II SA/Wa 1221/14

PostanowienieWSA w Warszawie2015-07-08

Skład orzekający: Iwona Malicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego może zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedłożyła wymaganych dokumentów potwierdzających jej sytuację majątkową pomimo wezwania sądu?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego nie może zostać uwzględniony, jeśli strona, pomimo wezwania sądu, nie przedłożyła wymaganych dokumentów potwierdzających jej rzeczywistą sytuację majątkową i możliwości płatnicze. Brak wykazania przez stronę, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
A. M. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego po tym, jak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił jej skargę na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych w przedmiocie wezwania do opróżnienia lokalu mieszkalnego. Strona podała, że utrzymuje się z wynagrodzenia w wysokości 1.400 zł oraz zarobków męża w kwocie 1.500 zł miesięcznie, a koszty utrzymania rodziny wynoszą około 2.200 zł, przy czym mąż spłaca kredyt. Sąd wezwał stronę do nadesłania dokumentów potwierdzających jej sytuację majątkową, jednak strona do dnia rozpoznania wniosku ich nie złożyła.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2015 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi A. M. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie wezwania do opróżnienia lokalu mieszkalnego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. A. M., po oddaleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wniesionej przez nią skargi na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych w przedmiocie wezwania do opróżnienia lokalu mieszkalnego, wystąpiła do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z mężem L. S. oraz dwoma synami – A. (ur. w 1996 r.) oraz C. (ur. w 2000 r.), a rodzina utrzymuje się z otrzymywanego przez nią z tytułu umowy o dzieło wynagrodzenia w wysokości 1.400 zł oraz zarobków męża w kwocie 1.500 zł miesięcznie. Oświadczyła, że nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Jednocześnie wskazała, że koszty utrzymania rodziny wynoszą około 2.200 zł, nadto mąż spłaca kredyt w ratach po 150 zł miesięcznie. W celu ustalenia rzeczywistej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych strony, wnioskodawczyni została wezwana do nadesłania dokumentów i oświadczeń, wskazujących na sytuację majątkową rodziny. Powyższe wezwanie zostało doręczone stronie w dniu 21 maja 2015 r. (k-60 akt). Skarżąca do dnia rozpoznania wniosku nie złożyła wymaganych dokumentów. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Należy podkreślić, iż przyznanie przez Sąd prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i być uzasadnione sytuacją majątkową strony żyjącej w ubóstwie. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno sprowadzać się jedynie do przypadków, w których strona rzeczywiście nie posiada środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym i wykaże to w sposób przekonywujący. Instytucja prawa pomocy jest zatem wyjątkiem od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę i ma zastosowanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Nadto należy mieć na względzie regulację art. 252 § 1 cytowanej ustawy, w myśl której osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Nadto, zgodnie z art. 255 tej ustawy, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa, z tego względu Sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiedzialny za zasadność i legalność ich wydatkowania, ma obowiązek zbadania, czy strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy, rzeczywiście spełnia przesłanki do przyznania jej tego prawa. Ocena, czy spełniona została przesłanka warunkująca przyznanie prawa pomocy, następuje na podstawie informacji i dokumentów przedstawionych przez stronę, bowiem to na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek wykazania, iż jej sytuacja materialna uniemożliwia lub utrudnia w istotny sposób dostęp do sądu. Wnioskodawca powinien być zatem zainteresowany przedłożeniem wszelkich dokumentów, które poświadczają jego sytuację materialną i możliwości płatnicze. Rzeczywista sytuacja majątkowa wnioskodawcy nie może budzić żadnych wątpliwości. Jak wynika z akt sprawy, wnioskodawczyni do dnia rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy nie złożyła dokumentów, wymaganych do oceny jej sytuacji finansowej, w tym takich, z których wynika, iż rodzina rzeczywiście nie posiada oszczędności oraz innych dochodów, oraz wskazujących na stałe, konieczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego. W związku z powyższym, wobec braku wystarczających danych do ustalenia rzeczywistej sytuacji finansowej skarżącej należało uznać, że wnioskodawczyni nie wykazała w niniejszej sprawie, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 255, art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło