II SA/Wa 1208/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. U. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzupełnienie protokołu rozprawy z dnia 29 listopada 2007 r. w sprawie ze skargi Z. U. na decyzję Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby funkcjonariusza postanawia odrzucić wniosek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 listopada 2007 r. o sygnaturze akt II SA/Wa 1208/07 oddalił skargę Z. U. na decyzję Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia funkcjonariusza ze służby. W dniu 18 stycznia 2008 r. Z. U. złożył w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie wniosek o uzupełnienie protokołu rozprawy z dnia 29 listopada 2007 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia (pismo z dnia 18 stycznia 2008 r., k. 73 – 74 akt sprawy). W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu, powołując się na dokumenty zgromadzone w aktach sprawy, skarżący oświadczył, że wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, wydanego w dniu 29 listopada 2007 r., złożył osobiście w dniu 30 listopada 2007 r. i z tą datą akta sprawy przestały być dla niego dostępne. Dalej wskazał, że o braku możliwości zapoznania się z aktami sprawy w związku ze sporządzaniem uzasadnienia przez sędziego sprawozdawcę, w sposób jednoznaczny dowiedział się dopiero w dniu 19 grudnia 2007 r. od personelu obsługi czytelni akt, w tym bowiem dniu, choć domagał się udostępnienia akt o sygnaturze II SA/Wa 1208/07, to udostępniono mu wyłącznie akta dwóch pozostałych spraw z jego skarg, a mianowicie akta o sygnaturach: II SA/Wa 1074/2007 oraz II SA/Wa 1211/07. Jednocześnie skarżący powołał się na treść karty informacyjnej uzasadnienia orzeczenia, którą udostępniono mu do przejrzenia wraz z aktami w dniu 7 stycznia 2008 r., stwierdzając, iż – wedle dokonanych na niej wpisów – zwrot akt z uzasadnieniem, sporządzonym w rękopisie, nastąpił w dniu 13 grudnia 2007 r.; data przepisania uzasadnienia nie była oznaczona w dniu 7 stycznia 2008 r., tylko przy pozycji: "sędzia sprawozdawca Joanna Kube", widniał odręczny podpis tego sędziego, a przy nazwiskach pozostałych sędziów rubryki były puste. Następnie skarżący podkreślił, że akta po raz pierwszy otrzymał w dniu 7 stycznia 2008 r. ok. godz. 14.00, ale bez tekstu uzasadnienia, choć, jak wskazał, był w nich wyrok z dnia 29 listopada 2007 r. oraz, jak wyraźnie zaznaczył, interesujący go protokół rozprawy z dnia wyrokowania, którego jednak nie zdążył ręcznie odpisać. W dalszej części uzasadnienia wniosku skarżący stwierdził, iż wprawdzie upłynął mu trzydziestodniowy termin, przewidziany na wystąpienie z żądaniem uzupełnienia protokołu (art. 103 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), niemniej jednak uchybienie to nastąpiło bez jego jakiejkolwiek winy, a wobec zachowania należytej staranności, uchybiony termin powinien zostać mu przywrócony przez Sąd postanowieniem, wydanym w oparciu o art. 86 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Poza trudnościami z dostępem do akt sprawy, jako okoliczność wskazującą na brak jego winy w uchybieniu terminu, zwrócił uwagę na brak możliwości codziennego sprawdzania akt (czy to osobiście, czy telefonicznie), wynikającą z konieczności sprawowania opieki nad matką w podeszłym wieku, a ostatecznie brak możliwości zapoznania się w dniu 7 stycznia 2008 r. z uzasadnieniem wyroku, co – zdaniem skarżącego – stanowiło nieusuwalną przeszkodę w zweryfikowaniu potencjalnego wpływu treści protokołu, dostępnego w tym dniu, na uzasadnienie. Powołując się na tę ostatnią okoliczność, sprecyzował, że zamówiony w kserokopii protokół rozprawy otrzymał z Sądu, za pośrednictwem poczty, dopiero w dniu 11 stycznia 2008 r. (a więc po upływie trzydziestodniowego terminu), a odpis wyroku z uzasadnieniem otrzymał w urzędzie pocztowym dopiero w dniu 15 stycznia 2008 r., po uprzednim awizowaniu przesyłki sądowej. Odnosząc się do daty doręczenia odpisu wyroku z uzasadnieniem, Z. U. podał, że był to dzień następujący po dniu zaplanowanego spotkania z adwokatem K. W końcowej części uzasadnienia wniosku stwierdził, że przywrócenie terminu jest dopuszczalne i nieodzowne, gdyż uchybienie terminu ma dla niego oczywiście ujemne skutki w zakresie postępowania sądowego, wyrażające się także w braku realnej możliwości powoływania się na uchybienia przepisom postępowania, a w konsekwencji utrudniające prawidłową kontrolę kasacyjną wydanego wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do treści art. 87 § 1 tej ustawy, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2). Oznacza to, że Sąd może przywrócić termin jedynie pod warunkiem wniesienia prośby o jego przywrócenie w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu z równoczesnym dopełnieniem czynności, dla której termin był określony (art. 87 § 4) oraz uprawdopodobnienia przez wnioskodawcę braku winy w uchybieniu terminu. Zgodnie z art. 103 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, strony mogą żądać sprostowania lub uzupełnienia protokołu na następnym posiedzeniu nie później jednak niż w terminie trzydziestu dni od dnia posiedzenia, z którego sporządzono protokół. W przypadku zaś, gdy termin trzydziestodniowy został przekroczony, a strona złożyła wniosek o jego przywrócenie, zastosowanie mają przepisy art. 85 – 89 cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W niniejszej sprawie rozprawa odbyła się w dniu 29 listopada 2007 r., a wniosek o uzupełnienie protokołu rozprawy wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia został złożony w Sądzie w dniu 18 stycznia 2008 r. Nie ulega zatem wątpliwości, że nastąpiło przekroczenie trzydziestodniowego terminu do złożenia wniosku o uzupełnienie protokołu rozprawy. Termin ten upłynął bowiem z dniem 31 grudnia 2007 r. W pierwszej kolejności Sąd zobowiązany jest zbadać, czy wniosek o przywrócenie terminu został złożony w zakreślonym przez ustawodawcę w art. 87 § 1 ww. ustawy terminie. Oczywiście, dokonując tego rodzaju ustalenia, Sąd musi określić początek i koniec tego terminu. W odniesieniu do wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym początek terminu będzie zawsze przypadał na dzień następujący po dniu, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu (art. 87 § 1 w związku z art. 83 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i art. 111 § 2 Kodeksu cywilnego), a jego koniec na dzień złożenia wniosku o przywrócenie terminu w sądzie lub oddania go w polskim urzędzie pocztowym (art. 83 § 1 i § 3 i art. 111 § 1 Kodeksu cywilnego). W rozpatrywanej sprawie wniosek o przywrócenie terminu dotyczy wystąpienia do Sądu z żądaniem uzupełnienia protokołu rozprawy. Z pewnością sformułowanie tego rodzaju żądania przez stronę jest możliwe tylko wówczas, gdy miała ona możność zapoznania się z treścią protokołu rozprawy. Warunkiem wystąpienia do Sądu z wnioskiem o uzupełnienie lub sprostowanie protokołu jest bowiem wcześniejsze zapoznanie się z jego treścią i dokonanie na tej podstawie jego oceny. W takiej sytuacji ustanie przyczyny uchybienia terminu, to moment, w którym Z. U. miał możliwość zapoznania się z aktami sprawy i znajdującym się w nich protokołem rozprawy. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzupełnienie protokołu rozprawy skarżący podał trzy daty: pierwsza – 7 stycznia 2008 r., tj. dzień, w którym po raz pierwszy zapoznał się z aktami sprawy po wydaniu wyroku, zaznajamiając się jednocześnie z protokołem rozprawy, druga – 11 stycznia 2008 r. – dzień doręczenia, za pośrednictwem poczty, na jego wniosek, kserokopii protokołu rozprawy oraz trzecia – 15 stycznia 2008 r. – dzień doręczenia skarżącemu odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Dzień 7 stycznia 2008 r., w którym skarżący poznał "najwcześniej jak to było możliwe" protokół rozprawy, jest datą ustania przyczyny uchybienia terminu do złożenia wniosku o uzupełnienie protokołu rozprawy. W tym zakresie Z. U., powołując się na treść karty informacyjnej orzeczenia i na kolejność dokonanych na niej wpisów (k. 62 akt sprawy) oraz zestawiając daty tych wpisów z dniem wysłania odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem (k. 69 akt sprawy i adnotacja na odwrocie tej karty), a także składając podpis na karcie zapoznania się z aktami w czytelni akt w dniu 7 stycznia 2008 r., niewątpliwie wykazał, że dopiero w dniu 7 stycznia 2008 r. po raz pierwszy od dnia wydania wyroku i sporządzenia jego uzasadnienia zapoznał się z aktami i protokołem rozprawy, a tym samym dowiódł, że – po pierwsze – będąc obiektywnie pozbawionym możliwości zapoznania się z protokołem do tej daty, nie mógł wniosku o uzupełnienie protokołu złożyć w ustawowo zakreślonym terminie (najpóźniej w dniu 31 grudnia 2007 r.), i po drugie, że przyczyna uchybienia terminu trwała właśnie do dnia 7 stycznia 2008 r. Nie można natomiast przyjąć, jako momentu ustania przyczyny uchybienia terminu, podanych przez skarżącego dwóch pozostałych dat, tzn. dnia 11 stycznia 2008 r. i dnia 15 stycznia 2008 r. W dniu 11 stycznia 2008 r. doręczono skarżącemu kserokopię protokołu rozprawy (dowód doręczenia – k. 71 akt sprawy), z którym zapoznał się już wcześniej w dniu 7 stycznia 2008 r., a w dniu 15 stycznia 2008 r. doręczono skarżącemu odpis wyroku wraz z uzasadnieniem (dowód doręczenia – k. 72 akt sprawy). Uzasadnienie wyroku sporządzane jest zawsze po protokole rozprawy, a – co najistotniejsze – weryfikacja treści wyroku i zawartego w nim rozstrzygnięcia następuje w odrębnie uregulowanych trybach (rektyfikacja wyroku – art. 156 – 158 ustawy; skarga kasacyjna – art. 173 i następne ww. ustawy). Zupełnie nietrafne i całkowicie bezzasadne jest zatem stanowisko skarżącego, polegające na przyjęciu, że skoro do dnia 15 stycznia 2008 r. nie doręczono mu odpisu wyroku z uzasadnieniem, to nie mógł on zweryfikować potencjalnego znaczenia wpływu treści protokołu na uzasadnienie (warto podkreślić, że jeśli występują obiektywne podstawy do uzupełnienia protokołu rozprawy, to istnieją one bez względu na treść uzasadnienia wyroku, czyli istnieją od dnia sporządzenia protokołu rozprawy, a nie od dnia sporządzenia uzasadnienia wyroku i doręczenia jego odpisu stronie), a tym bardziej nie można uznać za prawidłowe twierdzenie, że o ustaniu przyczyny uchybienia decyduje dzień, w którym skarżący mógł skonsultować treść protokołu z profesjonalnym pełnomocnikiem i to, jak wynika z akt sprawy, pełnomocnikiem, którego w niniejszej sprawie umocował do występowania w swoim imieniu dopiero w dniu 2 lutego 2008 r., o czym poinformował Sąd w dniu 8 lutego 2008 r. Przyjmując powyższe ustalenia i zestawiając datę ustania przyczyny uchybienia terminu, czyli dzień 7 stycznia 2008 r. z datą 18 stycznia 2008 r., czyli datą złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzupełnienie protokołu rozprawy, należy stwierdzić, iż wniosek ten został złożony po upływie siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 ww. ustawy, albowiem ostatni dzień terminu upłynął z dniem 14 stycznia 2008 r. Spóźniony wniosek o przywrócenie terminu podlega odrzuceniu na posiedzeniu niejawnym. Z tych względów, na podstawie art. 88 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji postanowienia.