II SA/Wa 1220/18
WyrokWSA w Warszawie2019-02-11
Skład orzekający: Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Iwona Maciejuk, Andrzej Góraj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej przyznania kategorii naukowej, jest zobowiązany do samodzielnego merytorycznego ustosunkowania się do zarzutów strony skarżącej dotyczących przyporządkowania jednostki do konkretnej Grupy Wspólnej Oceny (GWO), nawet jeśli otrzymał opinię Komitetu Ewaluacji Jednostek Naukowych?Ratio decidendi
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie może ograniczyć się do zaakceptowania opinii Komitetu Ewaluacji Jednostek Naukowych, lecz jest zobowiązany do samodzielnego, merytorycznego zbadania zarzutów strony skarżącej i wyczerpującego uzasadnienia swojego stanowiska. Brak takiego uzasadnienia, zwłaszcza w kwestii kluczowej dla oceny, jaką jest przyporządkowanie do GWO, stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i skutkuje uchyleniem decyzji.Stan faktyczny
Politechnika K. złożyła wniosek o przyznanie kategorii naukowej. Po ocenie przeprowadzonej przez Komitet Ewaluacji Jednostek Naukowych i Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, jednostce przyznano kategorię naukową C. Politechnika wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, kwestionując przypisanie jej do Grupy Wspólnej Oceny (GWO) SI 1 IM, zamiast do GWO SI 1 MH, argumentując, że dominującą dyscypliną naukową w obszarze nauk technicznych jest budowa i eksploatacja maszyn. Minister utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję, podzielając opinię Komitetu. Politechnika zaskarżyła decyzję Ministra do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak faktycznego i prawnego uzasadnienia decyzji oraz nieustosunkowanie się do zarzutów strony.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego i zasądził od Ministra na rzecz Politechniki K. kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Protokolant referent stażysta Paulina Okrój, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2019 r. sprawy ze skargi Politechniki K. Wydziału [...]z siedzibą w K. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie przyznania kategorii naukowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na rzecz Politechniki K. Wydziału [...] z siedzibą w K. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Postępowanie w niniejszej sprawie zainicjował wniosek Politechniki [...] - Wydziału [...], zwanej dalej "Jednostką" o przyznanie kategorii naukowej. Zgodnie z art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (Dz. U. z 2018 r. poz. 87), zwanej dalej "ustawą", kompleksowa ocena jakości działalności naukowej lub badawczo-rozwojowej jednostek naukowych jest przeprowadzana przez Komitet Ewaluacji Jednostek Naukowych, zwany dalej "Komitetem", który w myśl art. 35 pkt 1 ustawy jest organem opiniodawczo-doradczym Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, zwanego dalej "Ministrem".
Kryteria i parametry oceny jednostek naukowych z uwzględnieniem specyfiki grup nauk oraz rodzajów jednostek naukowych i ich wielkości, sposób przeprowadzania kompleksowej oceny jakości działalności naukowej lub badawczo-rozwojowej jednostek naukowych oraz sposób dokumentowania wyników oceny zostały określone w rozporządzeniu.
Zgodnie z § 9 rozporządzenia kompleksową ocenę jednostek naukowych przeprowadza się w grupach nauk, o których mowa w art. 39 pkt 2-5 ustawy, obejmujących obszary wiedzy określone w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2017 r. poz. 1789 z późn. zm.):
1. w grupie nauk humanistycznych i społecznych - obszar nauk humanistycznych i obszar nauk społecznych;
2. w grupie nauk ścisłych i inżynierskich - obszar nauk ścisłych i obszar nauk technicznych oraz dyscyplinę artystyczną sztuki projektowe;
3. w grupie nauk o życiu - obszar nauk przyrodniczych, obszar nauk rolniczych, leśnych i weterynaryjnych, obszar nauk medycznych i nauk o zdrowiu oraz nauk o kulturze fizycznej;
4. w grupie nauk o sztuce i twórczości artystycznej - obszar sztuki oraz dyscyplinę naukową nauki o sztuce.
Na podstawie analizy wykazu zamieszczonego w cz. B ust. 1 ankiety złożonej przez Jednostkę Komitet stwierdził, że stopień niejednorodności, określony jako udział w liczbie N (zdefiniowanej poniżej) pracowników Jednostki prowadzących działalność naukową lub badawczo-rozwojową w innych obszarach wiedzy niż obszar wiedzy dominujący dla Jednostki, wynosi 41,70 %. W związku z powyższym, Komitet uznał Jednostkę za jednostkę niejednorodną na podstawie § 20 ust. 5 rozporządzenia. Jako obszar wiedzy dominujący dla Jednostki uznano obszar nauk technicznych, w którym większość pracowników Jednostki uwzględnionych w liczbie N prowadzi działalność naukową lub badawczo-rozwojową. Komitet ustalił, że pracownicy Jednostki prowadzą działalność naukową lub badawczo-rozwojową w następujących obszarach wiedzy:
- obszar nauk technicznych - obszar dominujący dla Jednostki,
- obszar nauk społecznych,
- obszar nauk medycznych i nauk o zdrowiu oraz nauk o kulturze fizycznej, - obszar nauk ścisłych.
W związku z powyższym, zgodnie z § 23 ust. 3 rozporządzenia kompleksową ocenę Jednostki, na podstawie informacji przedstawionych przez nią w ankiecie jednostki naukowej, przeprowadziły zespoły ewaluacji właściwe dla obszarów wiedzy, w których pracownicy Jednostki prowadzą działalność naukową lub badawczo-rozwojową, powołane przez Przewodniczącego Komitetu na podstawie art. 43 ust. 1 ustawy.
Zgodnie z § 20 ust. 3 rozporządzenia do oceny jednostek niejednorodnych Komitet tworzy odrębne GWO, po jednej dla każdego rodzaju jednostek. W ogłoszeniu Ministra z 27 kwietnia 2017 r. wskazano, że ocena Jednostki zostanie przeprowadzona w grupie wspólnej oceny GWO NJNUCZ, zwanej dalej "GWO NJNUCZ", do której Jednostka została przyporządkowana przez Komitet zgodnie z art. 2 pkt 9 lit. a ustawy. W ogłoszeniu Ministra nie doprecyzowano zaś tego, do której podgrupy, wchodzącej w skład GWO NJNUCZ przyporządkowano Jednostkę.
Przewodniczący Komitetu, działając na podstawie art. 45 ust. 2 ustawy, po dokonaniu oceny Jednostki, wnioskiem z dnia 2017.10.[...] wystąpił do Ministra o przyznanie Jednostce kategorii naukowej C.
Po zapoznaniu się z wnioskiem Komitetu i dokumentacją kompleksowej oceny Jednostki Minister w dniu 2017.11.[...] wydał decyzję Nr [...] o przyznaniu Jednostce kategorii naukowej C. W decyzji tej Minister wyjaśnił stronie, iż była ona oceniana w ramach podgrupy GWO SI 1 IM wchodzącej w skład grupy GWO NJNUCZ.
Wnioskiem z dnia 2018.01.[...]., dalej zwanym "wnioskiem", Jednostka na podstawie art. 47 ust. 3 ustawy wystąpiła do Ministra w przepisanym terminie o ponowne rozpatrzenie sprawy przyznania kategorii naukowej rozstrzygniętej powyższą decyzją. Jednostka zakwestionowała we wniosku przypisanie jednostek referencyjnych dla dominującego obszaru wiedzy - obszaru nauk technicznych. Zdaniem Jednostki, dominująca działalność naukowa prowadzona jest w ramach dyscypliny budowa i eksploatacja maszyn, co było powodem przypisania Jednostki, w poprzedniej ocenie parametrycznej, do GWO SI 1 MH. Ilość publikacji zgłoszonych do oceny z zakresu budowy i eksploatacji maszyn, uzyskane uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora, tematyka prac habilitacyjnych przygotowywanych przez pracowników, a także ich aktywność w ramach towarzystw i organizacji naukowych związanych z budową i eksploatacją maszyn - w ocenie Jednostki - wskazują na konieczność uznania, jako dominującej dyscypliny naukowej w obszarze nauk technicznych budowy i eksploatacji maszyn.
Argumenty przedstawione przez Jednostkę we wniosku zostały przesłane Komitetowi, który stwierdził, że zmiana GWO nie jest możliwa na tym etapie oceny. Z uwagi na to, że termin na przypisanie do danej GWO minął odwołanie jest bezprzedmiotowe, a ocena nie ulega zmianie. W opinii Komitetu, nie nastąpiły również przesłanki wynikające z § 20 ust. 8 rozporządzenia.
Biorąc pod uwagę wszystkie powyższe wyniki rozpatrzenia wniosku Komitet w uchwale podjętej na posiedzeniu plenarnym w dniu 2018-03-[...] wyraził opinię, że decyzja Ministra z dnia 2017.11.[...]. Nr [...] powinna zostać utrzymana w mocy. Uzasadnienia opinii Komitetu odnośnie poszczególnych zarzutów zgłoszonych przez Jednostkę we wniosku zostały umieszczone w systemie.
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją z dnia [...] maja 2018 r. utrzymał w mocy swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ wskazał, że podzielił w pełni opinię Komitetu.
Minister stwierdził ponadto, że wskazane powyżej wyniki ponownego rozpatrzenia sprawy, w ramach którego wniosek Jednostki został zaopiniowany przez Komitet zgodnie z art. 47 ust. 4 ustawy, uzasadniają utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy.
Politechnika [...], Wydział [...] wywiodła do tut. Sądu skargę na w/w na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] maja 2018 r. zarzucając jej naruszenie przepisów:
Prawa materialnego:
1. art. 42 ust. 4 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (Dz. U. z 2018 r. poz. 87) poprzez przeprowadzenie oceny w Grupie Wspólnej Oceny bez uwzględnienia wielkości, rodzaju i profilu naukowego Wydziału [...],
2. § 20 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 grudnia 2016 r. w sprawie przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym i uczelniom, w których z ich statutami nie wyodrębniono podstawowych jednostek organizacyjnych (Dz. U. 2016 r. poz. 2154) poprzez przyporządkowanie Wydziału do Grupy Wspólnej Oceny w zakresie dominującego obszaru wiedzy tj. obszaru nauk technicznych, wbrew kryteriom ustalonym w tym przepisie,
3. § 20 ust. 8 rozporządzenia powołanego w pkt. 2 poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji, gdy analiza informacji przedstawionych w ankiecie uzasadniała przyporządkowanie Wydziału, w zakresie dominującego obszaru wiedzy tj. obszaru nauk technicznych do GWO SI1MH, ze względu na charakter osiągnięć naukowych oraz innych efektów działalności naukowej.
Przepisów postępowania:
1. Art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, zwanym dalej k.p.a. poprzez brak faktycznego i prawnego uzasadnienia decyzji,
2. Art. 127 § 3 in fine k.p.a. poprzez nie ustosunkowanie się do zarzutów wprowadzonych przez skarżącą do systemu we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy,
3. Art. 14 § 1 k.p.a. poprzez odesłanie w zakresie uzasadnienia poszczególnych zarzutów odwołania do systemu,
4. Art. 10 k.p.a. poprzez nie zapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, tj. niezawiadomienie strony o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego, przed wydaniem zaskarżonej decyzji, które to uchybienie mogło mieć wpływ na wynik sprawy, albowiem strona przeglądając materiał postępowania przed wydaniem decyzji mogłaby zwrócić uwagę na braki tego materiału,
5. Art. 7 k.p.a. poprzez niewyczerpujące i zupełnie dowolne ustalenie, które nie pozwalało na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz załatwienie sprawy.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o :
1. o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] maja 2018 r. Nr [...] i poprzedzającej ją decyzji Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] listopada 2017 r. Nr [...],
2. zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podkreślono, ze kompleksowa ocena jakości działalności naukowej, w wyniku której Wydziałowi [...] Politechniki [...] została przyznana kategoria naukowa C, dokonana została z zastosowaniem nieadekwatnych jednostek referencyjnych dla dominującego obszaru wiedzy - obszaru nauk technicznych.
Przyjęcie Grupy Wspólnej Oceny SI 1 IM dla oceny dorobku Wydziału w obszarze nauk technicznych, tj. obszarze dominującym dla Wydziału, jest niezgodne z zasadami przyporządkowania jednostek do GWO, określonymi w § 20 ust. 2 rozporządzenia, zgodnie z którym przyporządkowanie jednostek do GWO następuje "z uwzględnieniem specyfiki każdej z grup nauk oraz wielkości i rodzaju jednostek, określonych w szczególności na podstawie analizy publikacji naukowych ich pracowników oraz uprawnień do nadawania stopni naukowych lub stopni w zakresie sztuki, a także dziedzin nauki albo dziedzin sztuki, w których pracownicy ocenianych jednostek uzyskali stopnie lub tytuły naukowe albo stopnie lub tytuły w zakresie sztuki". Na tej podstawie właściwą dla oceny dorobku Wydziału w obszarze nauk technicznych jest w ocenie skarżącego GWO SI 1 MH.
Wyjaśniono także, iż Wydział nie zgłosił do Komitetu Ewaluacji Jednostek Naukowych zastrzeżeń dotyczących przyporządkowania do GWO NJNUCZ (Ogłoszenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] kwietnia 2017 r. w sprawie projektu składów grup wspólnej oceny), ze względu na brak szczegółowej informacji dotyczącej ocen jednostek referencyjnych dla jednostek zakwalifikowanych do GWO NJUCZ. Te szczegóły skarżący poznał dopiero z uzasadnienia decyzji pierwszoinstancyjnej.
Podkreślono też, iż działalność naukowa prowadzona na Wydziale w obszarze nauk technicznych obejmuje dwie dyscypliny naukowe: budowę i eksploatację maszyn (BEM) oraz inżynierię materiałową (IM). Dorobek w zakresie inżynierii materiałowej jest znaczący, lecz dominujące są dorobek i aktywność naukowa w zakresie budowy i eksploatacji maszyn, kształtujące profil naukowy Wydziału. Z tego powodu w poprzedniej ocenie parametrycznej, za lata 2009-2012, Wydział [...] (wówczas Instytut [...]) był przypisany do GWO SI1MH, wraz z innymi wydziałami mechanicznymi, w których dominująca działalność naukowa jest prowadzona w ramach dyscypliny budowa i eksploatacja maszyn (BEM).
W ciągu czterech lat objętych bieżącą oceną (2013-2016) zwiększyła się liczba pracowników prowadzących działalność naukową w dyscyplinach spoza obszaru nauk technicznych, głównie w dyscyplinie pedagogika z obszaru nauk społecznych, wskutek czego Wydział został uznany za jednostkę niejednorodną. Nie uległa jednak zmianie dominująca dyscyplina naukowa działalności Wydziału w obszarze nauk technicznych, tj. budowa i eksploatacja maszyn, gdyż:
• spośród 350 publikacji zgłoszonych do oceny w ankiecie Wydziału 200 dotyczy obszaru nauk technicznych, w tej liczbie 96 publikacji to prace z zakresu dyscypliny budowa i eksploatacja maszyn, 92 - publikacje z dyscypliny inżynieria materiałowa, a pozostałe 12 - z dyscyplin pokrewnych budowie i eksploatacji maszyn, tj. automatyka i robotyka, elektronika oraz transport;
• analiza liczby stopni i tytułów naukowych uzyskanych przez pracowników I Wydziału (BEM - 22, IM - 15) wskazuje, że większość kardy naukowej Wydziału w obszarze nauk technicznych reprezentuje dyscyplinę budowa i eksploatacja maszyn.
Znajduje to również odzwierciedlenie w uzyskanych przez Wydział uprawnieniach do nadawania stopnia naukowego doktora:
• od 2010 r. Wydział posiada uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora nauk technicznych w dyscyplinie [...] (decyzja nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r., decyzja nr [...] z dnia [...] września 2012 r., decyzja nr [...] z dnia [...] marca 2015);
• od dnia uzyskania uprawnień przeprowadzono 6 przewodów doktorskich zakończonych nadaniem stopni:
1. dr inż. R.N., [...],
2. dr inż. P.P., [...],
3. dr inż. M.Z., [...],
4. dr inż. A.B., [...],
5. dr inż. S.P., [...],
6. dr inż. K.K., [...].
• wszczętych zostało dalszych 6 przewodów doktorskich:
1. mgr inż. K.J., [...] (publiczna obrona odbędzie się w dn. [...].01. 2018r.),
2. mgr inż. R.O., [...],
3. mgr inż. M.S., [...],
4. mgr inż. J.R., [...],
5. mgr inż. M.L., [...],
6. mgr inż. W.M., [...].
Także tematyka prac habilitacyjnych przygotowanych przez pracowników Wydziału w okresie objętym oceną dotyczyła głównie dyscypliny [...]:
1. dr hab. inż. I.M., [...],
2. dr hab. inż. P.M., [...],
3. dr hab. inż. S.G., [...] (postępowanie wszczęte w dniu [...].06.2016 r., stopień nadany w dniu [...].01.2017 r.).
Również aktywność pracowników Wydziału w ramach towarzystw i organizacji naukowych skupia się w środowisku związanym z budową i eksploatacją maszyn - od wielu lat Wydział bierze aktywny udział w pracach Kolegium Dziekanów Wydziałów Mechanicznych Polskich Uczelni Technicznych, a Odział [...] Polskiego Towarzystwa Mechaniki Teoretycznej i Stosowanej oparty jest w dużej mierze na pracownikach Wydziału.
Podkreślono, że dominująca pozycja dyscypliny budowa i eksploatacja maszyn przejawia się także w realizowanym na Wydziale procesie kształcenia, gdzie dominującym w obszarze nauk technicznych kierunkiem, zarówno pod względem obszerności oferty programowej, jak i liczby studentów, jest kierunek [...]. Oferta programowa i prace dyplomowe o charakterze badawczym realizowane są w ramach następujących specjalności: mechatronika i diagnostyka pojazdów, systemy monitorowania i sterowania, projektowanie i eksploatacja systemów mechatronicznych, aparatura medyczna i urządzenia rehabilitacyjne, systemy radiologii i radioterapii.
Wskazano również, iż w odwołaniu Wydział powołał się na § 20 ust. 8 rozporządzenia zgodnie z którym "Komitet, na wniosek zespołu ewaluacji, może zmienić przyporządkowanie jednostki do GWO, jeżeli przeprowadzona podczas kompleksowej oceny analiza informacji przedstawionych w ankiecie uzasadnia jej przyporządkowanie do innej GWO, ze względu na charakter osiągnięć naukowych i twórczych oraz innych efektów działalności naukowej i artystycznej tej jednostki.", który to przepis w niniejszej sprawie winien być zastosowany. W konkluzji Wydział wnosił zmianę GWO dla oceny działalności naukowej Wydziału w obszarze nauk technicznych z SI 1 IM na SI 1 MH i ponowne rozpatrzenie wniosku Wydziału o przyznanie kategorii naukowej, co może mieć istotny wpływ na ocenę Wydziału i przyznaną kategorię naukową.
W zakresie stawianych w odwołaniu zarzutów uzasadnienie decyzji organu ograniczyło się do stwierdzenia, że 1) na tym etapie oceny nie jest możliwa zmiana GWO, 2) nie wystąpiły przesłanki wynikające z § 20 ust. 8 rozporządzenia, 3) uzasadnienie opinii Komitetu odnośnie poszczególnych zarzutów zgłoszonych przez jednostkę zostały zamieszczone w systemie.
Zaskarżona decyzja wobec stawianych w skardze zarzutów prawa materialnego i procesowego nie może się zdaniem strony skarżącej ostać, zwłaszcza w sytuacji, gdy jednostka posiadała kategorię naukową A, a wobec zastosowanej prze Organ metody oceny przyznano Wydziałowi kategorię naukową C.
Podkreślono, że z uwagi na przyjęty w rozporządzeniu dwustopniowy sposób dokonywania oceny jednostki naukowej, poza wyliczeniem punktowym wartości każdego z poszczególnych czterech kryteriów oceny (1. osiągnięcia naukowe i twórcze, 2. potencjał naukowy, 3. praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej, 4. pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej) następuje porównanie uzyskanych wyników każdej z ocenianych w danej Grupie Wspólnej Oceny jednostek naukowych metodą porównań parami z jednostkami referencyjnymi. Szczegółowy algorytm obliczania ostatecznej oceny zawiera załącznik Nr 9 rozporządzenia.
Wobec tak skomplikowanej procedury dokonywania oceny jednostki naukowej nie ulega wątpliwości, że prawidłowe i zgodne z ustawowymi kryteriami przypisanie ocenianej jednostki do GWO i ustalenie jednostek referencyjnych dla każdej z grup ma zasadniczy wpływ na wynik prowadzonej oceny.
W tym miejscu ponownie podkreślono, że Wydział nie zgłosił do Komitetu Ewaluacji Jednostek Naukowych zastrzeżeń dotyczących przyporządkowania do GWO NJNUCZ (Ogłoszenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] kwietnia 2017 r. w sprawie projektu składów grup wspólnej oceny), ze względu na brak szczegółowej informacji dotyczącej ocen jednostek referencyjnych dla jednostek zakwalifikowanych do GWO NJUCZ.
Przepisy rozporządzenia przewidują jeszcze jeden etap weryfikacji projektu GWO umożliwiający uwzględnienie specyfiki działalności jednostek naukowych. Jak już wyżej wskazano przepis § 20 ust. 8 rozporządzenia stanowi bowiem, że Komitet, na wniosek zespołu ewaluacji, może zmienić przyporządkowanie jednostki do GWO, jeżeli przeprowadzona podczas kompleksowej oceny analiza informacji przedstawionych w ankiecie uzasadnia jej przyporządkowanie do innej GWO, ze względu na charakter osiągnięć naukowych i twórczych oraz innych efektów działalności naukowej i artystycznej tej jednostki. Taka sytuacja w niniejszej sprawie wystąpiła, czego jednak przeprowadzenia Komitet zaniechał.
Podkreślono, że przypisanie Wydziału do GWO SI 1 IM od początku było niewłaściwe, na co Wydział nie miał wpływu i nie miał możliwości jego zakwestionowania. Nie zmienia tego znaczący dorobek w zakresie inżynierii materiałowej, skoro dominujące są dorobek i aktywność naukowa w dyscyplinie budowa i eksploatacja maszyn, co potwierdza przypisanie Jednostki w poprzedniej ocenie parametrycznej do GWO SI 1 MH. W tej sytuacji przyznanie Wydziałowi niższej niż dotychczas kategorii naukowej było wynikiem niewłaściwego przyporządkowania Jednostki do Grupy Wspólnej Oceny w zakresie dominującego obszaru wiedzy tj. obszaru nauk technicznych.
Zgodnie z art. 127 § 3 in fine k.p.a. do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się przepisy dotyczące odwołań od decyzji, co oznacza, że orzekając w sprawie z tego wniosku organ jest zobowiązany do ponownego, merytorycznego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie oraz do ustosunkowania się do wszystkich zarzutów i argumentów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego rozstrzygnięcia powoduje, że decyzja nosi cechy dowolności, co w ocenie strony skarżącej - miało miejsce w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, w żaden sposób nie ustosunkował się do zarzutów wprowadzonych przez skarżącą do systemu we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do zastrzeżeń tych nie odniósł się także Komitet Ewaluacji Jednostek Naukowych podczas realizowania procedury wynikającej z art. 47 ustawy o zasadach finansowania nauki. W ocenie strony skarżącej nie jest wystarczające lakoniczne przywołanie w tej materii § 20 rozporządzenia. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji powinno odnosić się do niewłaściwego przyporządkowania Wydziału do GWO w zakresie dominującego obszaru wiedzy tj. obszaru nauk technicznych oraz oceny, czy zarzut ten miał wpływ na wynik sprawy.
Niezależnie od powyższego powołano się również na zasadę pisemności wyrażoną w art. 14 § 1 k.p.a. w myśl którego, sprawy należy załatwiać w formie pisemnej lub w formie dokumentu elektronicznego, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, doręczanego środkami komunikacji elektronicznej. Za błędne uznano więc stanowisko organu, że uzasadnienie podniesionych zarzutów zgłoszonych przez jednostkę zostały zamieszczone w systemie, co sugeruje, że uzasadnienie decyzji mogło zostać w tym zakresie pominięte. Żaden przepis prawa na to nie zezwala i nie może zastąpić formy pisemnej uzasadnienia tzw. systemem, bowiem informacje zawarte w systemie dotyczące odpowiedzi na zarzuty, wszelkie uzasadnienia i wyjaśnienia ocen, powinny również stanowić integralną część decyzji. Na marginesie zauważono, że także w systemie brak jakiegokolwiek merytorycznego uzasadnienia, poza powołaniem się na § 20 rozporządzenia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powielając argumentację zawartą w skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należało, iż powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego jako wadliwa.
Jedną z podstawowych kwestii podlegających badaniu przez Sąd Administracyjny przy rozpoznawaniu skargi na decyzję jest ustalenie, czy skarżona decyzja zawiera wszystkie niezbędne formalne elementy wymagane prawem. Jednym z takich koniecznych składników decyzji administracyjnej – zgodnie z treścią art.107 par.1 k.p.a. – jest uzasadnienie. Paragraf 3 w/w przepisu precyzuje zaś dodatkowo, iż uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Uzasadnienie prawne winno zaś zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
Z treści w/powołanego aktu prawnego wynika więc w sposób niebudzący wątpliwości, iż uzasadnienie faktyczne i prawne musi odnosić się do konkretnej decyzji, której przedmiot i podmiot jest szczegółowo określony.
Nadto podkreślenia wymaga fakt, iż w sytuacji gdy przepis prawa materialnego , jaki organ uczynił podstawą rozstrzygnięcia, nie zawiera obligu konkretnego zachowania, a jedynie dopuszcza taką możliwość, organ winien w sposób szczególnie dokładny wyjaśnić w uzasadnieniu decyzji motywy jakie nim kierowały przy jej podejmowaniu. Powinien więc szczegółowo uzasadnić powody, dla których uznał za zasadne skorzystanie z konkretnej możliwości zachowania jaką daje mu przepis prawa. Uzewnętrznieniem dokonanej oceny jest zaś właśnie poprawnie sporządzone uzasadnienie decyzji.
Przechodząc na grunt niniejszej sprawy wskazać należało, iż treść uzasadnienia skarżonej decyzji nie spełnia kryteriów opisanych w art.107 K.p.a. Minister nie odniósł się bowiem do kluczowej dla wyniku sprawy (a podniesionej we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy) kwestii poprawności przypisania Jednostki do GWO SI 1 IM. Problematyka przyporządkowania badanej Jednostki do konkretnej Grupy Wspólnej Oceny ma zaś kapitalne znaczenie dla całej oceny. Rzutuje bowiem bezpośrednio na przyjmowane do oceny kryteria, jak też wpływa na dobór Jednostek poddawanych porównaniu. W sposób bezpośredni przekłada się więc na końcowy efekt oceny w postaci przyznania Jednostce konkretnej kategorii naukowej.
W tym miejscu uwypuklenia wymagała okoliczność, iż tryb procedowania przez Ministra, zakładający zwrócenie się przez organ o opinię do Komitetu, nie zwalnia Ministra z obowiązku samodzielnego rozpoznania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Mimo tego, że Minister otrzyma od Komitetu opinię w omawianej materii, to ciągle Minister pozostaje organem uprawnionym do wydania decyzji. Tylko więc Minister może dokonać wiążącej oceny zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy.
Biorąc pod uwagę powyższe, Minister po otrzymaniu opinii Komitetu, powinien samodzielnie zbadać zarzuty wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy i samodzielnie zweryfikować swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie. Powyższe działania Ministra, jak też sposób przeprowadzanego przez niego rozumowania, musi zaś znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Skoro bowiem ustawodawca dopuścił możliwość weryfikacji ostatecznej decyzji Ministra przez Sąd administracyjny, organ winien sporządzić uzasadnienie rozstrzygnięcia w sposób szczegółowy i dokładny, by umożliwić Sądowi przeprowadzenie oceny poprawności działania organu. To zaś prowadzi do konkluzji, iż Minister nie może zwolnić się z powyższego obowiązku ograniczając swoje uzasadnienie do stwierdzenia, iż w pełni podziela stanowisko zaprezentowane przez Komisję opiniującą wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Przedmiotem skargi do Sądu nie jest bowiem opinia Komitetu, a decyzja Ministra.
Nadto, w realiach faktycznych niniejszej sprawy, gdy strona skarżąca podnosi, iż uzasadnienie stanowiska Komitetu w odniesieniu do zarzutów wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, jest bardzo lakoniczne (czego Minister nie kwestionuje), sama akceptacja tej opinii przez Ministra niczego nie wyjaśnia i tym bardzie nie poddaje się kontroli sądowej.
Przytoczona wyżej argumentacja nabiera zaś szczególnego znaczenia w sytuacji jaka ma miejsce w niniejszej sprawie, tj. gdy zarzuty sformułowane we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, nie dotyczą materii wymagającej posiadania wyjątkowej wiedzy o charakterze specjalistycznym, którą mogą dysponować jedynie członkowie Komitetu. W niniejszym postępowaniu spór zogniskował się przecież na kwestii możliwości zakwestionowania we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, przyporządkowania Jednostki do konkretnej GWO i poprawności tego przyporządkowania. Powyższa problematyka nie dotyczy więc np. osiągnięć naukowych czy twórczych bowiem ma charakter natury bardziej formalnej. Powyższe sprawia więc, iż tym bardziej Minister nie może skutecznie unikać obowiązku samodzielnego odniesienia się do spornych kwestii wyartykułowanych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy.
Reasumując, w realiach niniejszej sprawy Minister powinien dokonać oceny poprawności przypisania skarżącej Jednostki do konkretnej GWO. Z przeprowadzenia tej oceny nie może się zaś zwolnić skutecznie podnosząc, iż upłynął term inna wnoszenie zastrzeżeń do sposobu owego przyporządkowania. Nie sposób bowiem abstrahować od tego, że Minister w swoim ogłoszeniu z [...] kwietnia 2017r. zawarł jedynie ogólne stwierdzenia o przyporządkowaniu Jednostki do GWO NJNUCZ, lecz bardziej nie uszczegółowił tego przyporządkowania bowiem nie wskazał rodzaju podgrupy w/w GWO. Nie podał bowiem, ze ocena Jednostki będzie dokonywana w ramach GWO SI 1 IM a nie w ramach znajdującej się w tym samym GWO podgrupy GWO SI 1 MH – w której Jednostka była oceniana w poprzednich latach.
Wobec powyższego oczywistym jest, iż tak ogólnym i nieprecyzyjnym sformułowaniem zawartym w ogłoszeniu z [...] kwietnia 2017 r. uniemożliwił de facto Jednostce kwestionowanie przypisania do GWO SI 1 IM przed przystąpieniem do merytorycznego badania wniosku przez Komisję. Skoro o powyższym szczegółowym zaklasyfikowaniu Jednostki, nie wiedziała ona przed przystąpieniem do merytorycznej oceny przez Komisję, to oczywistym jest że Jednostka na tym etapie postępowania nie mogła kwestionować okoliczności o których nie była informowana.
Stąd, na obecnym etapie postępowania Minister nie może skutecznie podnosić, iż upłynął termin na składanie zastrzeżeń do omawianego przyporządkowania, określony w § 20 pkt 7 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 12 grudnia 2016 r. w sprawie przyznawania kategorii naukowej (...) (Dz.U.2016.2154.). Skoro bowiem w/powołane ogłoszenie Ministra z 27 kwietnia 2017r. nie zawierało doprecyzowania konkretnej GWO, a o tym doprecyzowaniu Jednostka dowiedziała się dopiero z treści decyzji pierwszoinstancyjnej, to Jednostka mogła wnieść zastrzeżenia do omawianego przyporządkowania najwcześniej we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy – co też uczyniła. To zaś sprawia, ze Minister był zobowiązany do oceny poprawności zakwalifikowania Jednostki do GWO SI 1 IM. Nie czyniąc zaś tego, nie rozpoznał istoty niniejszej sprawy pozbawiając tut. Sąd możliwości merytorycznej oceny poprawności przyznania Jednostce konkretnej kategorii naukowej.
W świetle powyższych rozważań, uznając iż skarżona decyzja narusza prawo i winna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.).
O kosztach rozstrzygnięto stosownie do dyspozycji art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.) zasądzając od organu na rzecz skarżącego zwrot poniesionych kosztów w postaci wpisu od skargi, wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobligowany do wyczerpującego uzasadnienia własnego stanowiska dotyczącego zakwalifikowania Jednostki do GWO SI 1 IM.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło