II SA/Wa 1209/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Asesor WSA Karolina Kisielewicz (spr.), Protokolant starszy specjalista Bogumiła Kobierska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi Uniwersytetu [...] w [...] Wydziału [...] na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie przyznania kategorii naukowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na rzecz strony skarżącej Uniwersytetu [...] w [...] Wydziału [...] kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uniwersytet [...] w [...], Wydział [...] zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z [...] maja 2018 r. (nr [...]) którą organ utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] listopada 2017 r. (nr [...]) o przyznaniu skarżącej kategorii naukowej B. Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że Uniwersytet [...] w [...] - Wydział [...] w dniu 12 kwietnia 2017 r. zwrócił się do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego o przeprowadzenie oceny jakości działalności naukowej i przyznanie kategorii naukowej. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, po zapoznaniu się z wnioskiem Przewodniczącego Komitetu Ewaluacji Jednostek Naukowych z 12 października 2017 r. o przyznanie kategorii naukowych wymienionym w piśmie niejednorodnym jednostkom naukowym, decyzją z [...] listopada 2017 r. (nr [...]) wydaną na podstawie art. 47 ust. 1 ustawy z 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (Dz. U. z 2016 r., poz. 2045 ze zm.) przyznał Uniwersytetowi [...] - Wydziałowi [...] kategorię naukową B tj. poziom zadowalający, z rekomendacją wzmocnienia działalności naukowej (zgodnie z wnioskiem Przewodniczącego Komitetu Ewaluacji Jednostek Naukowych). W uzasadnieniu decyzji organ podał, że kategoria naukowa jest przyznawana przez Ministra na wniosek Przewodniczącego Komisji Komitetu Ewaluacji Jednostek Naukowych (art. 45 ust. 2 ustawy), po przeprowadzeniu przez Komitet (nie rzadziej niż co cztery lata) oceny jakości działalności naukowej (badawczo-rozwojowej) jednostki naukowej, na podstawie wyników oceny poziomu naukowego prowadzonych badań naukowych lub prac rozwojowych oraz ich efektów w odniesieniu do standardów międzynarodowych, a także oceny znaczenia działalności jednostki naukowej dla rozwoju nauki w skali międzynarodowej oraz wzrostu innowacyjności w skali kraju (art. 41 ust. 1 pkt 1 i art. 42 ust. 1 ustawy). Według art. 42 ust. 5 ustawy, podstawowymi kryteriami oceny jakości działalności naukowej jest poziom naukowy prowadzonych badań naukowych lub prac rozwojowych oraz efekty działalności naukowej w odniesieniu do standardów międzynarodowych (w tym zwłaszcza publikacje autorstwa pracowników jednostki naukowej w renomowanych wydawnictwach oraz monografie naukowe itp.) a także ocena znaczenia działalności jednostki naukowej dla rozwoju nauki w skali międzynarodowej oraz wzrostu innowacyjności w skali kraju. Minister wyjaśnił, że Wydział [...] Uniwersytetu [...] w [...] był oceniany jako jednostka niejednorodna (§ 20 ust. 5 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 12 grudnia 2016 r. w sprawie przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym i uczelniom, w których zgodnie ze statutem nie wyodrębniono podstawowych jednostek organizacyjnych, Dz.U. z 2016 r., poz. 2154), a wiec jako składająca się z pracowników prowadzących badania naukowe w innych obszarach wiedzy niż obszar wiedzy dominujący dla jednostki - nauk rolniczych (48 % pracowników prowadzi działalność naukową w obszarze nauk medycznych i nauk o zdrowiu, nauk przyrodniczych i nauk technicznych). W związku z tym Przewodniczący Komitetu Ewaluacji Jednostek Naukowych, na podstawie art. 43 ust. 1 ustawy, powołał do przeprowadzenia oceny działalności naukowej jednostki tzw. zespoły ewaluacji, w których skład weszli eksperci właściwi dla rożnych rodzajów jednostek naukowych i dziedzin nauki. Organ dodał, że na podstawie art. 20 ust. 3 rozporządzenia dla oceny jednostki Komitet utworzył odrębne GWO (grupa wspólnej oceny), po jednej dla każdego rodzaju jednostek. Ocena jednostki została przeprowadzona w grupie wspólnej oceny NJNUCZ. Minister wyjaśnił, że zespół ewaluacji uwzględnił w tej kompleksowej ocenie wszystkie kryteria określone w § 8 rozporządzenia (osiągnięcia naukowe i twórcze, potencjał naukowy, praktyczne efekty działalności naukowej i pozostałe efekty działalności naukowej) i stosownie do § 22 ust. 1 rozporządzenia przyznał jednostce odrębną ocenę w ramach każdego z kryteriów kompleksowej oceny. Z uzasadnienia decyzji wynika, że zespół ewaluacji: a) przy ocenie kryterium osiągnięć naukowych (§ 8 pkt 1 rozporządzenia) wziął pod uwagę parametry wymienione w § 10 rozporządzenia (m. in. publikacje naukowe, monografie naukowe) i kierując się wymaganiami § 13 rozporządzenia podał, że za osiągnięcia naukowe przyznał jednostce: w obszarze nauk medycznych i nauk o zdrowiu - 185 pkt, w obszarze nauk przyrodniczych - 855 pkt, w obszarze nauk rolniczych – 3335,83 pkt, w obszarze nauk technicznych - 2717,5 pkt; b) za potencjał naukowy przyznał jednostce: w obszarze nauk medycznych i nauk o zdrowiu - 4 pkt (zespół pozytywnie zaopiniował dwa osiągniecia zgłoszone przez jednostkę naukową w ankiecie), w obszarze nauk przyrodniczych - 14,72 pkt (zespół pozytywnie zaopiniował 15 osiągnięć zgłoszonych przez jednostkę), w obszarze nauk rolniczych, leśnych i weterynaryjnych - 249, 98 pkt (zespół pozytywnie zaopiniował 48 osiągnięć), w obszarze nauk technicznych - 144,85 pkt (41 osiągnieć); c) za praktyczne efekty działalności naukowej (§ 9 pkt 3 rozporządzenia): w obszarze nauk medycznych i nauk o zdrowiu - 0 pkt (zespół pozytywnie zaopiniował 1 zgłoszenie), w obszarze nauk przyrodniczych - 6,83 pkt (zespół pozytywnie zaopiniował 25 zgłoszeń), w obszarze nauk rolniczych - 2,99 pkt (zespół pozytywnie zaopiniował 288 osiągnięć), w obszarze nauk technicznych - 2,86 pkt (zespół pozytywnie zaopiniował 48 osiągnięć); d) dokonując oceny pozostałych efektów działalności naukowej (§ 8 pkt 4 rozporządzenia) zespół podał, że w obszarze nauk medycznych i o zdrowiu przyznał jednostce 10 pkt, w obszarze nauk przyrodniczych - 6 pkt, w obszarze nauk rolniczych - 65 pkt i w obszarze nauk technicznych - 29 pkt. Organ w uzasadnieniu decyzji powołał § 23 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego i wyjaśnił, że propozycje kategorii naukowej dla jednostki niejednorodnej Komitet określił na podstawie porównania ocen uzyskanych przez tę jednostkę w ramach każdego z kryteriów oceny z odpowiadającymi im wartościom ocen jednostek referencyjnych dla danej jednostki niejednorodnej - jednej dla kategorii naukowej A i jednej dla kategorii naukowej B. Porównując te oceny z odpowiadającym im wartościom ocen jednostek referencyjnych, uzyskano wynik stanowiący podstawę do zaliczenia jednostki do kategorii naukowej B. Uniwersytet [...] w [...], Wydział [...] zwrócił się do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej przyznania kategorii naukowej. Strona podniosła, że Komitet Ewaluacji Jednostek Naukowych nieprawidłowo zdecydował, że w przypadku obszaru nauk technicznych Grupą Wspólnej Oceny będzie grupa SI1CT. W przekonaniu Uniwersytetu, wydziały w GWO-SI1CT w grupie nauk ścisłych i inżynierskich to w "przytłaczającej większości klasyczne wydziały chemii", w żaden sposób nie związane z inżynierią środowiska. Zdaniem Uniwersytetu, "bardziej odpowiednią" jest GWO-SI1BA, z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu wniosku. Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją z [...] maja 2018 r. utrzymał w mocy decyzję z [...] listopada 2017 r. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, powołał przepisy będące podstawą rozstrzygnięcia sprawy. Minister wyjaśnił, że wniosek skarżącej o ponowne rozpoznanie sprawy został przekazany Komitetowi, który "przeanalizował argumenty przedstawione przez Jednostkę" i w dniu [...] kwietnia 2018 r. sporządził opinię, z której wynika, że nie ma podstaw do uwzględnienia tego wniosku. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego stwierdził, że po analizie dokumentacji zgromadzonej w sprawie, w tym zastrzeżeń zgłoszonych przez Jednostkę we wniosku oraz opinii Komitetu odnośnie tych zastrzeżeń, podziela w pełni opinię Komitetu. Uniwersytet [...] w [...], Wydział [...] w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucił, że decyzja Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z [...] maja 2018 r. została wydana z naruszeniem art. 8 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu tego zarzutu strona skarżąca stwierdziła, że jako tzw. jednostka niejednorodna nie mogła wnosić zastrzeżeń w sprawie przypisania do Grupy Wspólnej Oceny (GWO), ale jedynie "kwestionować fakt niejednorodności, nie posiadając informacji o szczegółowym składzie swoich GWO". Uniwersytet zarzucił ponadto, że obszar nauk technicznych Wydziału [...] U[...] w [...] nie został przyporządkowany do GWO-SI1BA która według organu obejmuje jednostki w obszarze budownictwa i architektury, podczas gdy, jak wynika ze składu GWO ogłoszonej w dniu 19 maja 2017 r. na stronie internetowej, w tej grupie znajdują się 32 jednostki naukowe, z których 15 reprezentuje budownictwo oraz architekturę i urbanistykę (świadczą o tym posiadane uprawnienia oraz profil publikacyjny), zaś sześć wydziałów prowadzi działalność naukową w dziedzinie inżynierii środowiska i nie posiadają uprawnień z zakresu budownictwa ani architektury, a ich dorobek publikacyjny jest podobny do reprezentowanego przez pracowników z obszaru nauk technicznych Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...]. Zdaniem strony skarżącej zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 44 ust. 2 ustawy o zasadach finansowania nauki w zw. z § 20 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia z 12 grudnia 2016 r. przez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów. Skarżący sformułował również zarzuty naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 i 80 k.p.a. przez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu zarzutów procesowych skargi, strona podniosła, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ powielił decyzję z [...]listopada 2017 r. i nie odniósł się do "licznych argumentów i zarzutów" postawionych przez jednostkę naukową we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Minister w zaskarżonej decyzji nie przedstawił własnego stanowiska w sprawie lecz powołał się na opinię Komitetu Ewaluacji Jednostek Naukowych o której mowa w art. 47 ust. 4 ustawy i stwierdził jedynie, że "po analizie dokumentacji zgromadzonej w sprawie, w tym zastrzeżeń zgłoszonych przez jednostkę we wniosku oraz opinii Komitetu odnośnie tych zastrzeżeń, (...) podzielił w pełni opinię Komitetu". Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Należy przypomnieć, że Uniwersytet [...] w [...], Wydział [...] we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z [...] listopada 2017 r. o przyznaniu skarżącej kategorii naukowej B wywodził, że nie jest prawidłowe przyporządkowanie przez Komitet Ewaluacji Jednostek Naukowych obszaru nauk technicznych do Wspólnej Grupy Oceny SI1CT. W ocenie jednostki naukowej "bardziej odpowiednią" jest grupa SI1BA. Zaskarżona decyzja została wydana po rozpoznaniu tego wniosku skarżącej. Minister, kierując się treścią art. 47 ust. 4 ustawy o zasadach finansowania nauki, w toku postępowania w tej sprawie przekazał wniosek skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy do Komitetu Ewaluacji Jednostek Naukowych, który na posiedzeniu plenarnym w dniu [...] kwietnia 2018 r. podjął uchwałę w której zawarł opinię o tym wniosku. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister podał, że Komitet dokonał analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, odniósł się do zarzutów jednostki naukowej i na tej podstawie stwierdził, że Wydział [...] Uniwersytetu [...] w [...] został prawidłowo przyporządkowany do GWO SI1CT. GWO-S1Ba (do której przyporządkowania domaga się strona skarżąca) obejmuje jednostki o obszarze budownictwa i architektury, a za taką nie można uznać Wydziału [...] U[...] w [...]. Minister podał, że podzielił w całości tę opinię Komitetu i w związku z tym utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] listopada 2017 r. Zdaniem Sądu przedstawione wyżej uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada wymaganiom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Według tego przepisu, uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Z przepisu art. 47 ust. 1 ustawy o zasadach finansowania nauki wynika, że decyzja o przyznaniu jednostce naukowej lub uczelni o której mowa w art. 42 ust. 7 tej ustawy (w której zgodnie ze statutem nie wyodrębniono podstawowych jednostek organizacyjnych) jest podejmowana przez Ministra a nie przez Komitet Ewaluacji Jednostek Naukowych. W świetle art. 35 pkt 1 ustawy, Komitet jest bowiem jedynie organem opiniodawczo-doradczym Ministra. W związku z tym Minister prawnie obowiązany do kierowania się opinią tego Komitetu powinien zgodnie z wymaganiami procedury administracyjnej mającej zastosowanie w takich sprawach, odnieść się i ocenić tę opinię. Ta opinia nie wyczerpuje uzasadnienia stanowiska organu zajętego w tej sprawie. W tym zaś zakresie Minister w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji skwitował swoje stanowisko w tej sprawie stwierdzeniem, że podziela w pełni opinię Komitetu po analizie dokumentacji zgromadzonej w sprawie, w tym zastrzeżeń zgłoszonych przez skarżącą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu brak jest natomiast potwierdzenia przeprowadzenia tej analizy przez Ministra i odniesienia się do zastrzeżeń zgłoszonych przez skarżącą. W związku z uwzględnieniem zarzutu naruszenia przez organ art. 107 § 3 k.p.a. przez niedostateczne uzasadnienie rozstrzygnięcia sprawy, Sąd na tym etapie uznaje za przedwczesne odnoszenie się do pozostałych kwestii podniesionych w skardze, co do których nie wypowiedział się wyraźnie organ w postępowaniu administracyjnym w tej sprawie. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Sąd na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy i w zw. z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 1804 ze zm.) i art. 1 ust. 1 pkt. 2 ustawy z 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej,(Dz. U. z 2016 r. poz. 1827), zasądził od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 697 zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania, tj. wpisu od skargi (200 zł.), wynagrodzenia pełnomocnika (480 zł.) oraz opłaty skarbowej od złożonego pełnomocnictwa (17 zł.).