II SA/Wa 1205/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bronisław Szydło, Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski, Asesor WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), Protokolant Monika Niewińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października sprawy ze skargi G. B. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie przeniesienia na inne stanowisko służbowe 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] marca 2005 r., 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Szefa Służby Celnej na rzecz G. B. kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania II SA/Wa 1205/05 UZASADNIENIE Szef Służby Celnej działając na podstawie art. 18 ust. 2 i ust. 6 w zw. z art. 17 ust. 1 b ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (t.j. Dz. U. z roku 2004 r. Nr 156 poz. 1641 ze zm.) decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2005 r. przeniósł kontrolera celnego G. B. wraz z etatem z Izby Celnej w R. do Izby celnej w O.. W uzasadnieniu organ wskazał, że akcesja Polski do Unii Europejskiej spowodowała, że cześć granicy z państwami - członkami Unii - uległa z punktu widzenia kontroli celnej zniesieniu. Jednocześnie należy mocniej zabezpieczyć granicę Polski z Rosją, Białorusią i Ukrainą, bowiem stała się ona wspólną granicą Unii. Stąd wynikła konieczność zwiększenia obsady Izb Celnych położonych na wschodzie kraju, w tym także Izby Celnej w O.. Wystąpił więc, ważny interes służby, aby przenieść funkcjonariusza. Organ stwierdził także, iż biorąc pod uwagę posiadane przez celnika kwalifikacje i przygotowanie zawodowe oraz sytuację rodziną - to spełnia on kryteria określone w pkt 7 części III kryteriów i kolejności wyłaniania osób do procesu alokacji kadr zawartych w "Protokole uzgodnień w sprawie kryteriów i trybu alokacji kadr w Służbie Celnej" zawartym w dniu 30 września 2004 r. pomiędzy Pełnomocnikiem Ministra Finansów do Spraw Alokacji Kadr Służby Celnej, a Federacją Związków Zawodowych Służby Celnej. W dniu 11 kwietnia 2005 r. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył pan G. B.. W uzasadnieniu podniósł on, iż w tym czasie zachorowała jego żona i sam opiekował się pięcioletnim synem. W tym czasie był czasowo przeniesiony do służby do Izby Celnej w B. i nie uchylał się od wykonywania obowiązków służbowych. Jednak obecna sytuacja się zmieniła. Choroba żony nasiliła się i faktycznie sam musi sprawować opiekę na dzieckiem. Do wniosku strona dołączyła zaświadczenie lekarskie, z którego wynikało, że objawy choroby zaostrzyły się i sama chora wymaga opieki osób drugich do czasu ustabilizowania się stanu psychicznego. Szef Służby Celnej działając na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego decyzją nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że z przedstawionego przez celnika zaświadczenia wynika, iż zaostrzenie objawów choroby ma charakter przejściowy, co potwierdza iż w roku 2004 możliwe było przeniesienie funkcjonariusza do Izby Celnej w B.. Wobec tego nie można stwierdzić, że choroba żony jest czynnikiem, który na trwałe wyklucza sprawowanie przez nią opieki nad dzieckiem. W tej sytuacji niespełniona została przesłanka z art. 19 ustawy o Służbie Celnej, a więc funkcjonariusz samodzielnie nie sprawuje opieki nad dzieckiem. W dniu 27 maja 2005 r. skargę na powyższą decyzję złożył pan G.B.. W skardze podniósł on, że choroba żony ma charakter obłożny i ciężki. Żona nie może opiekować się nieletnim synem. W tej sytuacji jest mu niezwykle trudno, a jego sytuacja ma charakter wyjątkowy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie dodatkowo wskazując, że jego decyzja była oparta o językową wykładnię art. 19 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, w którym słowo "samodzielnie" oznacza niepotrzebujący niczyjej pomocy. Tak więc, zdaniem organu ochrona obejmuje tylko tych funkcjonariuszy, którzy są jedynymi opiekunami dziecka. Nadto organ wskazał, iż w nowym miejscu pracy może być zapewniona opieka nad chorym członkiem rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpatrywana pod tym względem skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o zwolnieniu ze służby funkcjonariusza celnego, przeniesieniu albo zleceniu mu wykonywania innych obowiązków służbowych, przeniesieniu na niższe stanowisko, bądź zawieszeniu w pełnieniu obowiązków służbowych, funkcjonariusz celny może w terminie 14 dni złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, iż organ ma obowiązek kierowania się w postępowaniu zasadami wyrażonymi w rozdziale 2 działu I Kpa, w tym przede wszystkim zasadom: prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 Kpa. Zasada prawdy obiektywnej oznacza, iż organ powinien w wyczerpujący sposób zbadać okoliczności sprawy, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz (B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" s. 67). Realizując ten obowiązek organ administracji powinien zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, który może wyjaśnić sprawę. Prowadząc postępowanie w sprawie alokacji pana G. B. organ uchybił temu obowiązkowi. W sprawie, bowiem skarżący przedstawił zaświadczenie lekarskie, z którego wynika, iż jego żona nie może samodzielnie sprawować opieki nad dzieckiem. Organ w decyzji wydanej w drugiej instancji polemizuje z treścią zaświadczenia lekarskiego i sam próbuje dokonać oceny stanu zdrowia żony funkcjonariusza mimo, iż taka ocena powinna wymagać wiedzy specjalistycznej, którą jak wynika z akt sprawy organ nie dysponował. Tak więc, dowody, którymi dysponował organ są niewystarczające dla wywodzenia twierdzeń zawartych w zaskarżonej decyzji. Podstawą materialnoprawną rozpatrywanej decyzji jest art. 19 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej. Przepis ten zakazuje przeniesienia funkcjonariusza bez jego zgody do innej miejscowości, jeśli sprawuje on opiekę nad dzieckiem do lat 14. W sprawie, jak wynika z przedstawionego przez skarżącego dowodu, żona zapadła na ciężką chorobę, której stan powoduje, iż nie jest w stanie opiekować się pięcioletnim synem. W tej sytuacji faktycznie samodzielną opiekę nad dzieckiem sprawuje skarżący. Oznacza to, iż spełniona została przesłanka z art. 19 pkt 2 ww. ustawy. Jeśli bowiem przyjęłoby się stanowisko organu wyrażone w odpowiedzi na skargę, sytuacja osób pozostających w związku małżeńskim i sprawujących faktycznie samodzielną opiekę nad dzieckiem byłaby gorsza od osób, które nie pozostają w związku małżeńskim, ale także sprawują opiekę nad dzieckiem. Stanowisko takie dyskryminowałoby rodzinę, co byłoby w sprzeczności z art. 18 Konstytucji RP, który statuuje opiekę państwa nad rodziną. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji. O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi