sądowego, a jego wydatki wykraczają poza podstawowe potrzeby życiowe.Stan faktyczny
Skarżący G. G. złożył wraz ze skargą na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazał, że jest studentem, nie pracuje, utrzymuje się z oszczędności (2.000 zł) i mieszka u rodziców. Dołączył zeznanie podatkowe i wyciągi bankowe. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Odmówiono G. G. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 5 września 2013 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku G. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. G. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie przyznania stypendium za wybitne osiągnięcia postanawia: odmówić G. G. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Skarżący – G. G. wraz ze skargą na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie przyznania stypendium za wybitne osiągnięcia, złożył wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku wskazał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, jest studentem, obecnie nie pracuje, a utrzymuje się ze zgromadzonych oszczędności, uzyskanych z tytułu wynagrodzenia za pracę oraz stypendium naukowego. Oświadczył, że oprócz kwoty 2.000 zł nie ma żadnego majątku. Wskazał, że mieszka u rodziców.
Do wniosku dołączył kserokopię zeznania podatkowego za 2012 r. oraz wyciągi z posiadanego konta bankowego za kwiecień, maj, czerwiec i połowę lipca 2013 r.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Dlatego też pomoc państwa wyrażona w przepisach o prawie pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym skierowana jest do osób, które albo mają bardzo niskie dochody, albo ich w ogóle nie posiadają, tj. do osób, które z uwagi na bardzo ciężką sytuację materialną, często nie mają zaspokojonych nawet podstawowych potrzeb życiowych. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa, z tego względu Sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiedzialny za zasadność i legalność ich wydatkowania, ma obowiązek zbadania, czy strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy, rzeczywiście spełnia przesłanki do przyznania jej tego prawa.
Stosownie do art. 245 § 1 i 3 wskazanej wyżej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko zwolnienie od kosztów sądowych. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Rozpoznając złożony przez skarżącego wniosek, należy więc z jednej strony uwzględnić wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie zobowiązany ponieść w tym postępowaniu, a z drugiej możliwości finansowe strony.
W niniejszej sprawie G. G. wskazał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, chociaż mieszka u rodziców. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż posiada oszczędności w kwocie 2.000 zł, z których obecnie się utrzymuje. Natomiast analiza złożonych wyciągów bankowych wskazuje, że wnioskodawca prowadzi z rodzicami wspólne gospodarstwo domowe, ponosząc część kosztów utrzymania, w tym ponosi opłaty za energię elektryczną opłaca abonamenty posiadane przez członków rodziny, w tym abonament RTV, telewizję kablową, telefon, Internet. Ponosi również inne, niż tylko podstawowe, koszty utrzymania, w tym koszty zakupu paliwa, czy opłat związanych z licencją pilota samolotowego. Nadto skarżący posiada środki finansowe (oszczędności) w wysokości umożliwiającej uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 200 zł.
Jak już wcześniej wskazano koszty strony, związane z jej udziałem w sprawie, mogą zostać pokryte z budżetu państwa jedynie w przypadku, gdy jej dochody oraz stan majątkowy są istotnie niższe od przeciętnych i często nie wystarczają nawet na zaspokojenie podstawowych potrzeb. Należy również stwierdzić, że przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy uwzględnieniu podlegają zarówno dochody, jak i stałe miesięczne wydatki wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym. W związku z powyższym trzeba uznać, iż w niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło