II SA/Wa 1210/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Joanna Dziedzic-Bukowska po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego P. K. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji w sprawie ze skargi S. S. na postanowienie Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: 1) przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego P. K. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (słownie: pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23% podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, 2) odmówić przyznania wynagrodzenia za zastępstwo prawne w pozostałym zakresie. Skarżący S. S. zwrócił się do Sądu o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie radcy prawnego w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia 25 września 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, o którego wyznaczenie zwrócił się do Okręgowej Izby Radców Prawnych. Pismem z dnia 7 października 2014 r. Okręgowa Izba Radców Prawnych w W. wyznaczyła radcę prawnego P.K. pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego. Pismem procesowym z dnia 28 listopada 2014 r. ustanowiony pełnomocnik podtrzymując zarzuty zawarte w skardze wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości 150 % stawki minimalnej oraz oświadczył, że nie zostały one uiszczone w całości lub w części. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wskazał, że określenie wynagrodzenia w wysokości 150 % stawki minimalnej jest w pełni uzasadnione z uwagi na fakt, że reprezentowanie skarżącego wymagało znacznego nakładu pracy, w tym wizyty w sądzie celem sporządzenia fotografii akt, ich wydruków i kserokopii, a następnie zapoznania się z bardzo obszerną dokumentacją sprawy, spotkaniem z klientem oraz sporządzenie niniejszego pisma. W dniu 22 stycznia 2015 r. odbyła się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie rozprawa, na którą stawił się pełnomocnik ustanowiona z urzędu. Stwierdzono, co następuje: Wniosek zasługuje na częściowe uwzględnienie. W myśl art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stawki wynagrodzenia i zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu przez radcę prawnego uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013, poz. 490). Przepis § 15 ust. 1 i 2 cytowanego rozporządzenia stanowi, iż koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 i 4 oraz niezbędne, udokumentowane wydatki radcy prawnego. Zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 1 lit c) powołanego rozporządzenia, stawka minimalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna bądź decyzja lub postanowienie Urzędu Patentowego - wynosi 240 zł. Mając na uwadze, że w rozpoznawanej sprawie wyznaczony pełnomocnik brał udział w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie za tę czynność procesową przysługuje mu wynagrodzenie w wysokości 240 zł (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23% podatku od towarów i usług. Nie zasługuje natomiast na uwzględnienie wniosek pełnomocnika o określenie wynagrodzenia w niniejszej sprawie w wysokości 150 % stawek minimalnych określonych w § 14 cyt. rozporządzenia. W ocenie referendarza sądowego wskazane we wniosku z dnia 28 listopada 2014 r. czynności, takie jak zapoznanie się z dokumentacją procesową, przeprowadzenie analizy sprawy, spotkanie się ze skarżącym, czy też stawiennictwo na rozprawie są niezbędnymi czynnościami wchodzącymi w skład pomocy prawnej świadczonej z urzędu. Przeprowadzenie tych czynności jest niezbędne aby owa pomoc była skutecznie świadczona. Podkreślenia wymaga, że dla pozytywnego rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie wynagrodzenia konieczne jest ustalenie, czy pomoc prawna została rzeczywiście udzielona, a po drugie, czy nie została nieopłacona. Za każdym więc razem, gdy rozpoznaniu podlega wniosek wyznaczonego pełnomocnika o przyznanie kosztów zastępstwa prawnego wykonanego na zasadzie prawa pomocy, konieczne jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy pełnomocnik ten w istocie udzielił pomocy prawnej. Tylko w przypadku pozytywnej odpowiedzi na tak postawione pytanie, dopuszczalne jest obciążenie Skarbu Państwa wypłatą wynagrodzenia na rzecz pełnomocnika. Powyższe stanowisko jest utrwalone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w którym wskazuje się również na powinność wykazania przez pełnomocnika, że pomoc prawna przybrała realny wymiar (zob. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2004 r. sygn. akt OZ 720/04. ONSAiWSA 2005 nr 5, poz. 93; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 kwietnia 2012 r. sygn. akt II OZ 212/12. Niepublikowane. Dostępne: www.nsa.gov.pl, LEX nr 1138258; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2007 r. sygn. akt II FZ 515/07. Niepublikowane. Dostępne: www.nsa.gov.pl, LEX nr 1011762). Z akt niniejszej sprawy wynika, że wyznaczony pełnomocnik poza pismem z dnia 28 listopada 2014 r., w którym wyraził swoje stanowisko w sprawie oraz udziałem na rozprawie przed sądem administracyjnym I instancji nie formułował żadnych innych wniosków procesowych, wymagających dodatkowego nakładu pracy. Zapoznanie się natomiast z aktami sprawy, czy spotkanie z klientem stanowi jedynie czynność poprzedzającą faktyczne udzielenie stronie pomocy prawnej, która zasadniczo powinna łączyć się z wyrażeniem przez pełnomocnika oceny legalności działania, bądź zaniechania organu administracji publicznej. Z powyższego wynika, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym wyznaczony pełnomocnik nie podjęła czynności, które uzasadniałyby przyznanie mu wynagrodzenia w wysokości 150 % stawki minimalnej. Z przedstawionych względów, na podstawie art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w postanowieniu.