II SA/Wa 1204/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Mateusz Rogala po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. Z. na pismo Rektora – Komendanta Wojskowej Akademii Technicznej z dnia [...] maja 2024 r. bez numeru w przedmiocie wezwania do zapłaty postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu uiszczony wpis sądowy od skargi w kwocie 100 (słownie: sto) złotych. W piśmie z dnia [...] czerwca 2024 r. K. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na naruszenie praworządności i jego słusznego interesu jako strony przez Rektora – Komendanta Wojskowej Akademii Technicznej poprzez odrzucenie jego wniosku o zwolnienie z obowiązku zwrotu kosztów poniesionych na utrzymanie i naukę w związku z uznaniem przez organ, że w jego sprawie nie ma zastosowania przepis art. 134a ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2022 r., poz. 536) i w konsekwencji uznanie przez organ, że powołanie skarżącego do zawodowej służby wojskowej nie zwalnia go z obowiązku zwrotu kosztów poniesionych przez WAT na utrzymanie i naukę w trakcie nauki skarżącego w latach 2014-2018 oraz wezwanie do zapłaty kwoty stanowiącej zwrot tych kosztów. Skarżący wniósł o stwierdzenie naruszenia praworządności i naruszenie jego słusznego interesu, polegające na bezzasadnym uznaniu przez organ braku zastosowania w jego sytuacji art. 134a ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz o zobowiązanie organu do zwolnienia skarżącego z obowiązku zwrotu kosztów. Odpowiadając na wezwanie Sądu do usunięcia braków formalnych skargi poprzez jej sprecyzowanie i jednoznaczne wskazanie przedmiotu zaskarżenia, skarżący w piśmie z dnia [...] listopada 2024 r. wskazał, że przedmiotem jego skargi jest pismo Rektora – Komendanta Wojskowej Akademii Technicznej z dnia [...] maja 2024 r. bez nadanego numeru. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie w całości, podnosząc, że zaskarżone oświadczenie woli organu nie stanowiło żadnego aktu lub czynności wskazywanych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, powoływanej dalej jako p.p.s.a.). Odrzucenie wniosku skarżącego o zwolnienie z obowiązku zwrotu kosztów poniesionych na utrzymanie i naukę stanowi czynność cywilną a nie administracyjną. Organ podniósł, że zaskarżona czynność dotyczy uregulowania zaległej zapłaty za studia, a w sprawie tej został już wydany przez sąd cywilny prawomocny i wykonalny wyrok. Wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł skarżący uiścił w dniu 17 czerwca 2024 r. (k. 45 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Ponadto, sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej (art. 4 p.p.s.a.). Z mocy art. 64a p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych w trybie art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572). Ponadto, zgodnie z art. 154 § 1 p.p.s.a., w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Wynikający z powołanych przepisów zakres właściwości sądów administracyjnych powoduje, że sprawy inne niż wymienione w art. 3 § 2, art. 4, art. 64a oraz art. 154 § 1 p.p.s.a. są sprawami nienależącymi do właściwości sądów administracyjnych. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, sąd skargę odrzuca. W rozpoznawanej sprawie skarżący uczynił przedmiotem skargi pismo organu z dnia [...] maja 2024 r. informujące, że powołanie skarżącego do pełnienia zawodowej służby wojskowej nie zwalnia go z obowiązku zwrotu kosztów poniesionych na naukę i utrzymanie będących przedmiotem prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego dla [...] w [...] Wydział Cywilny sygn. akt [...]. Organ w piśmie tym wezwał skarżącego do zapłaty wskazanej kwoty w terminie 14 dni od otrzymania pisma, wskazując numer rachunku bankowego. Do pisma dołączona została kserokopia wyroku Sądu Rejonowego wraz z nadaną klauzulą wykonalności. Należy w związku z tym stwierdzić, że należności uczelni wojskowej, których dotyczy zaskarżone przez skarżącego pismo, mają charakter cywilnoprawny (i były przedmiotem rozpoznawania przez sąd powszechny), zaś sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw o charakterze cywilnym, które zgodnie z art. 2 § 1 k.p.c. dochodzone są w postępowaniu przed sądem powszechnym. Jak wskazał Sąd Okręgowy w [...] w uzasadnieniu wyroku z dnia [...] marca 2022 r. sygn. akt [...] oddalającego apelację skarżącego od wyroku Sądu Rejonowego [...] w [...] z dnia [...] lutego 2021 r. sygn. akt [...], źródłem roszczenia dochodzonego przez powoda (skarżącego) w niniejszej sprawie była umowa cywilnoprawna z dnia [...] sierpnia 2014 r. zawarta pomiędzy Rektorem-Komendantem Wojskowej Akademii Technicznej a K.Z. dotycząca warunków zwrotu kosztów poniesionych przez Resort (k. 12 akt administracyjnych). Tym samym wniesiona w niniejszej sprawie skarga na pismo wzywające skarżącego do zapłaty oraz informujące o niezasadności jego stanowiska w sprawie obowiązku zwrotu kosztów, a więc dotyczące sprawy roszczeń o charakterze cywilnym, nie należy do właściwości sądu administracyjnego i z tej przyczyny podlega odrzuceniu. Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł Sąd orzekł z urzędu na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w punkcie 2 sentencji.