II SA/Wa 1209/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.), Sędziowie WSA Danuta Kania, Anna Mierzejewska, Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi W. Z. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną sportową 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata P. S. kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) oraz kwotę 55,20 zł (słownie: pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy) stanowiącą 23% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu. Decyzją nr [...] z [...] marca 2011 r. Komendant Główny Policji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268 a k.p.a. oraz art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy z 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] listopada 2010 r. nr [...] cofającą W. Z. (dalej jako skarżący) pozwolenie na broń palną sportową. Do wydania powyższych decyzji doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Postępowanie w sprawie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną sportową zostało wszczęte [...] listopada 2001 r., a następnie zawieszone na mocy postanowienia z [...] listopada 2001 r. z uwagi na prowadzone przeciwko skarżącemu postępowanie przygotowawcze o czyn z art. 190 § 1 kk, 157 § 1 kk, i 209 kk. Do podjęcia postępowania doszło [...] kwietnia 2010 r. wobec wydania wyroku przez Sąd Rejonowy dla [...] Wydział Karny. Decyzją z [...] listopada 2010 r. [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] , na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, cofnął skarżącemu pozwolenie na posiadanie broni palnej sportowej do celów sportowych. Odnosząc się do wyroku karnego warunkowo umarzającego postępowanie organ uznał, że wynika z niego, iż skarżący popełnił przestępstwa: przeciwko życiu i zdrowiu, przeciwko wolności, przeciwko rodzinie i opiece i przeciwko mieniu. Oznacza to, że istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego, co z kolei uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń. Jako drugą przesłankę materialoprawną decyzji organ wskazał naruszenie przepisu art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, polegające na nieprzedłożeniu w ustawowym terminie orzeczeń lekarskich i psychologicznych. Organ zważył, że obowiązek przedkładania co 5 lat orzeczeń lekarskiego i psychologicznego dotyczy tylko osób, którym pozwolenie na broń wydano w celu określonym w art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy o broni i amunicji, tj. do ochrony osobistej. Okoliczność ta staje się jednak istotna, kiedy posiadacz pozwolenia nie wykazał, że nie należy do grupy osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podniósł, że wyrok karny, do którego odwołuje się organ nie jest prawomocny. Podkreślił, że sprawa karna ma swój bieg od 2002 r. i przez cały ten okres skarżący nie naruszył prawa, co oznacza, że daje gwarancję należytego postępowania z posiadaną bronią. Wskazaną na wstępie decyzją Komendant Główny Policji utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, uznając jednak, że odpadła jedna z przesłanek, na podstawie której cofnięto skarżącemu pozwolenie na broń. Zakończył się bowiem roczny okres próby, na który warunkowo umorzono postępowanie wobec skarżącego, a zatem zakwalifikowanie go do grupy osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji jest bezzasadne. Odnosząc się natomiast do drugiej podstawy materialnoprawnej decyzji, tj. art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, organ stwierdził, że została ona zastosowana prawidłowo. Skarżący nie potwierdził bowiem swojej zdolności psychofizycznej do dysponowania bronią, ponieważ w ustawowym terminie nie dostarczył orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, które obowiązany był przedłożyć organowi na podstawie art. 15 ust. 4 ustawy w związku z posiadaniem broni palnej gazowej. W ocenie organu nie ma przy tym znaczenia, iż obowiązek przedkładania co 5 lat ww. orzeczeń dotyczy tylko osób, którym pozwolenie na broń wydano w celu ochrony osobistej, bowiem w przypadku, kiedy posiadacz pozwolenia nie wykazał, że nie należy do grupy osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy, okoliczność ta staje się istotna także w odniesieniu do broni posiadanej przez niego do innych celów. Zdaniem organu, w przypadku pozwolenia na broń, nie może być żadnej wątpliwości – chociażby natury medycznej – co do zdolności danej osoby do jej posiadania. Skoro skarżący nie przedłożył orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, które obowiązany był dostarczyć w związku z posiadaniem broni palnej gazowej, to okoliczność ta niesie określone konsekwencje także w odniesieniu do broni sportowej, bowiem zachowanie pozwolenia na broń osobie, która nie potwierdziła, iż zdolność do dysponowania bronią posiada, nie jest możliwe. W skardze na powyższą decyzję, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący podtrzymał stanowisko zawarte w odwołaniu, akcentując, że nadal prowadzi odwołania od wyroku Sądu Rejonowego dla [...] Wydział Karny i wnosząc o jej uchylenie w całości. W odpowiedzi na skargę organ, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli decyzje wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego oraz przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. W przypadku stwierdzenia naruszenia prawa Sąd władny jest wzruszyć zaskarżoną decyzję. Artykuł 145 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako p.p.s.a.) określa kiedy decyzje podlegają uchyleniu. Dokonując oceny zasadności wniesionej przez W. Z. skargi od decyzji Komendanta Głównego Policji, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja narusza prawo. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, zgodnie z którym właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń w przypadku naruszenia przez osobę posiadającą pozwolenie obowiązku poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, o których mowa w art. 15 ust. 3-5. Analiza powyższego przepisu prowadzi do jednoznacznego wniosku, że pozwolenie na broń może być cofnięte jedynie w przypadku, gdy występuje obowiązek poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedłożenia stosownych orzeczeń. Stosownie do przepisów ust. 3-5 art. 15 ustawy o broni i amunicji, do których odsyła przepis art. 18 ust. 5 pkt 2 tejże ustawy, obowiązek ten występuje w przypadku: 1. ubiegania się o wydanie pozwolenia na broń lub zgłoszenia do rejestru broni pneumatycznej; 2. posiadania pozwolenia na broń, wydanego w celu ochrony osobistej lub ochrony bezpieczeństwa innych osób oraz mienia (raz na 5 lat); 3. zobowiązania przez właściwy organ Policji do niezwłocznego poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia wydanych orzeczeń, w sytuacji ujawnienia okoliczności dostatecznie uzasadniających podejrzenie, iż osoba posiadająca pozwolenie na broń lub zarejestrowaną broń pneumatyczną należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 4 ustawy o broni i amunicji. W rozpoznawanej sprawie żadna z powyższych sytuacji nie zaistniała. Skarżący nie stara się o wydanie pozwolenia na broń (pozwolenie posiada od [...] listopada 1998 r.), zaskarżona decyzja odnosi się do broni palnej sportowej do celów sportowych, właściwy organ Policji nie zobowiązywał skarżącego do poddania się stosownym badaniom. Nie można zatem przyjąć, że skarżący naruszył obowiązek poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia orzeczeń lekarskiego i psychologicznego. W ocenie Sądu wykładnia przepisu art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy o broni i amunicji dokonana przez organ jest nieprawidłowa. W przepisach ustawy o broni i amunicji brak bowiem zapisów, pozwalających na przyjęcie, że niewypełnienie przez posiadacza broni palnej do ochrony osobistej obowiązku przedłożenia badań lekarskich i psychologicznych raz na pięć lat, znajduje przełożenie na inne rodzaje broni w postaci cofnięcia pozwoleń na broń inną niż do ochrony osobistej lub ochrony bezpieczeństwa innych osób lub mienia. Gdyby zaakceptować stanowisko organu, doszłoby do nieznajdującego umocowania w przepisach ustawy zróżnicowania posiadaczy pozwoleń na broń. W stosunku do posiadacza pozwolenia na broń wydanego np. w celach sportowych czy łowieckich, który nie posiada broni wydanej w celach ochrony osobistej, nie byłyby wyciągane żadne konsekwencje z powodu nieprzedłużenia raz na pięć lat orzeczeń lekarskiego i psychologicznego. Natomiast posiadacz posiadający te dwa rodzaje pozwoleń (np. na broń sportową i do ochrony osobistej), który nie wypełniłby obowiązku określonego w art. 15 ust. 4 ustawy o broni i amunicji, ponosiłby konsekwencje w postaci cofnięcia pozwolenia także na inny rodzaj broni niż do celów ochrony osobistej. Przepis art. 15 ust. 4 ustawy o broni i amunicji w sposób jednoznaczny odnosi się jedynie do osoby posiadającej pozwolenie na broń wydane w celu ochrony osobistej lub ochrony bezpieczeństwa innych osób lub mienia i brak uzasadnienia dla dokonywania jego wykładni rozszerzającej, skutkującej przyjęciem, że obowiązek w nim wskazany obciąża też innych posiadaczy pozwoleń na broń. Podkreślić przy tym należy, że organy Policji mają możliwość skontrolowania czy posiadacz pozwolenia na broń nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4, czyli takich, którym nie wydaje się pozwolenia na broń, a wydane cofa, tj. czy nie występują u niego zaburzenia psychiczne, czy nie wykazuje istotnych zaburzeń funkcjonowania psychologicznego oraz nie jest uzależniony od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych. Mogą bowiem wezwać taką osobę, wobec której ujawnią się okoliczności dostatecznie uzasadniające podejrzenie, że pozwoleniem na broń dysponować nie powinna, do poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia wydanych orzeczeń (art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji). Dopiero niewywiązanie się z powyższego zobowiązania pozwala na przyjęcie, że posiadacz pozwolenia nie wykazał, że nie należy do grupy osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ww. ustawy. W tej sytuacji uznać należy, że organ, nie kierując do skarżącego wskazanego powyżej wezwania, nie był uprawniony do przyjęcia, że nie wykazał on, że nie należy do ww. grupy osób i w konsekwencji do cofnięcia pozwoleń na broń palną sportową. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji Sąd, na marginesie powyższych rozważań, za zasadne uznał wskazanie, iż organ prawidłowo przyjmując, iż decyzja wydana w oparciu o przepis art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy o broni i amunicji ma charakter fakultatywny – nie uzasadnił w sposób przekonujący, dlaczego skarżącemu należy cofnąć pozwolenie na posiadanie broni sportowej. Argumentacja organu byłaby właściwa, gdyby cofnięcie pozwolenia na broń, w przypadku niezrealizowania obowiązku poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym, było obligatoryjne. Skoro ma ono jednak charakter fakultatywny, to organ swoje stanowisko powinien uzasadnić przesłankami dostatecznie zindywidualizowanymi i odnoszącymi się do okoliczności danej sprawy. W przedmiotowej sprawie takiego uzasadnienia brak. Mając wszystkie powyższe okoliczności na uwadze Sąd, na zasadzie art. 145 pkt 1 lit. a p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności decyzji zostało wydane w oparciu o przepis art. 152 p.p.s.a. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu Sąd orzekł w myśl art. 250 p.p.s.a. oraz § 19 i § 20 w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348).