II SA/Wa 1213/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Walawski Sędzia WSA Olga Żurawska - Matusiak Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.) Protokolant Referent – stażysta Eliza Kusy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2011 r. sprawy ze skargi K. G. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołań 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz K. G. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Komendant Główny Policji postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r. nr [...], wdanym na podstawie art. 58 § 1, art. 59 § 2 k.p.a., odmówił K. G. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji wydanych w dniu [...] czerwca 2010 r. pod jednym nr [...] cofających pozwolenie na broń palną myśliwską co celów łowieckich oraz pozwolenie na broń myśliwską do celów kolekcjonerskich. W uzasadnieniu postanowienia Komendant Główny Policji podniósł, iż [...] Komendant Wojewódzki Policji decyzjami z dnia [...] czerwca 2010 r. cofnął K. G. pozwolenie na broń palną myśliwską do celów łowieckich oraz kolekcjonerskich. W pouczeniu obu decyzji organ zawarł prawidłową informację, że stronie służy za jego pośrednictwem, w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji, odwołanie do Komendanta Głównego Policji. Decyzje te zostały stronie doręczone w trybie art. 43 k.p.a., na ręce upoważnionej osoby w dniu [...] lipca 2010 r. W dniu 23 lipca 2010 r. strona wniosła od ww. decyzji odwołania do Komendanta Głównego Policji. Ponieważ odwołania nie zostały podpisane przez K. G., organ wezwał stronę, w myśl art. 64 § 2 k.p.a., do usunięcia braków formalnych pisma pod rygorem pozostawienia odwołań bez rozpoznania. Wezwanie to zostało zwrócone do nadawcy z adnotacja, iż adresat nie odebrał go w terminie. Z powodu zaniedbań poczty nie można było uznać fikcji prawnej doręczenia i przesyłka została nadana do strony po raz drugi. Strona ponownie jej nie odebrała, pomimo dwukrotnego awizowania. Tym razem w sprawie zaistniały przesłanki fikcji doręczenia przedmiotowego wezwania (art. 44 § 4 k.p.a.), w związku z czym z upływem ostatniego czternastego dnia okresu, w którym adresat mógł odebrać awizowaną przesyłkę z poczty, uznano ją w świetle prawa za skutecznie doręczoną, a ją samą pozostawiono w aktach sprawy. Skutkiem tego, odwołania strony pozostawiono bez rozpoznania. Wnioskiem z dnia 16 grudnia 2010 r. K. G. zwrócił się do Komendanta Głównego Policji o wydanie z akt kserokopii wybranych dokumentów, w tym wskazanego wyżej wezwania do usunięcia braków formalnych odwołania oraz notatki wskazującej przyczyny pozostawienia ich bez rozpoznania. Dokumenty te odebrał w dniu 25 stycznia 2011 r. w siedzibie Komendanta Głównego Policji ustanowiony przez wymienionego pełnomocnik, który następnie, w dniu 4 lutego 2011 r., drogą pocztową wniósł w imieniu swojego mocodawcy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, załączając do niego dwa podpisane przez K. G. odwołania - w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską do celów łowieckich oraz do celów kolekcjonerskich. Pełnomocnik wskazał w tym wniosku, że jego mocodawca nie odebrał wspomnianego wyżej wezwania do usunięcia braków formalnych poprzednio wniesionych odwołań, ponieważ nie otrzymał żadnego z dwóch awizo dotyczących tej przesyłki, co spowodowane było prawdopodobnie usunięciem tych zawiadomień przez osobę trzecią z zainstalowanej w miejscu próby doręczenia oddawczej skrzynki pocztowej, która nie spełnia standardów unijnych i posiada uszkodzony zamek, czasem pozostając w związku z tym otwartą. W urzędzie pocztowym jego mandant dowiedział się, że nie jest możliwe zweryfikowanie prawidłowości pozostawienia awizo w jego skrzynce oddawczej, jednakże wskazane przypuszczenie może potwierdzać fakt, iż nie otrzymał ostatnio kilku listów, które były do niego faktycznie wysłane. Miał wprawdzie świadomość, że w sprawie posiadanej przez niego broni toczy się postępowanie administracyjne i mógł spodziewać się jakiejś korespondencji od organu Policji, jednakże nie był w stanie przewidzieć daty tej korespondencji i osobiście udać się na pocztę, zwłaszcza że jako przedsiębiorca budowlany dużo podróżuje. Z tych przyczyn pełnomocnik uznał, iż wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołań za zasadny, przy czym upływ terminu do jego wniesienia obliczył od dnia przekazania mocodawcy informacji z Komendy Głównej Policji odnośnie sytuacji w sprawie doręczeń. Po zapoznaniu się z aktami sprawy oraz wnioskiem pełnomocnika strony, Komendant Główny Policji wskazał, iż pismo nie podpisane przez stronę pomimo wezwania jej do usunięcia tego braku, nie wywołuje w postępowaniu administracyjnym skutku prawnego, tak jakby pismo to nie zostało w ogóle wniesione. Z tego względu należy przyjąć, że w sytuacji faktycznej sprawy K. G., tj. w związku z usunięciem przez niego braków formalnych odwołań od decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji już po pozostawieniu ich bez rozpoznania, niezbędnym było - w celu ich ewentualnego rozpatrzenia przez organ II instancji - złożenie wniosku o przywrócenie terminu do ich wniesienia na podstawie art. 58 § 1 k.p.a., co pełnomocnik uczynił w dniu 4 lutego 2011 r. W toku rozpatrywania tego wniosku Komendant Główny Policji stwierdził, iż z powodu przeoczenia "adresu zwrotnego" wskazanego przez stronę na kopertach, w których przesłała niepodpisane odwołania, tj. ul. [...] (k. 109 i 110 akt administracyjnych), wezwanie do usunięcia braków tych odwołań wysłane zostało błędnie na adres jej miejsca zameldowania, w którym de facto nie przebywa. Z tego powodu należało zauważyć, że uznanie fikcji doręczenia wspomnianego wyżej wezwania pod adresem ul. [...] nie było zasadne, a tym samym również pozostawienie wówczas odwołań bez rozpoznania. W konsekwencji upływ terminu wskazanego stronie w wezwaniu do usunięcia braków formalnych odwołań od decyzji organu I instancji winien być obliczany od faktycznego doręczenia wezwania pełnomocnikowi strony, co nastąpiło w dniu 25 stycznia 2011 r. Dlatego też strona winna była odesłać podpisane odwołania Komendantowi Głównemu Policji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu najpóźniej w dniu 1 lutego 2011 r., co jednak uczyniła - poprzez pełnomocnika - w dniu 4 lutego 2011 r. (data stempla pocztowego na kopercie - k. 145 akt administracyjnych), a więc z 3-dniowym opóźnieniem. Organ odwoławczy wskazał, iż termin 7 dni, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a. pełnomocnik obliczył od dnia przekazania stronie informacji z Komendy Głównej Policji odnośnie sytuacji w sprawie doręczeń, co miało miejsce - jak wskazał we wniosku w dniu 28 stycznia 2011 r. Ten sposób obliczenia terminu nie jest jednak właściwy, bowiem w myśl art. 40 § 2 k.p.a., jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi, zaś upływ terminu oblicza się od dnia doręczenia (art. 57 § 1 k.p.a.), a więc w tym przypadku od dnia 25 stycznia 2011 r., bowiem właśnie tego dnia pełnomocnik dowiedział się, iż pierwotnie odwołania nie zostały przez stronę podpisane oraz nie usunęła ona tych braków z powodu niedoręczenia jej wezwania wystosowanego do niej w trybie art. 64 § 2 k.p.a. Z tego względu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołań, który złożony został w dniu 4 lutego 2011 r., a więc 3 dni po terminie, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a., nie mógł być uwzględniony. Skoro strona przy pomocy pełnomocnika złożyła przedmiotowy wniosek, lecz uczyniła to z uchybieniem 7 - dniowego terminu, który w myśl art. 58 § 3 k.p.a. nie jest już przywracany, to kwestia uprawdopodobnienia braku swej winy w nieusunięciu na wezwanie organu braków formalnych odwołań, ma wtórne znaczenie. Zawarte zaś we wniosku z dnia 4 lutego 2011 r. wyjaśnienia pełnomocnika dotyczące przyczyn uchybienia przez stronę terminu do wniesienia odwołania straciły rację bytu, bowiem w czasie obejmowanym przez te wyjaśnienia termin, z powodu wskazanego błędu Komendanta Głównego Policji co do adresu doręczenia wezwania, w ogóle nie biegł. Natomiast za usprawiedliwioną przyczynę wniesienia przez stronę odwołań z uchybieniem terminu nie można uznać błędu profesjonalnego pełnomocnika związanego z przyjęciem za początek upływu terminu dnia 28 stycznia 2011 r., zamiast 25 stycznia 2011 r., bowiem jest ogólną zasadą, iż bieg ten rozpoczyna się w myśl art. 57 § 1 k.p.a. Postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2011 r. stało się przedmiotem skargi wniesionej przez pełnomocnika K. G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania strona podniosła zarzut naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 41 § 1 i 2 k.p.a. poprzez nieuzasadnione nieuwzględnienie dokonanego przez K. G. zawiadomienia o zmianie adresu i w konsekwencji doręczenie wezwania z dnia 9 sierpnia 2010 r. do uzupełnienia braków formalnych odwołania od decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r. na nieaktualny adres K. G., 2) art. 44 § 4 k.p.a. poprzez uznanie za doręczone wezwania z dnia 9 sierpnia 2010 r. do uzupełnienia braków formalnych odwołania od ww. decyzji pomimo nadania ww. pisma przez organ administracji na nieaktualny adres strony, w sytuacji gdy strona postępowania zawiadomiła organ o zmianie swojego adresu. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik wskazał, że w postanowieniu Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2011 r. podniesiono, iż termin do usunięcia braków formalnych powinien być liczony od faktycznego doręczenia wezwania pełnomocnikowi strony. Tymczasem pełnomocnikowi nigdy nie zostało doręczone wezwanie do usunięcia braków formalnych pisma. Na wniosek Kancelarii wydano jedynie kopię wezwania (nawet bez potwierdzenia jej za zgodność z oryginałem), co sprawia, iż działanie takie ma charakter jedynie umożliwienia zapoznania się z wezwaniem, a nie jego doręczenia. Jedynie oficjalne doręczenie dokumentu, a nie wydanie jego kopii, pociąga za sobą skutki prawne. Odmowa doręczenia pisma – oryginału wezwania stronie i jedynie doręczenie pełnomocnikowi na jego wniosek kserokopii wezwania nie można uznać w jakimkolwiek zakresie za prawidłowe doręczenie wezwania wywołującego skutki prawne z nim związane. Z uwagi na fakt, że w świetle przepisów k.p.a. doręczenie stronie przedmiotowego wezwania do uzupełnienia braków formalnych nigdy nie nastąpiło, wszelkie późniejsze decyzje i postanowienia podjęte przy założeniu, że doręczenie to było skuteczne, nie powinno wywierać skutków prawnych. Powyższe, w świetle art. 144 § 1 pkt 5 k.p.a., stanowi przesłankę do wznowienia postępowania. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie, W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zgodnie z art. 58 § 1 i 2 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanej, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu i jednocześnie należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. A zatem organ administracji publicznej obowiązany jest przywrócić termin, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: 1. uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony, 2. zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi, 3. zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. W pierwszej kolejności organ orzekający jest obowiązany ustalić, czy żądanie o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej zainteresowany wniósł do właściwego organu w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. To właśnie uchybienie temu obowiązkowi procesowemu stało się w niniejszej sprawie podstawą wydania postanowienia o odmowie przywrócenia stronie terminu do wniesienia odwołania od decyzji przez nią kwestionowanych. W tym miejscu wskazać należy, iż na organie administracji spoczywa obowiązek badania wniosku o przywrócenie terminu zgodnie z zasadami procedury administracyjnej. Powyższe oznacza, że ocena przesłanek zastosowania w sprawie art. 58 k.p.a., musi odbywać się z odwołaniem do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności konkretnego przypadku, przy uwzględnieniu wszelkich koniecznych środków dowodowych z uwzględnieniem słusznego interesu strony, a wszelkie niejasności i niedopowiedzenia nie mogą być interpretowane na jej niekorzyść. Rozstrzygnięcie sprawy, co do jej istoty może nastąpić tylko po dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego. W rozpoznawanej sprawie organ wprawdzie ustalił stan faktyczny sprawy, lecz analizując zgromadzony materiał dowodowy w kontekście regulacji art. 58 k.p.a., wyciągnął nieprawidłowe wnioski. Komendant Główny Policji w uzasadnieniu postanowienia wskazał, co wynika też z akt administracyjnych, że odwołania od decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r. zostały przez skarżącego wniesione z zachowaniem ustawowego 14 - dniowego terminu do ich wniesienia. Jednakże z uwagi na brak formalny odwołań, które nie zostały przez skarżącego podpisane (art. 63 § 3 k.p.a.), organ wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia braków podania (odwołania) w terminie 7 dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie odwołań bez rozpoznania. Zastosowanie rygoru pozostawienia podania bez rozpoznania z art. 64 § 2 k.p.a. jest możliwe tylko wtedy, gdy wezwanie do usunięcia braków formalnych podania zostanie skutecznie stronie doręczone. Tymczasem Komendant Główny Policji sam stwierdził, iż cyt.: "z powodu przeoczenia "adresu zwrotnego" wskazanego przez stronę na kopertach, w których przesłała niepodpisane odwołania, tj. ul. [...] (k. 109 i 110 akt administracyjnych), wezwanie do usunięcia braków tych odwołań wysłane zostało błędnie na adres jej miejsca zameldowania, w którym de facto nie przebywa. Z tego powodu należało zauważyć, że uznanie fikcji doręczenia wspomnianego wyżej wezwania pod adresem ul. [...] nie było zasadne, a tym samym również pozostawienie wówczas odwołań bez rozpoznania". Skoro zatem, jak przyjął organ, stronie nie doręczono skutecznie wezwania do usunięcia braków formalnych odwołań, to nie można było zastosować rygoru pozostawienia pisma bez rozpoznania i przyjąć, iż uchybiony został termin do wniesienia odwołań od decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r. Ma rację skarżący twierdząc, iż zapoznanie się pełnomocnika strony z aktami postępowania i uzyskanie kserokopii niektórych dokumentów z tych akt, nie zwalnia organu z obowiązku doręczenia stronie kierowanych do niej pism procesowych, w tym wypadku wezwania w trybie art. 64 § 2 k.p.a. Tym bardziej nie wywołuje skutku doręczenia wezwania, skoro art. 39 k.p.a. wymaga pokwitowania odbioru pisma (oryginału a nie kopii) przez jego adresata. Uzyskanie przez pełnomocnika strony kserokopii z akt administracyjnych niniejszej sprawy i zapoznanie się z ich treścią (pismo z dnia 25 stycznia 2011 r. – k. 142 akt administracyjnych), organ błędnie odczytał jako doręczenie pełnomocnikowi strony w dniu 25 stycznia 2011 r. W świetle powyższego niezasadne jest twierdzenie organu, iż cyt.: "... upływ terminu wskazanego stronie w wezwaniu do usunięcia braków formalnych odwołań od decyzji organu I instancji winien być obliczany od faktycznego doręczenia wezwania pełnomocnikowi strony, co nastąpiło w dniu 25 stycznia 2011 r. Dlatego też strona winna była odesłać podpisane odwołania Komendantowi Głównemu Policji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu najpóźniej w dniu 1 lutego 2011 r., co jednak uczyniła - poprzez pełnomocnika - w dniu 4 lutego 2011 r. (...), a więc z 3-dniowym opóźnieniem". Ustalenia organu prowadzić muszą do odmiennego wniosku, że wobec niemożności pozostawienia przedmiotowych odwołań strony bez rozpoznania, termin do wniesienia odwołania w ogóle nie został uchybiony. Zatem żądanie strony przywrócenia terminu, któremu nie uchybiła, staje się bezprzedmiotowe. Na tym etapie postępowania odwoławczego w dalszym ciągu pozostaje aktualne zagadnienie usunięcia braków formalnych odwołań skarżącego od decyzji organu I instancji. Mają powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 58 § 1 i 2 w zw. z art. 59 § 2 k.p.a., co nakłada na Sąd obowiązek uchylenia wadliwego rozstrzygnięcia. Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" i art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji. W przedmiocie zwrotu kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 oraz art. 209 tej ustawy.