II SA/Wa 1211/08
WyrokWSA w Warszawie2009-03-24
Skład orzekający: Adam Lipiński, Ewa Grochowska-Jung, Przemysław Szustakiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji przydzielającej lokal mieszkalny policjantowi może zostać wydana na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i 5 k.p.a. (rażące naruszenie prawa i niewykonalność warunku), gdy policjant wykupił na własność dotychczas zajmowany lokal, a następnie otrzymał nowy lokal służbowy?Ratio decidendi
Decyzja o przydziale lokalu mieszkalnego policjantowi na stałe, wydana bez spełnienia warunku zwolnienia dotychczas zajmowanego lokalu (który został wykupiony na własność), stanowi rażące naruszenie prawa i jest nieważna. Organ administracji publicznej prawidłowo stwierdził nieważność takiej decyzji, stosując art. 156 § 1 pkt 2 i 5 k.p.a., ponieważ celem przepisów o przydziale lokali jest zapewnienie mieszkania policjantom, którzy go nie posiadają, a nie umożliwienie im prywatnego obrotu nieruchomościami.Stan faktyczny
Skarżący, M. H., otrzymał decyzją z 2005 r. stały przydział lokalu mieszkalnego, mimo że wcześniej wykupił na własność inny lokal, który powinien był zwolnić. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził nieważność tej decyzji, uznając ją za wydaną z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 i 5 k.p.a.) oraz naruszającą przepisy ustawy o Policji i rozporządzenia wykonawczego. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, wskazując na poniesione nakłady finansowe i krzywdę dla rodziny, a także kwestionując rażące naruszenie prawa w sytuacji wątpliwości interpretacyjnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński, Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung, Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), , Protokolant Agnieszka Bieniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2009 r. sprawy ze skargi M. H. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego - oddala skargę -
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] dotyczącą stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2005 r. nr [...].
W postępowaniu administracyjnym organ ustalił stan faktyczny sprawy. Szef Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych decyzją z dnia [...] października 1983 r. nr [...] przydzielił M. H. lokal mieszkalny nr [...] przy ul. M. w N. o powierzchni mieszkalnej odpowiadającej przysługującym mu normom mieszkaniowym. Powyższy lokal na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] czerwca 2004 r. został wykupiony na własność przez małżonków H. Następnie, w związku z powołaniem M. H. na stanowisko [...] i przeniesieniem do pełnienia służby w W., Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] przydzielił funkcjonariuszowi kwaterę tymczasową – lokal mieszkalny nr [...] przy ul. W. w O. Kolejną zaś decyzją z dnia [...] września 2005 r. nr [...] organ, na podstawie art. 96 ust. 1 w zw. z art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r., Nr 7, poz. 58 z późn. zm.) oraz § 2 ust. 1 i § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie trybu przydzielania lokalu mieszkalnego policjantowi przeniesionemu do służby w innej miejscowości oraz policjantowi, który skorzystał z pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu (Dz. U. Nr 215, poz. 2119), uchylił decyzję nr [...] i powyższy lokalu przydzielił funkcjonariuszowi na stałe.
W lutym 2008 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zawiadomił M. H. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego, w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] września 2005 r. i po zapoznaniu się z wyjaśnieniami funkcjonariusza, działając na podstawie art. 157 § 1 i 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 i 5 kpa, decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] stwierdził nieważność ww. decyzji. Funkcjonariusz złożył od powyższej decyzji wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym zarzucił organowi błędną interpretację przepisów prawa dotyczących przyznawania lokali mieszkalnych funkcjonariuszom Policji. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. utrzymał w mocy decyzję I instancji. W uzasadnieniu wskazał na treść art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Stosowne zaś do art. 96 ust.1 pkt 1 ustawy policjantowi przeniesionemu do służby w innej miejscowości, który w poprzednim miejscu pełnienia służby posiada lokal mieszkalny, dom jednorodzinny lub dom mieszkalno - pensjonatowy, może być przydzielony lokal mieszkalny na podstawie decyzji administracyjnej w nowym miejscu pełnienia służby, jeżeli zwolni zajmowany lokal mieszkalny lub dom.
W związku z przytoczonymi przepisami ustawy o Policji organ wyjaśnił, iż w decyzji nr [...] był zawarty warunek dotyczący zwolnienia dotychczas zajmowanego lokalu w N., który już w dacie wydania ww. decyzji był niewykonalny, ponieważ lokal ten stanowił własność małżonków H. Zostały więc spełnione przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 i 5 kpa i należało stwierdzić nieważność decyzji z dnia [...] września 2005 r. Organ wskazał, iż w takiej sytuacji funkcjonariusz mógł otrzymać wyłącznie kwaterę tymczasową przydzieloną na czas pełnienia służby, co zostało zrealizowane decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi M. H. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów art. 7, 8, 9, 12, 107 § 1 i § 3, 139 i 156 § 1 pkt 1 i 5 kpa oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez niewłaściwą interpretację przepisów art. 88 ust. 1, art. 96 ustawy o Policji oraz § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 grudnia 2003 r.
Skarżący stwierdził, iż lokal mieszkalny w N. nie należy już do niego, z drugiej zaś strony poniósł znaczne nakłady finansowe na remont mieszkania w O. Stąd też zmiana decyzji o przydziale mu lokalu mieszkalnego po trzech latach, godzi w dobro jego rodziny i jest dla niego krzywdząca. Ponadto wskazał, iż decyzja z dnia [...] września 2005 r. opierała się na pozytywnych dla niego opiniach prawnych sporządzonych w resorcie spraw wewnętrznych. Zarzucił organowi złamanie zakazu reformationis in peius, ponieważ decyzją tego samego organu najpierw zyskał prawo do lokalu, a potem je utracił. Ponadto organ nie wyjaśnił dlaczego stwierdzono, iż skarżący nie dopełnił warunków z § 3 cytowanego rozporządzenia do przyznania lokalu mieszkalnego. Zdaniem skarżącego, organ winien był wyjaśnić, czy zwolnienie lokalu mieszkalnego nie do zasobów lokalowych resortu, może być uznane za spełnienie ww. przesłanek. Brak zaś informacji w tym zakresie stanowi obrazę art. 107 § 3 kpa.
Skarżący wskazał również, iż w jego przekonaniu, w sprawie nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa, będącym przesłanką do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] września 2005 r. Wskazał, iż stosowanie przepisów art. 88 i 96 ustawy o Policji nasuwa problemy interpretacyjne, o czym świadczy szereg ich wykładni. Stąd też, zgodnie z orzecznictwem sądów, nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa w przypadku wątpliwości interpretacyjnych, co do stosowania konkretnych uregulowań prawnych. Ponadto nie zgodził się z twierdzeniem organu, iż warunek zawarty w decyzji nr [...] o zwolnieniu zajmowanego lokalu w N. był niewykonalny, w związku z czym przesłanka z art. 156 § 1 pkt 5 kpa, na której oparto decyzję II instancji, była chybiona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona
Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Rozpatrywana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy przypomnieć, iż Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zaskarżonymi decyzjami z dnia [...] kwietnia 2008 r. i [...] czerwca 2008 r. stwierdził nieważność decyzji nr [...] z dnia [...] września 2005 r. Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, orzekającej o przydziale M. H. lokalu mieszkalnego. Organ więc do wycofania z obrotu prawnego decyzji o przyznaniu skarżącemu mieszkania służbowego, użył instytucji stwierdzenia nieważności decyzji opisanej w art. 156-160 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zastosowanie środka prawnego, jakim jest instytucja stwierdzenia nieważności decyzji jest obwarowane podstawowym warunkiem jakim jest spełnienie jednej z przesłanek z art. 156 § 1 kpa.
Minister Spraw Wewnętrznych wskazał, iż jego decyzja nr [...] z dnia [...] września 2005 r. jest dotknięta wadą nieważności polegającą na rażącym naruszeniu prawa. Wskazać należy, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wówczas, gdy organ administracji publicznej zastosował przepis prawa w inny sposób niż wynika to z jego jednobrzmiącej i niepodlegającej interpretacji treści, lub zastosowano dany przepis w sposób sprzeczny ze społeczno -gospodarczym przeznaczeniem prawa.
W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, że decyzją z dnia [...] września 2005 r. przyznano skarżącemu na stałe lokal nr [...] przy ul. W. w O.. Warunki przyznania lokalu mieszkalnego policjantowi na stałe są określone w art. 96 ust. 1 ustawy o Policji. Przepis ten stanowi, że policjant może otrzymać lokal na stale, o ile zwróci przyznaną pomoc finansową albo zwolni zajmowany lokal mieszkalny lub dom. Tak, więc bezwzględnym warunkiem przyznania kwatery na stałe dla policjanta jest przede wszystkim zwolnienie dotychczas zajmowanego lokalu mieszkalnego. Ustawa o policji wskazuje w art. 88 ust. 1, że na Policji jako podmiotowi administracji spoczywa obowiązek zapewnienia policjantowi lokalu mieszkalnego na czas służby. Lokal mieszkalny ma związek ze służbą. Jeżeli policjantowi przydzielono już lokal mieszkalny albo ma on mieszkanie, taki obowiązek na Policji już nie spoczywa. Celem rozwiązań przyjętych w rozdziale 8 ustawy o Policji jest zapewnienie mieszkania tym policjantom, którzy go nie mają. Prawo do lokalu mieszkalnego, ma bowiem pomóc osobom, które pełnią niebezpieczną i ważką społecznie służbę, w znalezieniu mieszkania. Prawo do lokalu jest pewnym przywilejem, który z woli ustawodawcy ma pomóc funkcjonariuszom policji oraz zachęcić młodych, zdolnych ludzi do służby w tej formacji. Nadużyciem tego uprawnienia jest jednak sytuacja, gdy osoba której przydzielono już lokal, otrzymuje następny. Taka sytuacja rodziłaby niebezpieczeństwo swego rodzaju obrotu lokalami mieszkalnym przydzielanymi funkcjonariuszom policji. Przywilej stałby się tutaj swego rodzaju nadużyciem, dzięki któremu funkcjonariusz mógłby mieć przydzielone kolejne lokale mieszkalne od policji, wykupywać je, następnie zbywać na rynku i otrzymywać kolejne lokale mieszkalne. W ten sposób przywilej z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji sprawiałby, że z pieniędzy publicznych finansowanoby prywatny obrót lokalami mieszkalnymi dokonywany przez funkcjonariuszy policji. Taka sytuacja jest niedopuszczalna z punktu społeczno - gospodarczego zastosowania art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, który ma zapewnić mieszkanie policjantowi, który takiego lokalu nie ma i go nigdy od organow policji nie otrzymał.
Także z punktu widzenia brzmienia przepisu art. 96 ust. 1 ustawy o Policji nie budzi wątpliwości, że decyzja nr [...] z dnia [...] września 2005 r. Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji orzekająca o przydziale M. H. lokalu mieszkalnego w rażący sposób narusza prawo. Przepis ten w jasny i czytelny sposób statuuje reguły przyznania funkcjonariuszowi policji lokalu mieszkalnego. Warunkiem sine qua non jest tu zwolnienie lokalu mieszkalnego, a więc oddanie go lub przekazanie do zasobu mieszkaniowego policji. Samo wymeldowanie nie jest jeszcze przekazaniem lokalu, bowiem meldunek świadczy tylko o tym, że dana osoba przebywa w danym miejscu. Skarżący zresztą nie zaprzecza, iż lokal przy ul. M. w N. został zwrócony do zasobu mieszkaniowego policji. W tej sytuacji należy uznać, iż Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji słusznie uznał, że decyzja z dnia [...] września nr [...] w rażący sposób narusza prawo.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło